ATM માટે જગ્યા શા માટે ભાડે લેવામાં આવે છે?

બેંકો અને ATM કંપનીઓનો મુખ્ય હેતુ લોકોને સરળતાથી રોકડ ઉપાડવાની સુવિધા પૂરી પાડવાનો હોય છે. જ્યાં લોકોની અવરજવર વધુ હોય છે અથવા જ્યાં ATMની સંખ્યા ઓછી હોય છે, ત્યાં નવા ATM સ્થાપિત કરવાની જરૂરિયાત ઊભી થાય છે. એટલે જ બેંકો પોતે નવી ઇમારતો બનાવવાના બદલે ખાનગી મિલકતો ભાડે લઈને ATM સ્થાપિત કરવાનું પસંદ કરે છે. આથી તેમનો ખર્ચ ઘટે છે અને તેઓ ઝડપથી નવા વિસ્તારોમાં સેવા શરૂ કરી શકે છે.

ATM માટે કયા પ્રકારનું લોકેશન સૌથી વધુ ફાયદાકારક?

ATM સ્થાપિત કરવા માટે માત્ર ખાલી જગ્યા હોવી પૂરતી નથી, પરંતુ તેનું સ્થાન પણ એટલું જ મહત્વનું હોય છે. બેંકો અને ATM ઓપરેટર કંપનીઓ સામાન્ય રીતે એવા વિસ્તારોને પસંદ કરે છે જ્યાં લોકોની અવરજવર સતત રહેતી હોય અને રોકડ ઉપાડવાની માંગ વધુ હોય. મુખ્ય બજારો, વ્યાપારી કેન્દ્રો, શોપિંગ કોમ્પ્લેક્સ, બસ સ્ટેન્ડ, રેલવે સ્ટેશન, હોસ્પિટલો, કોલેજો તેમજ સરકારી કચેરીઓની આસપાસની જગ્યાઓ ATM માટે વધુ અનુકૂળ માનવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ગીચ વસ્તી ધરાવતા રહેણાંક વિસ્તારો અને એવા નાના શહેરો કે નગરો જ્યાં ATMની સંખ્યા ઓછી હોય ત્યાં પણ ATM સ્થાપન માટે સારી તકો રહેલી હોય છે. જો તમારી મિલકત એવી જગ્યાએ આવેલી હોય જ્યાં દિવસભર લોકોની અવરજવર રહેતી હોય અને જ્યા સરળતાથી પહોંચી શકાય, તો બેંક અથવા ATM કંપની દ્વારા તે સ્થળ પસંદ થવાની સંભાવના નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.

ATM માટે જગ્યા પસંદ કરતી વખતે કઈ સુવિધાઓ જરૂરી હોય છે?

ATM સ્થાપિત કરવા માટે વિશાળ જગ્યાની જરૂર પડતી નથી, પરંતુ કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સુવિધાઓ અને માપદંડોનું પાલન કરવું જરૂરી હોય છે. સામાન્ય રીતે 60 થી 100 ચોરસ ફૂટ જેટલી જગ્યા ATM મશીન માટે પૂરતી માનવામાં આવે છે. જોકે, માત્ર વિસ્તાર પૂરતો હોવો જ પૂરતો નથી. બેંકો અને ATM ઓપરેટર કંપનીઓ એવી જગ્યા પસંદ કરે છે જે ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર હોય અને જ્યાં ગ્રાહકોને દિવસ-રાત સરળતાથી પ્રવેશ મળી શકે. ઉપરાંત, સતત વીજ પુરવઠો, સારી ઇન્ટરનેટ અથવા નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી, સુરક્ષિત શટર અને મજબૂત દરવાજાની વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી ગણાય છે. સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી CCTV કેમેરા લગાવી શકાય તેવી સુવિધા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. સાથે જ મજબૂત બાંધકામ, ખાસ કરીને કોંક્રિટની છત ધરાવતી જગ્યા વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. આ તમામ સુવિધાઓ ATMની સુરક્ષા, સરળ સંચાલન અને ગ્રાહકોની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને જરૂરી માનવામાં આવે છે.

ATM માટે તમારી મિલકત બેંક અથવા કંપનીને કેવી રીતે ઓફર કરશો?

જો તમારી પાસે ATM સ્થાપન માટે યોગ્ય જગ્યા હોય, તો તેને બેંક અથવા ATM ઓપરેટર કંપની સમક્ષ રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે. સૌથી પહેલા નજીકની બેંક શાખા અથવા સંબંધિત ATM સેવા પ્રદાતા સાથે સંપર્ક કરવો જોઈએ અને તમારી મિલકત અંગેની માહિતી આપવી જોઈએ. સામાન્ય રીતે અરજદારને મિલકતના ફોટોગ્રાફ્સ, સંપૂર્ણ સરનામું અને માલિકીના દસ્તાવેજો સાથે લેખિત અરજી સબમિટ કરવાની હોય છે. અરજી મળ્યા બાદ બેંક અથવા કંપનીની અધિકૃત ટીમ સ્થળની મુલાકાત લઈને વિસ્તાર, લોકેશન, સુવિધાઓ અને ATM સ્થાપન માટેની યોગ્યતાનું મૂલ્યાંકન કરે છે. જો સ્થળ તેમની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ જણાય, તો આગળની મંજૂરી પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ લીઝ અથવા ભાડા કરાર અંગેની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવે છે. યોગ્ય દસ્તાવેજો અને સારા લોકેશનના આધારે તમારી ખાલી મિલકત લાંબા ગાળાની આવકનું સાધન બની શકે છે.

બેંકો ઉપરાંત ATM કંપનીઓ પણ આપે છે કમાણીની તક

ઘણા લોકો એવું માને છે કે ATM સ્થાપન માટે માત્ર બેંકો જ જગ્યાઓ ભાડે લે છે, પરંતુ હકીકતમાં દેશમાં કાર્યરત અનેક વ્હાઇટ-લેબલ ATM કંપનીઓ પણ ખાનગી મિલકતોમાં ATM કિઓસ્ક સ્થાપિત કરે છે. નાણાકીય સેવાઓના વિસ્તરણ સાથે આવી કંપનીઓ શહેરો અને ગામડાઓ સુધી પોતાની પહોંચ વધારી રહી છે, જેના કારણે મિલકત માલિકો માટે નવી આવકની તકો ઊભી થઈ છે. India1 Payments, Tata Indicash અને Hitachi Payment Services જેવી જાણીતી કંપનીઓ વિવિધ વિસ્તારોમાં ATM સ્થાપિત કરવા માટે યોગ્ય જગ્યાની શોધ કરતી રહે છે. જો તમારી પાસે યોગ્ય લોકેશન પર વ્યાપારી જગ્યા અથવા દુકાન ઉપલબ્ધ હોય, તો તમે સીધો આ કંપનીઓનો સંપર્ક કરીને તમારી મિલકત અંગેનો પ્રસ્તાવ મોકલી શકો છો. ઘણી વખત બેંકોની સરખામણીએ આવી કંપનીઓ પણ આકર્ષક ભાડાની ઓફર કરતી હોય છે, જેના કારણે ખાલી પડેલી મિલકતને નિયમિત આવકના સ્ત્રોતમાં ફેરવવાની સારી તક મળી શકે છે.

ATM સ્થાપન માટે કયા દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જરૂરી છે?

ATM માટે પોતાની મિલકત ભાડે આપવા ઇચ્છતા લોકો માટે જરૂરી દસ્તાવેજોની તૈયારી ખૂબ મહત્વની હોય છે, કારણ કે બેંક અથવા ATM ઓપરેટર સ્થળની ચકાસણી સાથે માલિકીની કાયદેસરની ખાતરી પણ કરે છે. સામાન્ય રીતે અરજદારને મિલકતની માલિકી દર્શાવતા દસ્તાવેજો, રજિસ્ટ્રી અથવા વેચાણ કરારની નકલ, આધાર કાર્ડ અને PAN કાર્ડ જેવી ઓળખ સંબંધિત વિગતો રજૂ કરવાની હોય છે. ઉપરાંત મિલકત કરની તાજેતરની રસીદ, જગ્યા જો કોઈ સોસાયટી અથવા કોમ્પ્લેક્સમાં આવેલી હોય તો જરૂરી NOC, તેમજ મિલકતના સ્પષ્ટ ફોટોગ્રાફ્સ પણ માંગવામાં આવે છે. કેટલીક સંસ્થાઓ વીજળી, નેટવર્ક અને અન્ય ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ અંગેની માહિતી પણ માંગે છે. દસ્તાવેજો સંપૂર્ણ, સાચા અને અપડેટેડ હોવા જરૂરી છે, કારણ કે તેના આધારે જ અરજીની આગળની પ્રક્રિયા અને મંજૂરી નક્કી કરવામાં આવે છે.

ATM માટે જગ્યા ભાડે આપવાથી કેટલી આવક થઈ શકે?

ATM સ્થાપન માટે જગ્યા આપતા પહેલાં મોટાભાગના લોકોના મનમાં સૌથી પહેલો પ્રશ્ન ભાડાની આવકને લઈને જ ઊભો થાય છે. વાસ્તવમાં ATM માટે મળતું ભાડું કોઈ નિશ્ચિત દર મુજબ નક્કી થતું નથી, પરંતુ તે મિલકતના સ્થાન, શહેરની શ્રેણી અને ત્યાં લોકોની અવરજવર પર આધાર રાખે છે. મોટા મેટ્રો શહેરોમાં સારી લોકેશન ધરાવતી જગ્યાઓ માટે દર મહિને અંદાજે ₹25,000 થી ₹60,000 અથવા તેનાથી વધુ ભાડું મળી શકે છે. જ્યારે ટિયર-2 શહેરોમાં આ રકમ સામાન્ય રીતે ₹15,000 થી ₹35,000ની વચ્ચે રહે છે. બીજી તરફ, અર્ધ-શહેરી અથવા નાના નગરોમાં પણ ATM માટે જગ્યા ભાડે આપીને દર મહિને ₹8,000 થી ₹20,000 સુધીની આવક મેળવી શકાય છે. જો જગ્યા મુખ્ય બજાર, વ્યાપારી વિસ્તાર અથવા વધુ ગ્રાહક અવરજવર ધરાવતા સ્થળે હોય, તો ભાડાની રકમ સામાન્ય દર કરતાં વધુ મળવાની શક્યતા પણ રહે છે. તેથી યોગ્ય લોકેશન ધરાવતી મિલકત ATM દ્વારા લાંબા ગાળાની સ્થિર આવકનો સારો સ્ત્રોત બની શકે છે.

ATM લીઝ કરારની મુદત અને મહત્વપૂર્ણ શરતો

ATM સ્થાપન માટે કરવામાં આવતો લીઝ કરાર સામાન્ય રીતે લાંબા ગાળાનો હોય છે, જેથી મિલકત માલિકને સ્થિર આવક અને ATM સંચાલકને સતત કામગીરીની સુવિધા મળી રહે. મોટા ભાગે આવા કરારો 5 થી 10 વર્ષ માટે કરવામાં આવે છે, જેમાં માસિક ભાડું, દર વર્ષે ભાડામાં થનારો વધારો, સુરક્ષા ડિપોઝિટ, જાળવણી અને અન્ય જવાબદારીઓ જેવી મહત્વપૂર્ણ બાબતો સ્પષ્ટ રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત, કરાર પૂર્ણ થયા બાદ તેને નવીનીકરણ કરવાની શરતો પણ તેમાં સામેલ હોય છે. ખાસ વાત એ છે કે ઘણા ATM લીઝ કરારોમાં દર વર્ષે 5%થી 10% સુધી ભાડામાં વધારો કરવાની જોગવાઈ રાખવામાં આવે છે, જેના કારણે મિલકત માલિકની આવક સમય જતાં વધતી રહે છે. લાંબા ગાળાની સુરક્ષિત અને નિયમિત આવક મેળવવા ઇચ્છતા લોકો માટે આ પ્રકારનો કરાર લાભદાયી વિકલ્પ બની શકે છે.

ATM સ્થાપિત થયા બાદ તેની જાળવણીની જવાબદારી કોની હોય છે?

ઘણા મિલકત માલિકોને એવી ચિંતા રહેતી હોય છે કે ATM સ્થાપિત થયા પછી તેની દેખરેખ, મરામત અથવા અન્ય ખર્ચ તેમની જવાબદારી બનશે. જોકે વાસ્તવમાં એવું નથી. એકવાર ATM સ્થાપિત થઈ જાય પછી તેની કામગીરી અને જાળવણી સંબંધિત લગભગ તમામ જવાબદારીઓ બેંક અથવા ATM ઓપરેટર કંપની સંભાળે છે. તેમાં ATMમાં રોકડ ભરવાની પ્રક્રિયા, ટેક્નિકલ ખામીઓનું સમારકામ, CCTV અને અન્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું સંચાલન, UPS અને એર કન્ડીશનિંગ જેવી સુવિધાઓની જાળવણી તેમજ વીમા સંબંધિત બાબતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. એટલે કે, મિલકત માલિકને રોજિંદી કામગીરી કે જાળવણી અંગે ખાસ ચિંતા કરવાની જરૂર રહેતી નથી અને તે માત્ર ભાડાની આવકનો લાભ મેળવી શકે છે.

ATM લગાવવાના નામે થતી છેતરપિંડીથી સાવધાન રહો

ATM સ્થાપન દ્વારા કમાણી કરવાની તક આકર્ષક લાગી શકે છે, પરંતુ આ ક્ષેત્રમાં છેતરપિંડીના બનાવો પણ સતત સામે આવી રહ્યા છે. ઘણી વખત ઠગ લોકો બેંક અથવા ATM કંપનીના પ્રતિનિધિ તરીકે ઓળખ આપી મિલકત માલિકો પાસેથી રજિસ્ટ્રેશન ફી, પ્રોસેસિંગ ચાર્જ અથવા અન્ય બહાનાં હેઠળ પૈસા માંગતા હોય છે. હકીકતમાં, કોઈપણ અધિકૃત બેંક ATM સ્થાપિત કરવા માટે મિલકત માલિક પાસેથી કોઈ પ્રકારની ફી વસૂલતી નથી. તેથી કોઈ એજન્ટ અથવા અજાણી વ્યક્તિને એડવાન્સ રકમ ચૂકવવી નહીં અને હંમેશા માત્ર અધિકૃત બેંક અથવા માન્ય ATM ઓપરેટર કંપની સાથે જ વ્યવહાર કરવો જોઈએ. કોઈપણ કરાર કરતા પહેલાં કંપનીની ઓળખ, અધિકૃત દસ્તાવેજો અને સંપર્ક વિગતોની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ATM સ્થાપનના નામે પૈસાની માંગણી કરે અથવા શંકાસ્પદ ઓફર આપે, તો તેને ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ અને તેની સત્યતા તપાસ્યા વગર કોઈ પગલું ભરવું નહીં, કારણ કે આવી ઓફરો પાછળ છેતરપિંડી છુપાયેલી હોઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો : Rule Change : 1 જૂનથી UPI, ATM અને PAN કાર્ડના નિયમોમાં મોટા બદલાવ