વેગન પ્રોડક્ટ તરીકે વેચાણ પહેલાં મંજૂરી ફરજિયાત
નવા નિયમો હેઠળ કોઈપણ કંપની અથવા ઉત્પાદક પોતાના ખાદ્ય ઉત્પાદનને વેગન (Vegan) તરીકે બજારમાં રજૂ કરી શકશે નહીં, જ્યાં સુધી તેને FSSAI તરફથી જરૂરી મંજૂરી (Approval) પ્રાપ્ત ન થાય. મંજૂરી મળ્યા બાદ જ ઉત્પાદકોને પેકેજિંગ પર નિર્ધારિત લીલા રંગનો ‘VEGAN’ લોગો લગાવવાની પરવાનગી મળશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને સાચી અને પ્રમાણિત માહિતી પૂરી પાડવાનો છે.
ગ્રાહકો માટે પ્રોડક્ટ ઓળખવી બનશે વધુ સરળ
FSSAIના જણાવ્યા અનુસાર, એકસરખા અને પ્રમાણિત લોગોના ઉપયોગથી ગ્રાહકો સ્ટોર્સ તેમજ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ પર ઉપલબ્ધ વિવિધ ખાદ્ય ઉત્પાદનોમાંથી અસલી વેગન પ્રોડક્ટ્સને સરળતાથી ઓળખી શકશે. હાલમાં કેટલાક ઉત્પાદનો પર વેગન હોવાના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેની સત્તાવાર ચકાસણી અંગે સ્પષ્ટતા હોતી નથી. નવા નિયમો લાગુ થયા બાદ આવા ભ્રામક દાવાઓ (Misleading Claims) અને ખોટા લેબલિંગ (False Labeling) પર અસરકારક નિયંત્રણ આવશે.
લોગો માટે નક્કી કરાયા કડક ધોરણો
FSSAI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી સૂચનામાં વેગન લોગોના રંગ (Color), કદ (Size) અને ડિઝાઇન (Design) માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે. આ લોગોમાં લીલા રંગનું ‘V’ અક્ષર, તેની ઉપર છોડની કળી (Plant Bud) અને નીચે ‘VEGAN’ શબ્દ દર્શાવવામાં આવશે. તમામ કંપનીઓએ આ જ નિર્ધારિત ફોર્મેટનું પાલન કરવું પડશે. આ નિયમોના ઉલ્લંઘન પર યોગ્ય કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
ખાદ્ય ક્ષેત્રમાં વધશે પારદર્શિતા
નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ ગ્રાહકો માટે વેગન (Vegan) અને નોન-વેગન (Non-Vegan) ઉત્પાદનો વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત કરવો વધુ સરળ બનશે. બજારમાં માત્ર તે જ ઉત્પાદનોને વેગન તરીકે વેચી શકાશે, જે FSSAIના તમામ ધોરણો પૂર્ણ કરતા હશે. આ પગલાથી ખાદ્ય ઉદ્યોગ (Food Industry)માં પારદર્શિતા (Transparency), જવાબદારી (Accountability) અને ગ્રાહક સુરક્ષા (Consumer Safety)ને વધુ પ્રોત્સાહન મળશે.
Vegan Food શું છે?
વેગન ફૂડ (Vegan Food) એવો આહાર છે જેમાં કોઈપણ પ્રકારના પ્રાણીજન્ય ઉત્પાદનો (Animal Products)નો સમાવેશ થતો નથી. તેમાં દૂધ (Milk), દહીં (Curd), ઘી (Ghee), ચીઝ (Cheese), ઈંડા (Eggs), માંસ (Meat) તેમજ મધ (Honey) જેવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. વેગન આહાર સંપૂર્ણપણે ફળો (Fruits), શાકભાજી (Vegetables), કઠોળ (Legumes), અનાજ (Grains), સૂકા મેવાં (Nuts) અને બીજ (Seeds) જેવા છોડ આધારિત ખોરાક પર આધારિત હોય છે.
સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે
ઉલ્લેખનીય છે કે, આજકાલ વધુ લોકો સ્વસ્થ જીવનશૈલી (Healthy Lifestyle) અપનાવવા માટે વેગન આહાર તરફ વળી રહ્યા છે. વેગન ખોરાકમાં સામાન્ય રીતે કોલેસ્ટ્રોલ (Cholesterol) ખૂબ ઓછું અથવા ના બરાબર હોય છે. ઉપરાંત તેમાં ચરબી (Fat) ઓછી અને ફાઇબર (Fiber) વધુ પ્રમાણમાં હોય છે, જે શરીરને તંદુરસ્ત રાખવામાં, પાચનક્રિયા સુધારવામાં અને વજન નિયંત્રણ (Weight Management)માં મદદરૂપ બને છે. FSSAIના નવા નિયમો વેગન ફૂડ માર્કેટને વધુ વિશ્વસનીય અને વ્યવસ્થિત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : ભારતના અલગ-અલગ ભાગોમાં Panipuri કયા નામે ઓળખાય છે?