Business News: 3 કલાકમાં ચેક ક્લિયર, RBI એ હમણાં આ તબક્કો મુલતવી રાખ્યો, તો ક્યારે લાગુ થશે?
- Business News: RBI એ ચેક ડિપોઝિટના સમયમાં પણ ફેરફારોની જાહેરાત કરી હતી
- ફાસ્ટર ચેક ક્લિયરન્સ ફ્રેમવર્કના તબક્કા 2 નું અમલીકરણ મુલતવી
- આ તબક્કો 3 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થવાનો હતો
Business News: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ બુધવારે જાહેરાત કરી હતી કે બેંકો માટે ફાસ્ટર ચેક ક્લિયરન્સ ફ્રેમવર્કના તબક્કા 2 ના અમલીકરણને મુલતવી રાખવામાં આવ્યું છે. આ તબક્કો 3 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થવાનો હતો. હવે તે મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. RBI ના એક નિવેદન પ્રમાણે, બેંકોને તેમની પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે વધુ સમય આપવા માટે તબક્કા 2 ના અમલીકરણને આગામી સૂચના સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી રહ્યું છે.
RBI એ ચેક ડિપોઝિટના સમયમાં પણ ફેરફારોની જાહેરાત કરી હતી
આ સિસ્ટમનો તબક્કો 1 પહેલાની જેમ કાર્યરત રહેશે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં તબક્કો 1 લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. RBI એ ચેક ડિપોઝિટના સમયમાં પણ ફેરફારોની જાહેરાત કરી હતી. ચેક ડિપોઝિટનો સમય હવે સવારે 9 થી બપોરે 3 વાગ્યા સુધી રહેશે. બેંકો સવારે 9 થી સાંજે 7 વાગ્યા સુધી ચેક કન્ફર્મ અથવા રિજેક્ટ કરી શકશે. પ્રસ્તાવિત તબક્કા 2 માર્ગદર્શિકા હેઠળ, બેંકોને ફક્ત ત્રણ કલાકની અંદર કાઉન્ટર પર જમા કરાયેલ કોઈપણ ચેક ક્લિયર અથવા રિજેક્ટ કરવાની જરૂર પડશે. એકવાર આ પ્રક્રિયા લાગુ થઈ જાય, પછી ગ્રાહકોને ઝડપી અને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે ચુકવણી પ્રાપ્ત થશે, જે નોંધપાત્ર રાહત આપશે.
Business News: રિઝર્વ બેંકનું ઝડપી ક્લિયરન્સ પર ધ્યાન
RBI એ ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) હેઠળ સતત ક્લિયરન્સ રજૂ કર્યું. આનો હેતુ પરંપરાગત બેચ સિસ્ટમથી દૂર જઈને ચેક ક્લિયરન્સને ઝડપી અને સરળ બનાવવાનો હતો. CTS બેંકો વચ્ચે ભૌતિક રીતે ચેક ખસેડવાની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે; તેના બદલે, તેઓ ડિજિટલ છબીઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક ડેટાનો ઉપયોગ કરીને ક્લિયર કરવામાં આવે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે તેની મંજૂરી અથવા અસ્વીકાર મોકલે
4 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ શરૂ થયેલ તબક્કો 1, દિવસભર ચેક ડિપોઝિટ માટે એક જ, સતત વિન્ડો રજૂ કરે છે. બેંકો ચેક સ્કેન કરે છે અને નિશ્ચિત ક્લિયરિંગ બેચની રાહ જોયા વિના, તેમની છબીઓ અને MICR ડેટા ક્લિયરિંગ હાઉસને મોકલે છે. જ્યારે ડ્રોઈ બેંક (જે બેંકનો ચેક છે) ચેક છબી પ્રાપ્ત કરે છે, ત્યારે તે વિગતોની ચકાસણી કરે છે અને ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે તેની મંજૂરી અથવા અસ્વીકાર મોકલે છે. જો પુષ્ટિકરણ વિન્ડોના અંત સુધીમાં કોઈ પ્રતિસાદ પ્રાપ્ત ન થાય, તો ચેક મંજૂર અને સેટલ થયેલ માનવામાં આવે છે.
તબક્કો 2 શું છે?
તબક્કો 2 જે 3 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ કરવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો હેતુ ચેક ક્લિયરન્સને વધુ ઝડપી બનાવવા અને બેંક ગ્રાહકોને વધુ સુવિધા પૂરી પાડવાનો હતો. ચેકની છબી પ્રાપ્ત થયા પછી બેંકો પાસે તેને મંજૂર કરવા અથવા નકારવા માટે ફક્ત ત્રણ કલાક હશે. જો બેંક આ સમયમર્યાદામાં જવાબ નહીં આપે, તો ચેક આપમેળે મંજૂર અને સેટલ થઈ જશે. આનાથી બેંકોને ચેકની પ્રક્રિયા ઝડપથી કરવાની ફરજ પડશે, અને ગ્રાહકોને તેમના ભંડોળ ઝડપથી પ્રાપ્ત થશે. હાલમાં, તબક્કો 2 મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હોવાથી, ત્રણ કલાકની સમયમર્યાદા વિના, વર્તમાન તબક્કો 1 સિસ્ટમ હેઠળ ચેક ક્લિયરન્સ ચાલુ રહેશે.
આ પણ વાંચો: Tesla Car Accident: કેમેરા પર Live અકસ્માત, ટેસ્લાની સેલ્ફ-ડ્રાઈવિંગ કાર કેટલી વિશ્વસનીય?