Ahmedabad: CEPT સંશોધકોએ PM ગતિ શક્તિ પ્લેટફોર્મની પ્રથમ શૈક્ષણિક સમીક્ષા પ્રકાશિત કરી
- Ahmedabad: CEPT ના સંશોધકોએ PM ગતિ શક્તિની પ્રથમ શૈક્ષણિક સમીક્ષા રજૂ કરી
- PM ગતિ શક્તિ પરનું CEPT નું સંશોધન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગાજ્યું
- 1,600 ડેટા લેયર્સ દ્વારા માળખાગત આયોજન હવે બનશે વધુ સરળ
Ahmedabad: ભારત સરકારના મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ PM ગતિ શક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાન (PM Gati Shakti National Master Plan) અંગે સેપ્ટ યુનિવર્સિટી (CEPT University) ના સંશોધકો દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ શૈક્ષણિક અભ્યાસ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદી (PM Narendrabhai Modi) ના સંકલિત રાષ્ટ્રીય માળખાગત વિકાસના વિઝન હેઠળ શરૂ કરાયેલી આ પહેલનું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
Ahmedabad: આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર સંશોધન પત્રની રજૂઆત
આ અભ્યાસનું શીર્ષક "Spatial Data Infrastructure for Sustainable Development: Evaluating PM Gati Shakti as India’s Geospatial Framework" રાખવામાં આવ્યું હતું. આ સંશોધન પત્ર સૌપ્રથમ GiFTS સમિટ 2025 (GiFTS Summit 2025) માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેની ગુણવત્તા અને ઊંડાણપૂર્વકના વિશ્લેષણને ધ્યાને રાખીને તેને વિખ્યાત 'ISPRS એનાલ્સ ઓફ ફોટોગ્રામમેટ્રી, રિમોટ સેન્સિંગ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇન્ફોર્મેશન સાયન્સ' (ISPRS Annals of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences) માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે.
Ahmedabad: સંશોધકો કોણ?
આ મહત્વપૂર્ણ શૈક્ષણિક કાર્ય પીયુષ શાહ (Piyush Shah), જેનીશ પટેલ (Jenish Patel), જાનકી અધ્વર્યુ (Janaki Adhvaryu) અને જય પ્રજાપતિ (Jay Prajapati) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ સંશોધનમાં મુખ્યત્વે એ વાતની તપાસ કરવામાં આવી છે કે PM ગતિ શક્તિ પ્લેટફોર્મ કેવી રીતે સ્પેશિયલ ડેટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Spatial Data Infrastructure - SDI) તરીકે કાર્ય કરી શકે છે. SDI એક એવી જટિલ સિસ્ટમ છે જે ભૂ-અવકાશી ડેટા, ટેકનોલોજી અને નીતિઓને એકસાથે લાવીને માળખાગત આયોજનને અત્યંત સરળ બનાવે છે.
PM ગતિ શક્તિ પ્લેટફોર્મની કાર્યપદ્ધતિ
ઓક્ટોબર 2021માં લોન્ચ કરવામાં આવેલા આ માસ્ટર પ્લાનમાં હાલમાં 44 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો (Central Ministries) અને તમામ રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ડેટાનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્લેટફોર્મ પર 1,600થી વધુ ભૂ-અવકાશી ડેટા લેયર્સ (Geospatial Data Layers) ઉપલબ્ધ છે. આના કારણે રસ્તાઓ (Roads), રેલવે (Railways), બંદરો (Ports), એરપોર્ટ (Airports) અને લોજિસ્ટિક્સ કોરિડોર (Logistics Corridors) જેવા પ્રોજેક્ટ્સનું એકસાથે મેપિંગ શક્ય બન્યું છે, જેનાથી સરકારી વિભાગો વચ્ચેનું સંકલન સુધર્યું છે અને પ્રોજેક્ટમાં થતો વિલંબ ઘટ્યો છે.
ટકાઉ વિકાસ અને ભાવિ સુધારા
સેપ્ટ (CEPT) ના સંશોધકોના મતે, આ પ્લેટફોર્મ માત્ર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જ નહીં પરંતુ ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (Sustainable Development Goals) માટે પણ આશીર્વાદરૂપ છે. તે પરિવહન જોડાણ, નવીનીકરણીય ઊર્જા કોરિડોર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (Disaster Management) માં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે. જોકે, સંશોધનમાં એ પણ સૂચવવામાં આવ્યું છે કે વધુ ડેટા પારદર્શિતા, ઓપન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (Open Standards) અને મજબૂત ડેટા ગવર્નન્સ દ્વારા આ સિસ્ટમને હજુ વધુ અસરકારક બનાવી શકાય તેમ છે. ભારત જ્યારે વિકસિત રાષ્ટ્ર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે ભૂ-અવકાશી ટેકનોલોજી પર આધારિત આ પ્લેટફોર્મ ભવિષ્યના રાષ્ટ્રીય વિકાસનો પાયો બની રહેશે.
અહેવાલઃ સંજય જોશી