આખરે સરકારે પાબંદીઓ શા માટે લગાવી હતી?
તાજેતરમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ હતી. આ પરિસ્થિતિમાં ભારતે એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અને પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે સાવચેતીભર્યા પગલાં લીધા હતા. સરકારને આશંકા હતી કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પુરવઠો ખોરવાશે તો દેશની અંદર એલપીજીની અછત સર્જાઈ શકે છે. આ સંજોગોમાં સરકારે Essential Commodities Act હેઠળ વિશેષ આદેશ જાહેર કરીને C3-C4 સ્ટ્રીમ્સનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે એલપીજી ઉત્પાદન માટે કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. સામાન્ય રીતે આ કાચા માલનો ઉપયોગ પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગ સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવે છે, પરંતુ સંભવિત સંકટને ધ્યાનમાં રાખીને તેને એલપીજી ઉત્પાદન તરફ વાળવામાં આવ્યો હતો.
હવે શું બદલાયું છે?
સરકારના તાજેતરના નિર્ણય અનુસાર હવે નોન-ડોમેસ્ટિક પેક્ડ એલપીજીની સપ્લાય ફરીથી સંકટ પહેલાંના સ્તરે પહોંચી જશે. સાથે જ બલ્ક એલપીજીની સપ્લાય, જે અગાઉ મર્યાદિત કરી દેવામાં આવી હતી, તેને પણ ફરીથી શરૂ કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે દેશમાં એલપીજીનું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધ્યું છે અને આગામી સમયમાં આયાતી એલપીજીના જથ્થા પણ ઉપલબ્ધ થવાના છે. આ કારણે પુરવઠા અંગેની ચિંતા અગાઉ કરતાં ઘણી ઓછી થઈ ગઈ છે. પરિણામે હવે C3-C4 સ્ટ્રીમ્સને ફરીથી પેટ્રોકેમિકલ અને અન્ય ઉદ્યોગોને ફાળવવાનો માર્ગ ખુલ્લો થયો છે.
કયા ક્ષેત્રોને મળશે સૌથી વધુ ફાયદો?
આ નિર્ણયનો સૌથી મોટો લાભ કોમર્શિયલ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સેક્ટરને મળશે. હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ, મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગો માટે એલપીજી એક મહત્વપૂર્ણ ઈંધણ અને કાચો માલ છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સપ્લાય મર્યાદિત હોવાથી અનેક ઉદ્યોગોને વધેલા ખર્ચનો સામનો કરવો પડતો હતો. હવે સપ્લાય સામાન્ય થતાં તેમની ઉત્પાદન ક્ષમતા અને વ્યવસાયિક કામગીરી વધુ સરળ બની શકે છે. કેટલાક ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટવાની પણ શક્યતા છે.
શું ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ પર અસર પડશે?
આ પ્રશ્ન સામાન્ય લોકો માટે સૌથી મહત્વનો છે. સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ નિર્ણય મુખ્યત્વે કોમર્શિયલ અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગ માટે લેવાયો છે. ઘરેલુ ગ્રાહકોને મળતા રસોઈ ગેસ સિલિન્ડરની સપ્લાય અથવા તેની કિંમતો પર આ નિર્ણયની કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં થાય. વાસ્તવમાં સરકારે જે પાબંદીઓ લગાવી હતી તેનો મુખ્ય હેતુ ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે પૂરતો ગેસ ઉપલબ્ધ રહે તેની ખાતરી કરવાનો હતો. હવે જ્યારે ઉત્પાદન અને પુરવઠાની સ્થિતિ સુધરી રહી છે ત્યારે પણ ઘરેલુ વપરાશકર્તાઓના હિતોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગ માટે કેમ મહત્વનો છે આ નિર્ણય?
C3-C4 સ્ટ્રીમ્સ માત્ર એલપીજી બનાવવા માટે જ ઉપયોગી નથી. તેનો ઉપયોગ પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગમાં અનેક પ્રકારના કેમિકલ્સ, પ્લાસ્ટિક અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો બનાવવા માટે પણ થાય છે. જ્યારે આ સ્ટ્રીમ્સને એલપીજી ઉત્પાદન માટે વાળવામાં આવ્યા હતા ત્યારે પેટ્રોકેમિકલ ક્ષેત્રને કાચા માલની ઉપલબ્ધતા અંગે પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવે આ પ્રતિબંધો દૂર થતાં પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગને જરૂરી કાચો માલ વધુ સરળતાથી મળી શકશે, જેના કારણે ઉત્પાદન અને રોકાણ બંનેમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો : LPG Gas Cylinder Rules : એક એડ્રેસ પર LPG-PNG બંને રાખવા પર પ્રતિબંધ, 1 જૂનથી બદલાશે આ કડક નિયમો!