Ramanand Sagar Ramayan : ભારતીય ટેલિવિઝન (Indian Television)ના ઈતિહાસમાં કેટલીક એવી સિરિયલો બની છે, જેણે માત્ર મનોરંજન પૂરું પાડ્યું નથી પરંતુ લોકોના જીવન અને સંસ્કૃતિ પર પણ ઊંડી છાપ છોડી છે. આવી જ એક ઐતિહાસિક સિરિયલ હતી રામાનંદ સાગર (Ramanand Sagar) દ્વારા નિર્મિત ‘રામાયણ’ (Ramayan). વર્ષ 1987માં દૂરદર્શન (Doordarshan) પર શરૂ થયેલી આ સિરિયલે લોકપ્રિયતાના એવા શિખરો સર કર્યા હતા કે આજે લગભગ 4 દાયકાઓ બાદ પણ તેનું નામ શ્રદ્ધા અને ગૌરવ સાથે લેવામાં આવે છે.

78 એપિસોડમાં લખાયો ટેલિવિઝનનો સુવર્ણ ઈતિહાસ

રામાનંદ સાગરનું ‘રામાયણ’ વર્ષ 1987માં પ્રસારિત થયું હતું અને કુલ 78 એપિસોડ (Episodes) સુધી ચાલ્યું હતું. આ ધાર્મિક સિરિયલમાં અરુણ ગોવિલ (Arun Govil) ભગવાન રામ (Lord Ram)ના પાત્રમાં અને દીપિકા ચિખલિયા (Dipika Chikhlia) માતા સીતા (Sita)ના પાત્રમાં જોવા મળ્યા હતા. બંને કલાકારોને દર્શકોએ એટલો પ્રેમ આપ્યો કે લોકો તેમને વાસ્તવિક જીવનમાં પણ ભગવાન અને દેવીના સ્વરૂપ તરીકે માનવા લાગ્યા હતા.

કોરોના લોકડાઉન દરમિયાન ફરી સર્જાયો ઈતિહાસ

વર્ષ 2020માં કોરોના મહામારી (COVID-19 Pandemic) દરમિયાન દેશવ્યાપી લોકડાઉન (Lockdown) લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે દૂરદર્શને ફરી એકવાર ‘રામાયણ’નું પ્રસારણ શરૂ કર્યું હતું. આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે 33 વર્ષ જૂની આ સિરિયલને પણ દર્શકોનો જબરદસ્ત પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. લાખો લોકોએ ફરીથી આ સિરિયલ જોઈ હતી અને તેણે દર્શકોના નવા રેકોર્ડ પણ બનાવ્યા હતા.

પાકિસ્તાનમાં પણ હતી ‘રામાયણ’ની જબરદસ્ત લોકપ્રિયતા

ઘણા લોકોને કદાચ ખબર નહીં હોય કે ‘રામાયણ’ની લોકપ્રિયતા માત્ર ભારત (India) સુધી મર્યાદિત નહોતી. પડોશી દેશ પાકિસ્તાન (Pakistan)માં પણ આ સિરિયલને ખૂબ પસંદ કરવામાં આવતી હતી. તે સમય દરમિયાન દરેક ઘરમાં ટેલિવિઝન (Television) ઉપલબ્ધ ન હોવાથી ઘણા લોકો માટે આ સિરિયલ જોવી મુશ્કેલ હતી. પાકિસ્તાનના રહેવાસી મોહબ્બત રામ દાસ (Mohabbat Ram Das) એ એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ ‘રામાયણ’ જોવાની ખૂબ ઇચ્છા રાખતા હતા, પરંતુ તેમની પાસે ટીવી ખરીદવા માટે પૂરતા પૈસા નહોતા. ત્યારબાદ તેમણે પોતાના વિસ્તારના લોકો પાસેથી દાન (Donation) એકત્ર કર્યું અને તે રકમથી એક ટેલિવિઝન ખરીદવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ આસપાસના મોટી સંખ્યામાં લોકો ભેગા થઈને તે ટીવી પર ‘રામાયણ’ જોતા હતા.

રામાનંદ સાગરનો મોટો દાવો

‘રામાયણ’ બાદ અનેક ટીવી શો અને ફિલ્મો (Films) બનાવવામાં આવી, પરંતુ રામાનંદ સાગરની કૃતિ જેવી લોકપ્રિયતા અને સફળતા કોઈને મળી નથી. રામાનંદ સાગરના પુત્ર પ્રેમ સાગર (Prem Sagar) એ એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે તેમના પિતાએ એક વખત કહ્યું હતું કે આગામી 85 વર્ષ સુધી કોઈ તેમના જેવી ‘રામાયણ’ બનાવી શકશે નહીં. પ્રેમ સાગરના જણાવ્યા અનુસાર, રામાનંદ સાગર માનતા હતા કે તેમને ભગવાન રામની કથા દુનિયા સુધી પહોંચાડવા માટે ખાસ કાર્ય સોંપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે મર્યાદા પુરુષોત્તમ (Maryada Purushottam) ભગવાન રામના આદર્શો અને જીવનમૂલ્યોને લોકો સુધી પહોંચાડ્યા અને ત્યારબાદ પોતાની અમર કૃતિ પાછળ છોડી ગયા.

આજે પણ લોકોના દિલમાં જીવંત છે ‘રામાયણ’

39 વર્ષ બાદ પણ ‘રામાયણ’ માત્ર એક ટીવી સિરિયલ નથી, પરંતુ કરોડો લોકો માટે આસ્થા (Faith), સંસ્કૃતિ (Culture) અને ભારતીય પરંપરાનું પ્રતિક બની ગઈ છે. તેની લોકપ્રિયતા એ સાબિત કરે છે કે સારી વાર્તા, મજબૂત રજૂઆત અને ભાવનાત્મક જોડાણ સમયની સીમાઓને પાર કરી શકે છે. તેથી જ આજે પણ રામાનંદ સાગરની ‘રામાયણ’ને ભારતીય ટેલિવિઝનના સૌથી સફળ અને યાદગાર શોમાં સ્થાન આપવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો : Vibhuvana Sankashti Chaturthi : જૂનમાં આ દિવશે આવશે ગણેશજીને પ્રિય તિથિ