સામાન્ય અને તત્કાલ કેટેગરીમાં પાસપોર્ટના દરોમાં ધરખમ વધારો
કેન્દ્ર સરકારના વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા વૈશ્વિક માપદંડો અને વહીવટી ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને લાંબા સમય પછી પાસપોર્ટ સેવાની સત્તાવાર ફીમાં મોટો વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે . અત્યાર સુધી દેશમાં સામાન્ય કેટેગરી હેઠળ 36 પેજ વાળી નિયમિત પાસપોર્ટ બુકલેટ કઢાવવા અથવા તેને રિન્યૂ કરાવવા માટે નાગરિકોએ 1500 રૂપિયાની ફી ચૂકવવી પડતી હતી. જોકે, જુલાઈ મહિનાથી આ ફી સીધી વધારીને 2500 રૂપિયા કરી દેવામાં આવી છે. તે જ રીતે, જે વ્યવસાયિકો કે વારંવાર પ્રવાસ કરતા નાગરિકો 60 પેજ વાળો મોટો પાસપોર્ટ કઢાવવા માંગે છે, તેમણે પહેલા 2000 રૂપિયા આપવા પડતા હતા જેને બદલે હવે 3500 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે.
તત્કાલ કેટેગરીના દરોમાં પણ ભડકો
બીજી તરફ, કટોકટીના સમયે અતિ ઝડપથી પાસપોર્ટ મેળવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી 'તત્કાલ કેટેગરી' ના દરોમાં પણ સરકારે મોટો ભડકો કર્યો છે . નવી જોગવાઈઓ અનુસાર, 36 પેજ વાળા પાસપોર્ટ માટે તત્કાલ સેવાનો કુલ ચાર્જ અગાઉ 3500 રૂપિયા હતો, જે હવે વધીને 5000 રૂપિયા નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે 60 પેજના પાસપોર્ટ માટે તત્કાલ સેવાની ફી 4000 રૂપિયાથી વધારીને સીધી 6000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે. નોંધનીય છે કે આ તત્કાલ ફીમાં સામાન્ય પ્રોસેસિંગ ફીનો પણ સમાવેશ થઈ જાય છે.
ખોવાયેલા દસ્તાવેજો અને બાળકોના પાસપોર્ટ પર આકરો આર્થિક બોજ
જો કોઈ નાગરિકનો ચાલુ પાસપોર્ટ ક્યાંક ખોવાઈ જાય, ચોરાઈ જાય અથવા તો ફાટી જવાના કારણે ખરાબ થઈ જાય, તો નવો પાસપોર્ટ મેળવવા માટેની પેનલ્ટી ફીમાં પણ મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આવા કિસ્સાઓમાં 36 પેજની નવી બુકલેટ માટેનો ખર્ચ 3000 રૂપિયાથી વધારીને 5000 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે 60 પેજ વાળા દસ્તાવેજ માટે અરજદારે 3500 રૂપિયાના બદલે હવે સીધા 6000 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. આ આકરા દંડ પાછળ સરકારી દસ્તાવેજોની સુરક્ષા અને સાવચેતી જાળવવાનો હેતુ હોવાનું મનાય છે.
સગીર વયના બાળકોના દસ્તાવેજો પર સુધારાની અસર
આ નવા સુધારાની સીધી અસર સગીર વયના બાળકોના દસ્તાવેજો પર પણ જોવા મળશે. 17 વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટેના 36 પેજના સામાન્ય પાસપોર્ટની ફી 1000 રૂપિયાથી વધારીને 1750 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. કમનસીબે જો કોઈ બાળકનો પાસપોર્ટ ખોવાઈ જાય કે ડેમેજ થાય, તો નવો દસ્તાવેજ રી-ઈશ્યૂ કરાવવાનો કુલ પ્રોસેસિંગ ખર્ચ 2000 રૂપિયાથી વધારીને સીધો 4250 રૂપિયા જેટલો મોંઘો કરી દેવાયો છે.
પોલીસ વેરિફિકેશન અને સરેન્ડર પ્રક્રિયા મોંઘી થઈ
નવા નિયમોમાં માત્ર પાસપોર્ટ જ નહીં, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલી અન્ય આનુષંગિક સેવાઓ પર પણ મોંઘવારીનો માર પડ્યો છે. વિદેશ જવા માટે અત્યંત આવશ્યક ગણાતા પોલીસ ક્લીયરન્સ સર્ટિફિકેટ (PCC), પાસપોર્ટ સરન્ડર સર્ટિફિકેટ અથવા ગ્લોબલ એન્ટ્રી પ્રોગ્રામ (GEP) જેવી વહીવટી સેવાઓ માટેનો સરકારી ચાર્જ અત્યાર સુધી 500 રૂપિયા હતો, જે હવે વધારીને 750 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે.
વડીલો અને બાળકો માટે નિયમોમાં આંશિક રાહત
જોકે, આ વ્યાપક ભાવવધારા વચ્ચે સરકારે દેશના અમુક ચોક્કસ વર્ગોને મોટી રાહત આપવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર નોટિફિકેશન મુજબ, 7 વર્ષ સુધીના નાના બાળકો (એટલે કે 7 વર્ષ પૂર્ણ ન થયા હોય તેવા) અને 61 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) ને નવા પાસપોર્ટની સત્તાવાર ફી પર 10 ટકાની વિશેષ સબસિડી અથવા છૂટછાટ આપવામાં આવશે. પરંતુ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ 10 ટકાની રાહત માત્ર તદ્દન નવો (Fresh) પાસપોર્ટ કઢાવતી વખતે જ મળશે. જૂના પાસપોર્ટને રી-ઈશ્યૂ કે રિન્યૂ કરાવતી વખતે આ ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ લઈ શકાશે નહીં.
આ પણ વાંચો : Gold-Silver Price : સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો, ખરીદદારો માટે સુવર્ણ તક!
