ભારતીય ઘરોમાં રહેલા સોનાને કમાણીનું સાધન બનાવવાની કેન્દ્ર સરકારની તૈયારી
ભારતમાં સદીઓથી સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે, જેના કારણે કરોડો પરિવારોના લોકરમાં સોનું એમનેમ પડ્યું રહે છે . આ નિષ્ક્રિય સોનાને બેંકિંગ ચેનલમાં લાવવા માટે સરકાર હવે અત્યંત સરળ અને આકર્ષક નિયમો સાથેની સુધારેલી યોજના રજૂ કરવા જઈ રહી છે . મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ટૂંક સમયમાં જ આ નવી સત્તાવાર નીતિની જાહેરાત કરવામાં આવશે.
નાગરિકોને સોના પર મળશે નિશ્ચિત વ્યાજ
આ આયોજનથી સામાન્ય નાગરિકોને તેમના સોના પર નિશ્ચિત વ્યાજ મળશે, જેનાથી તેમના માસિક કે વાર્ષિક બજેટને મોટો ટેકો મળશે. સામાન્ય રીતે ઘરમાં સોનું રાખવાથી ચોરીનો ભય રહે છે અને કોઈ વળતર મળતું નથી, પરંતુ આ સરકારી યોજનાથી સુરક્ષા અને કમાણી બંને એકસાથે ઉપલબ્ધ થશે.
શું છે આ સુધારેલી સુવર્ણ યોજના અને તેનો મુખ્ય ઇતિહાસ?
આ વિશિષ્ટ યોજનાની શરૂઆત પ્રાથમિક રીતે વર્ષ 2015 માં કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ દેશનો કોઈપણ સામાન્ય નાગરિક પોતાના ઘરમાં રાખેલું સોનું, જેમ કે દાગીના, સોનાના સિક્કા અથવા સોનાના બિસ્કિટ સત્તાવાર બેંકમાં જમા કરાવી શકે છે. આ જમા કરાયેલા સોનાના વજન અને શુદ્ધતાના આધારે બેંક દ્વારા નક્કી કરેલા દરે વ્યાજ આપવામાં આવે છે.
સોનાની માલિકી પણ જળરાઈ રહેશે
જ્યારે આ યોજનાની પાકતી મુદત (Maturity) પૂર્ણ થાય છે, ત્યારે રોકાણકારને બજારના નિયમો અનુસાર સોનાની તત્કાલીન કિંમત રોકડા સ્વરૂપે અથવા એટલું જ શુદ્ધ સોનું પાછું મેળવવાનો કાનૂની વિકલ્પ મળે છે. આનાથી સોનાની માલિકી પણ જળવાઈ રહે છે અને તેના પર સતત વળતર પણ મળતું રહે છે.
નવા અવતારમાં શું બદલાશે? ઝવેરીઓ બનશે કલેક્શન પાર્ટનર્સ
અત્યાર સુધી અમલમાં રહેલી જૂની યોજનામાં માત્ર પસંદગીની સરકારી કે ખાનગી બેંકો જ સામેલ હતી. તેના કારણે ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોના સામાન્ય લોકોને બેંક સુધી જઈને સોનું જમા કરાવવામાં ઘણી વહીવટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો. પરંતુ નવીનતમ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ વખતે સરકાર દેશભરના પ્રમાણિત ઝવેરીઓને આ યોજનામાં 'કલેક્શન પાર્ટનર્સ' તરીકે ઉમેરી શકે છે . આ ક્રાંતિકારી નેટવર્ક જોડાણ બાદ સામાન્ય ગ્રાહકો પોતાના ઘરની નજીક આવેલા વિશ્વાસુ સુનાર પાસે જઈને પણ સોનું જમા કરાવી શકશે. ઝવેરીઓ સોનાની શુદ્ધતા તપાસીને તેની ડિજિટલ રસીદ આપશે, જેને બેંક ખાતા સાથે લિંક કરી દેવાશે. આ સરળ પ્રક્રિયાથી યોજનામાં સામાન્ય જનતાની ભાગીદારી અનેક ગણી વધી જવાની પ્રબળ સંભાવના છે.
સોનાની આયાતમાં મોટો ઘટાડો
વિશ્વના આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતીય પરિવારો પાસે દુનિયાનો સૌથી મોટો સ્થાનિક સોનાનો ભંડાર છે, જે હજારો ટન હોવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક બજારની માંગ પૂરી કરવા માટે ભારતને દર વર્ષે મોટા પાયે વિદેશથી સોનાની આયાત કરવી પડે છે . આના કારણે દેશના કિંમતી વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર મોટું દબાણ ઊભું થાય છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર તેનો હકારાત્મક પ્રભાવ
નાણાકીય વિશ્લેષકોના મતે જો દેશના ઘરેલું સોનાનો નાનો હિસ્સો (માત્ર 10-15 ટકા) પણ સત્તાવાર બેંકિંગ સિસ્ટમમાં આવી જાય, તો સોનાની વિદેશી આયાતમાં બહુ મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે. તેનાથી દેશની રાજકોષીય ખાધ નિયંત્રણમાં આવશે અને ભારતીય રૂપિયો મજબૂત બનશે, જે આખરે સમગ્ર દેશના આર્થિક વિકાસને નવી ગતિ આપશે.
આ પણ વાંચો : EPFO UAN services update: EPFO પોર્ટલ પર મોટો ફેરફાર, આ બે સેવાઓ બંધ, હવે UMANG એપથી જ થશે કામ!
