ક્યાં અને કેવી રીતે બની આ ઘટના?
પટનાના કદમકુઆં પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવેલા મુસલ્લહપુર હાટ વિસ્તારમાં આ ઘટના બની હતી. અહીં 'કિસાન કોલ્ડ સ્ટોરેજ કેમ્પસ'માં ખાન ગ્લોબલ સ્ટડીઝનું વિશાળ કેન્દ્ર આવેલું છે. આ જ કેમ્પસમાં રૌશન આનંદનું જાણીતું 'જ્ઞાન બિંદુ કોચિંગ' પણ ચાલે છે. ગુરુવારે સાંજે જ્યારે કોચિંગ સેન્ટરમાં રાબેતા મુજબ ક્લાસ ચાલી રહ્યા હતા, ત્યારે અચાનક બહારના ભાગમાં ધુમાડાના ગોટેગોટા ઉડવા લાગ્યા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવેલા ઘટનાના વીડિયોમાં સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે કે કોચિંગની બહાર ધુમાડાનું સામ્રાજ્ય છવાઈ ગયું હતું અને મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓની ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી. વાતાવરણમાં ડર અને ભયનો માહોલ સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.
શોર્ટ સર્કિટની આશંકા
પ્રાથમિક તપાસ અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આગ કોચિંગ સેન્ટરની અંદર ક્લાસરૂમમાં નહીં, પરંતુ બહાર લાગેલા એક મોટા બોર્ડ અને ઇલેક્ટ્રિક પેનલ પાસે લાગી હતી. આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો અને સ્થાનિક લોકો માની રહ્યા છે કે શોર્ટ સર્કિટના કારણે જ આ અકસ્માત સર્જાયો હશે. આગ બહારના ભાગમાં લાગી હોવાથી અને તરત જ તેના પર કાબૂ મેળવી લેવાયો હોવાથી આગ અંદર સુધી પહોંચી શકી નહોતી.
વિદ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફની સુરક્ષા
ઘટના સમયે કિસાન કોલ્ડ સ્ટોરેજ કેમ્પસમાં સેંકડોની સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ હાજર હતા. આગ પકડનાર ઇલેક્ટ્રિક પેનલ ખાન ગ્લોબલ સ્ટડીઝના ગેટની બિલકુલ નજીક જ હતી. વિશાળ ધુમાડો જોઈને કેમ્પસમાં થોડા સમય માટે ભારે નાસભાગ અને અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. જોકે, કોચિંગ મેનેજમેન્ટે સમયસૂચકતા વાપરીને ક્લાસમાં હાજર તમામ વિદ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફને તાત્કાલિક સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ કરી દીધી હતી. રાહતની વાત એ છે કે આ ઘટનામાં કોઈ પણ વિદ્યાર્થી કે કર્મચારીને ઈજા પહોંચી નથી અને તમામ સુરક્ષિત છે.
ફાયર સેફ્ટીની ઘોર બેદરકારી
આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત ફાયર સેફ્ટી (અગ્નિશમન સુરક્ષા) ની અવગણના છે. પ્રાપ્ત અહેવાલો મુજબ, ફાયર વિભાગ દ્વારા અગાઉ 'ખાન ગ્લોબલ સ્ટડીઝ' ને સતત નોટિસ ફટકારવામાં આવી રહી હતી. આ નોટિસમાં સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે આ સંસ્થા ફાયર સેફ્ટીના જરૂરી અને કાયદાકીય ધોરણો પૂરા કરતી નથી. આમ છતાં, સંચાલકો દ્વારા જરૂરી સુધારા કરવા માટે પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવ્યું નહોતું. મુસલ્લહપુર હાટ અને કિસાન કોલ્ડ સ્ટોરેજ જેવો વિસ્તાર ગીચ વસ્તી ધરાવે છે અને ત્યાંની સાંકડી જગ્યાઓમાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ એકસાથે એકઠા થાય છે. આવી જગ્યાએ જો આગ વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરે તો તે સુરત કે દિલ્હી જેવા મોટા અગ્નિકાંડનું રૂપ લઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : Lucknow Coaching Centre Fire Tragedy : લખનૌથી લઈને દિલ્હી-ગુજરાત સુધી નિર્દોષોનો ભોગ લેતી આગની ગોઝારી ઘટનાઓ