Mahamrityunjay Mantra : જાણો અકાળ મૃત્યુના ભયને દૂર કરનારા 'મહામૃત્યુંજય મંત્ર'ની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ? વાંચો માર્કંડેય ઋષિની એ પ્રેરણાદાયી કથા જ્યાં મહાકાલે સ્વયં યમરાજને રોક્યા હતા.

ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે મહામૃત્યુંજય મંત્રનો જાપ કરવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે આ મંત્ર અકાળ મૃત્યુના ભયને દૂર કરે છે. જો ઘરમાં કોઈ ગંભીર બીમારીથી પીડાતું હોય, તો રોજ ૧૦૮ વાર આ મંત્રનો જાપ કરવાથી શીઘ્ર લાભ થાય છે. ચાલો જાણીએ આ મંત્રની ઉત્પત્તિ પાછળની માર્કંડેય ઋષિની અદભૂત કથા.

Mahamrityunjay Mantra : મૃકંડ ઋષિ કેમ દુઃખી રહેતા હતા?

ભગવાન શિવના પરમ ભક્ત મૃકંડ ઋષિ સંતાન ન હોવાને કારણે ખૂબ દુઃખી રહેતા હતા. વિધાતાએ તેમના નસીબમાં સંતાન સુખ લખ્યું નહોતું. મૃકંડ ઋષિએ વિચાર્યું કે જો મહાદેવ સંસારના તમામ વિધાનો બદલી શકે છે, તો ભોલેનાથને પ્રસન્ન કરીને નસીબ કેમ ન બદલાવી શકાય?

તેમણે ઘોર તપસ્યા શરૂ કરી. અંતે ભોલેનાથ પ્રસન્ન થયા અને દર્શન આપીને કહ્યું, "હું વિધાન બદલીને તને પુત્રનું વરદાન આપું છું, પરંતુ આ વરદાન સાથે હર્ષની સાથે વિષાદ (દુઃખ) પણ રહેશે."

શિવજીના વરદાનથી પુત્રનો જન્મ થયો, જેનું નામ માર્કંડેય રાખવામાં આવ્યું. જ્યોતિષીઓએ જણાવ્યું કે આ બાળક અદભૂત પ્રતિભા ધરાવે છે, પરંતુ તે 'અલ્પાયુ' છે. તેનું આયુષ્ય માત્ર ૧૨ વર્ષ જ છે. આ સાંભળી ઋષિનું સુખ દુઃખમાં બદલાઈ ગયું. જોકે, મૃકંડ ઋષિને વિશ્વાસ હતો કે 

માર્કંડેયનો દ્રઢ સંકલ્પ

જ્યારે માર્કંડેય મોટા થયા, ત્યારે તેમને સત્યની ખબર પડી. તેમણે માતા-પિતાના દુઃખને દૂર કરવા ભગવાન શિવ પાસેથી જ દીર્ઘાયુનું વરદાન મેળવવાનો નિશ્ચય કર્યો. ૧૨ વર્ષ પૂરા થવા આવ્યા હતા.

મહામૃત્યુંજય મંત્રની રચના અને જાપ

માર્કંડેય ઋષિએ શિવજીની આરાધના માટે **'મહામૃત્યુંજય મંત્ર'**ની રચના કરી અને શિવ મંદિરમાં બેસીને તેનો અખંડ જાપ શરૂ કર્યો:

ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्।

उर्वारुकमिव बन्धनान् मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्॥

જ્યારે સમય પૂરો થયો, ત્યારે યમદૂતો તેમને લેવા આવ્યા. પરંતુ માર્કંડેયને મહાકાલની ભક્તિમાં લીન જોઈ તેઓ તેમને અડી પણ શક્યા નહીં અને ખાલી હાથે પરત ફર્યા. અંતે યમરાજ સ્વયં માર્કંડેયના પ્રાણ લેવા આવ્યા.

જ્યારે યમરાજ સામે મહાકાલ પ્રગટ થયા

યમરાજને જોઈને બાલક માર્કંડેય જોરજોરથી મંત્રજાપ કરતા શિવલિંગને વળગી પડ્યા. જેવો યમરાજે તેમને શિવલિંગથી ખેંચવાનો પ્રયત્ન કર્યો, કે તરત જ મંદિર ધ્રૂજી ઉઠ્યું અને શિવલિંગમાંથી સ્વયં મહાકાલ પ્રગટ થયા!

ક્રોધિત મહાકાલે ત્રિશૂળ ઉગામીને યમરાજને પૂછ્યું, "તે મારા ભક્તને સ્પર્શવાનું સાહસ કેવી રીતે કર્યું?" યમરાજ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને કહ્યું, "પ્રભુ, હું તો આપનો સેવક છું અને આપે જ મને પ્રાણ હરવાનું કાર્ય સોંપ્યું છે."

ત્યારે ભગવાન શિવે કહ્યું, "હું મારા ભક્તની સ્તુતિથી પ્રસન્ન છું અને મેં તેને દીર્ઘાયુનું વરદાન આપ્યું છે. હવે તું તેને લઈ જઈ શકે નહીં." યમરાજે નમ્રતાપૂર્વક આજ્ઞા સ્વીકારી અને વચન આપ્યું કે, "જે કોઈ ભક્ત આ મહામૃત્યુંજય મંત્રનો પાઠ કરશે, તેને હું કષ્ટ આપીશ નહીં."

આમ, માર્કંડેય ઋષિ દ્વારા રચિત આ મંત્ર કાળને પણ પરાજિત કરનારો અને શિવકૃપા અપાવનારો સિદ્ધ થયો.

આ પણ વાંચો :Tilak Science : તિલક કરતી વખતે માથા પર હાથ કેમ રાખવામાં આવે છે? જવાબ તમને ચોંકાવી દેશે!