US Israel Iran War: ગ્રાઉન્ડ ટ્રુપ્સ ઉતાર્યા વગર ટ્રમ્પ-નેતન્યાહૂને ઈરાનમાં સફળતા નહીં મળે!
. ઈરાન પર માત્ર મિસાઈલ હુમલાથી નિયંત્રણ મેળવવું અશક્ય છે
. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બ્લોક થવાથી વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં ૪૦% પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે
. ટ્રમ્પની ઈરાની સેનાને આત્મસમર્પણ કરવાની અને જનતાને બળવો કરવાની અપીલ બેઅસર
આનંદ શુક્લ: 28 ફેબ્રુઆરી, 2026ના ધોળા દિવસે ઈરાન પર ઈઝરાયલે (Israel) ઓપરેશન રોરિંગ લાયન (Operation Roaring Lion) અને અમેરિકાએ ઓપરેશન એપિક ફ્યૂરી (Operation Epic Fury) હેઠળ અચાનક સંખ્યાબંધ હુમલા શરૂ કરી દીધા. આની પાછળનો તાત્કાલિક રણનીતિક તર્ક હતો કે ઈરાન જો અમેરિકા કે ઈઝરાયલ કે બંને પર અથવા ખાડી દેશો (Gulf Countries) માં રહેલા અમેરિકાના મિલિટ્રી બેઝ (Military Base) ને નિશાન બનાવે તો નુકશાન અનેકગણું વધી જાય. આમ પણ મિલિટ્રી-સ્ટ્રેટજી (Military - Strategy) સ્તરે Offence is the best defence (આક્રમણ શ્રેષ્ઠ બચાવ છે), માનવામાં આવે છે.
અમેરિકા (US) અને ઈઝરાયલે (Israel) સંયુક્ત કાર્યવાહીમાં ઈરાન (Iran) ના સુપ્રીમ લીડર અને 47 વર્ષથી સત્તાનશીન અને હવે જન્નતનશીન કરાયેલા એવા અયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈ (ayatollah ali khamenei) સહીત 48 જેટલા ટોચના અધિકારીઓ અને મંત્રીઓને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા છે. આમા ઈરાન રિવોલ્યૂશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના ટોચના અધિકારીઓ પણ સામેલ છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) એવી ઈરાન સામે એવી કાર્યવાહી કરી છે કે જેને પહેલા અમેરિકાના કોઈપણ રાષ્ટ્રપ્રમુખ કે ટાળી હતી. બરાક ઓબામા (Baraq Obama) એ ઈરાન સાથે પરમાણુ કરાર કર્યા. જ્યોર્જ બુશે (George Bush) સદ્દામ હુસૈન (Saddam Hussain) ને ઈરાક (Iraq) માં પદભ્રષ્ટ કરીને ફાંસીએ પણ લટકાવડાવી દીધા, પણ ઈરાન સામે આવી કાર્યવાહીને લઈને જોવાનું પણ ટાળ્યું હતું. જાણકારોના મતે જ્યારે ઈરાન પોતાના યૂરેનિયમને સંવર્ધિત કરી રહ્યું હતું અને તેના મિસાઈલ-પરમાણુ (Missile - Nuclear) કાર્યક્રમો આગળ વધી રહ્યા હતા, ત્યારે બાઈડને (Biden) ઈરાન તરફ દુર્લક્ષ સેવ્યું હતું. પણ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે કાર્યવાહી કરી છે.
Operation Epic Fury is in unstable mode🚨
pic.twitter.com/HVAURbg6Ru— USA Army 🇺🇲 (@ARMYofUSA) March 2, 2026
આ પણ વાંચો: US ISrael Iran War: ઈરાનની મદદે કેમ ન આવ્યું રશિયા? જાણો વ્લાદિમીર પુતિને શું આપ્યું કારણ?
Iran ની Iraq જેવી દુર્ગતિ થશે?
પરંતુ ઈરાન પર હુમલો કરવો અલગ વાત છે અને શાંતિ પ્રાપ્ત કરવી તે બીજી વાત છે. ઈરાન દ્વારા 800થી 1000 જેટલી મિસાઈલો અને ડ્રોન્સ દ્વારા વળતા હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. અમેરિકાના 3 સૈનિકો માર્યા ગયા છે. ઈરાનમાં સિવિલિયન કેઝ્યુલ્ટી્ઝ પણ વધી છે. ઈરાને પોતાના વળતા હુમલામાં યુએઈ, બહરીન, કતર, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનને પણ નિશાન બનાવ્યા છે. લેબેનાનમાં ઈરાનના પ્રોક્સી હિઝબુલ્લાહ (Hizbullah) જૂથે ઈઝરાયલ પર હુમલા કર્યા છે અને તેનો ઈઝરાયલે જવાબ પણ આપ્યો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) કે જે ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) ની નિકાસ માટેનો સૌથી વ્યસ્ત માર્ગ છે અને અહીંથી 40 ટકા જેટલા ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ થાય છે, તેના ખોરવાઈ જવાથી હવે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં પણ વધારો દેખાય રહ્યો છે.
આવા સંજોગોમાં સવાલ એ છે કે શું માત્ર હવાઈ હુમલા કે નૌસૈન્ય હુમલા દ્વારા ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન શક્ય છે? શું ઈરાનમાં મિસાઈલ અને પરમાણુ કાર્યક્રમ રોકવા માટે ગ્રાઉન્ડ ફોર્સિસ (Ground Forces) ની જરૂર નહીં પડે ? ઈરાનનું 60 ટકા સંવર્ધિત યુરેનિયમ (Uranium) છે અને તેમાં વધારાની સંભાવના કેટલી? શું આની પ્રક્રિયા તેજ બની શકે અથવા કોઈ અન્ય દેશમાંથી કે કોઈ નાણાંના દમે કે ધાર્મિક ભાવનાઓથી પ્રેરાઈને ઈરાનને યુરેનિયમ સંવર્ધનથી માંડીને પરમાણુ હથિયાર વિકસિત કરવાની મદદ કરી શકે? અન્ય પરંપરાગત હથિયારોની પણ મદદ થઈ શકે છે. આવી બાબતોને હવાઈ હુમલાથી હંમેશા માટે રોકી શકાય તે શક્ય નથી.
આવા સંજોગોમાં રણનીતિક પ્રશ્ન એક જ છે કે શું ઈરાનની ગતિ પણ ઈરાક જેવી જ થવાની કે જ્યાં સત્તાધારી સદ્દામ હુસૈનને પદભ્રષ્ટ કર્યા બાદ અરાજકતાની સ્થિતિ યથાવત છે. આવી જ સ્થિતિ તેના એક વખતના જાની દુશ્મન ઈરાનની પણ થાય તેવી શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો: ઈરાન કંઈ વેનેઝુએલા નથી, US-Israel ને મિસાઈલોથી કરી શકે છે મોટું નુકશાન
ટ્રમ્પની ઈરાનીઓને અપીલ બેઅસર!
હવે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) અને ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જમિન નેતન્યાહૂ (Benjamin Netanyahu) ઈરાનીઓને અપીલ કરી રહ્યા છે કે તેઓ રસ્તા પર આવે અને સરકારની સામે બળવો કરીને સંસ્થાનો પર કબજો કરી લે. જાન્યુઆરી માસમાં ઈરાનમાં મોટા પ્રદર્શનો ચાલ્યા હતા અને તેમાં 15 હજારથી માંડીને 25 હજાર જેટલા લોકોના મોત નીપજ્યાનો અંદાજ છે. હવે જ્યારે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે ઈરાનની પોલીસ, સેના અને અર્ધલશ્કરી દળો આવા કોઈપણ પ્રદર્શનમાં બિલકુલ કઠોરતાથી કાર્યવાહી કરીને વિરોધીઓની લાશોની લાશો પાડી દે તેવી પ્રચંડ શક્યતાઓ વચ્ચે કોઈ નિશસ્ત્ર જૂથ આવી કોશિશ પણ કરે તેની કલ્પના જ મુશ્કેલ છે.
ટ્રમ્પે ઈસ્લામિક રિવોલ્યૂશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) અને ઈરાનિયન પોલીસને તેમના શસ્ત્રો નાખીને સમર્પણ કરવાની હાકલ કરીને પૂર્ણ માફીનો વાયદો કર્યો છે. પરંતુ તેમ છતાં આ સુરક્ષાદળો ઈરાનના સરકારી તંત્રની સાથે મજબૂતાઈથી ઉભા છે.
ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈ (ayatollah ali khamenei) ના મોત બાદ ઈાનના ઘણાં વિસ્તારોમાં તેમની શોકસભાઓ અને રેલીઓ પણ નીકળી હતી. જો સરકાર અને ખોમેનેઈ સામે લોકોને આટલો મોટો વાંધો હોય, તો જ્યારે ઉપરથી બોમ્બ વરસતા હોય, ત્યારે આવી સભાઓ યોજાય નહીં.
Operation Epic Fury is in unstable mode🚨
pic.twitter.com/HVAURbg6Ru— USA Army 🇺🇲 (@ARMYofUSA) March 2, 2026
આ પણ વાંચો: US-Israel Iran War: ઈરાન પર હુમલો કરીને ટ્રમ્પ ફસાયા!, જાણો 5 પડકારો
US-Israel એ ઈરાનમાં ગ્રાઉન્ડ ટ્રુપ્સ ઉતારવી પડશે?
ઈરાનમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયલે હજી સુધી પોતાની ગ્રાઉન્ડ ટ્રુપ્સ ઉતારી નથી. આ જોતા ઈરાનના તંત્રને માત્ર હવાઈ અને મિસાઈલ હુમલાઓથી ધ્વસ્ત કરી શકાય તેમ હોવાની વાત એક હસીન સપનાથી વધારે કંઈ નથી. ઈરાની જનતાને સામુહિક બળવો કરવાની હાકલ કરીને ટ્રમ્પ તેમને પોતાની ગ્રાઉન્ડ ટ્રુપ્સ તરીકે જોડાવાની જાણે કે હાકલ કરી રહ્યા છે.
જો ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન થાય, તો પણ શું એ જરૂરી છે કે તેના કારણે ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા આવે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના રણનીતિક સ્થાને આવેલા ઈરાનમાં સ્થિરતા વિશ્વને ઊર્જા સંકટથી બચાવવા માટે જરૂરી છે.
અમેરિકાની સૈન્ય કાર્યવાહીઓનો રેકોર્ડ છે કે તેમણે જ્યાં જ્યાં પણ આવા અભિયાનો કર્યા છે, ત્યાં લાંબો સમય અરાજકતા અને અસ્થિરતા રહી છે. ઈરાક, લીબિયા, અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તાધારીઓને પદભ્રષ્ટ કર્યા અને લાંબા સમય સુધી ત્યાં તેમની ટ્રુપ્સ પણ રહી. અમેરિકાના સમર્થનવાળી સરકારો પણ સત્તામાં આવી, પણ અમેરિકાની ટ્રુપ્સના નીકળ્યા બાદ આ વિસ્તારોમાં અશાંતિ, અરાજકતા અને અસ્થિરતાની સ્થિતિ વત્તેઓછે અંશે યથાવત છે.
આ પણ વાંચો: Israel બન્યું Middle-Eat નું બૉસ? હમાસ, હિઝબુલ્લાહથી માંડી Ali Khamenei માટીમાં મળ્યા
ઈરાનની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ અતિ-મહત્ત્વપૂર્ણ
ઈરાનની વાત કરીએ તો ઈરાન ઉપર દર્શાવેલા કોઈપણ દેશ કરતા વધુ વસ્તી ધરાવતો અને વ્યૂહાત્મક સ્થાન પર આવેલો દેશ છે. ઈરાનનું ક્ષેત્ર ફ્રાંસ, જર્મની અને સ્પેન એકઠા મળીને જેટલો વિસ્તાર ધરાવે છે, તેટલું મોટું છે. ઈરાનમાં 9.30 કરોડની વસ્તી છે. આવા સંજોગોમાં ઈરાનમાં અચાનક પાવર વેક્યુમની સ્થિતિ અરાજકતા અને અસ્થિરતાને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે. આવા સંજોગોમાં આવી સ્થિતિ માત્ર ઈરાનની સરહદો પુરતી જ મર્યાદીત નહીં રહે, પણ તેની અસર તેની સીમાઓ બહાર સમગ્ર મિડલ-ઈસ્ટમાં થશે અને તેનાથી વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની સ્થિતિ પણ ખોરવાશે.
દુષ્પરિણામો ખતરનાક હોવાની શક્યતા
હાલ કોઈપણ જાણતું નથી કે અમેરિકા-ઈઝરાયલનું ઈરાન સામેનું યુદ્ધ કેટલું લાંબુ ચાલશે અને કઈ દિશા પકડશે. યુદ્ધ લાંબુ ખેંચાશે તો તેનો સીધો અર્થ છે કે આમા ઘણાં અવાંછિત દુષ્પરિણામો પણ જોવા મળશે. આ એવા દુષ્પરિણામો હોઈ શકે કે તે અનિયંત્રિત અને વધુ ખતરનાક હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: Israel US Iran War: સુન્ની મુસ્લિમ દેશોની શિયા ઈરાન સાથે ગદ્દારી, યહૂદી ઈઝરાયલના બન્યા 'રક્ષક' !