નવી ગાડીના ટાયર પર જોવા મળતા રબરના નાના વાળ પાછળનું વિજ્ઞાન
નવા વાહનોના ટાયર પર દેખાતા રબરના ઝીણા રેશાઓને લઈને વાહન ચાલકોમાં હંમેશાથી અનેક પ્રકારની ગેરસમજો પ્રવર્તી રહી છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે આ રબરના વાળ રસ્તા પર ગાડીની પકડ મજબૂત કરવા અથવા તો વાહનની એવરેજ સુધારવા માટે કંપની દ્વારા જાણીજોઈને બનાવવામાં આવે છે. પરંતુ ઓટોમોબાઇલ એન્જિનિયર્સના મતે આ કોઈ એક્સ્ટ્રા ફીચર કે ડિઝાઇન નથી, પરંતુ ટાયર બનાવવાની ફેક્ટરી પ્રોસેસની બાય-પ્રોડક્ટ છે.
આ રબરના નાના રેશાઓ માત્ર એકદમ નવા જ ટાયર પર સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે. જ્યારે તમે નવી ગાડી લઈને રસ્તા પર નીકળો છો, ત્યારે શરૂઆતના થોડાક સો કિલોમીટર સુધી વાહન ચાલ્યા પછી રોડ સાથેના સતત ઘર્ષણ (Friction) ના કારણે આ રબરના વાળ આપોઆપ ઘસાઈને સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ જાય છે.
ટાયર ઇન્ડસ્ટ્રીમાં 'વેન્ટ સ્પ્યૂઝ' અથવા 'ટાયર નિબ્સ' નું ટેકનિકલ મહત્વ
ઓટોમોબાઇલ અને ટાયર મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીની ટેકનિકલ ભાષામાં આ નાના રબરના વાળને 'વેન્ટ સ્પ્યૂઝ' (Vent Spews) અથવા 'ટાયર નિબ્સ' (Tyre Nibs) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કેટલાક દેશોની ફેક્ટરીઓમાં તેને સ્પ્રૂ નબ્સ, ગેટ માર્ક્સ કે નિપ્પર્સ તરીકે પણ સંબોધવામાં આવે છે. આ વેન્ટ સ્પ્યૂઝનું ટાયર પર હોવું એ વાતની સાબિતી છે કે તમારું ટાયર એકદમ નવું છે અને તે ફેક્ટરીમાંથી યોગ્ય માપદંડો સાથે બહાર આવ્યું છે. આ રબરના નાના ભાગો ટાયરની બનાવટ દરમિયાન અંદરની હવામાં કોઈ ખામી રહી ગઈ નથી તે દર્શાવવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ સાધન છે, જે ગ્રાહકોને ગુણવત્તાની પરોક્ષ ખાતરી આપે છે.
કેવી રીતે થાય છે ટાયરનું નિર્માણ? જાણો મોલ્ડિંગ અને હવાના દબાણની પ્રક્રિયા
ટાયર બનાવવાની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ અને ચોકસાઈભરી હોય છે. ટાયરના નિર્માણ દરમિયાન સૌથી પહેલા કાચા રબર (Raw Rubber) ને એક ખાસ પ્રકારના લોખંડના મોલ્ડ (બીબાં) ની અંદર રાખવામાં આવે છે. આ મોલ્ડમાં ટાયરની બહારની ડિઝાઇન અને ટ્રેડ્સ (કાપા) કંડારેલા હોય છે. ત્યારબાદ, આ કાચા રબર પર ભારે ગરમી અને અત્યંત ઊંચું હવાનું દબાણ (Pneumatic Pressure) આપવામાં આવે છે જેથી રબર પીગળીને મોલ્ડનો ચોક્કસ આકાર ધારણ કરી શકે. જ્યારે મોલ્ડની અંદર રબરને દબાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેની અંદર કુદરતી રીતે જ હવાની હાજરી હોય છે.
ચાલુ ગાડીએ ટાયર ફાટવાનું રહે છે જોખમ
જો આ હવા અંદર જ ફસાઈ રહે, તો ટાયરમાં હવાના બબલ્સ (Air Bubbles) બની જાય છે, જેનાથી ટાયર નબળું પડી શકે છે અને ચાલુ ગાડીએ ટાયર ફાટવાનું જોખમ રહે છે. આ હવાને બહાર કાઢવા માટે મોલ્ડની સપાટી પર અત્યંત બારીક વેરિફાઇડ છીદ્રો (Vent Holes) બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે હવાનું દબાણ વધે છે ત્યારે અંદરની હવા આ કાણાંમાંથી બહાર નીકળી જાય છે અને તેની સાથે સહેજ પીગળેલું રબર પણ બહાર આવી જાય છે. આ બહાર આવેલું રબર ઠંડું પડીને જામી જાય છે, જે ટાયર બહાર નીકળતા રબરના વાળ જેવું દેખાય છે.
વાહનની પરફોર્મન્સ, માઇલેજ કે રોડ ગ્રીપ સાથે આ રબરના વાળનો શું સંબંધ છે?
ઓટોમોબાઇલ નિષ્ણાતોના સત્તાવાર દાવાઓ મુજબ, આ રબરના વાળનો ગાડીની ઓન-રોડ પરફોર્મન્સ સાથે દૂર-દૂર સુધી કોઈ સીધો કે આડકતરો સંબંધ નથી.
રોડ ગ્રીપ : આ વાળ ખૂબ જ નરમ હોવાથી તે રસ્તા પર વાહનની પકડ (Vehicle Tyre Mileage Grip) વધારવામાં કોઈ મદદ કરતા નથી.
માઇલેજ અને અવાજ : તેનાથી ગાડીની ઇંધણ ક્ષમતા (Fuel Efficiency) માં કોઈ સુધારો થતો નથી કે તે રોડ નોઇઝ (રોડનો અવાજ) ઘટાડવામાં મદદરૂપ બનતા નથી.
ડ્રાઇવિંગ અનુભવ : ટાયરના આ રેશાઓ વાહનની સ્પીડ કે બ્રેકિંગ સિસ્ટમ પર સહેજ પણ અસર કરતા નથી.
મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોસેસ પૂરી થયા બાદ બચેલો વધારાનો કચરો
ટૂંકમાં કહીએ તો, નવા ટાયર પર દેખાતા આ વાળ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોસેસ પૂરી થયા પછી બચેલો વધારાનો કચરો માત્ર છે. તેથી, જો તમારા નવા વાહનના ટાયર પર આવા વાળ ન દેખાય અથવા તે ખરીદતી વખતે જ ઘસાઈ ગયેલા હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે ટાયર ખરાબ છે, પરંતુ તે માત્ર એ દર્શાવે છે કે ફેક્ટરીમાં ફિનિશિંગ દરમિયાન તેને ટ્રિમિંગ કરીને સાફ કરવામાં આવ્યા હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : Unsafe Car in India : ભારતમાં સૌથી ઓછી સેફ્ટી રેટિંગ ધરાવતી કારો! નવી ગાડી ખરીદતા પહેલાં આ રિપોર્ટ જરૂર વાંચો
