Globalization of Higher Education: ગુજરાતની GBU યુનિવર્સિટી બની શિક્ષણના વૈશ્વિકીકરણનું રોલ મોડેલ
- Globalization of Higher Education : શિક્ષણ ક્ષેત્રે ગુજરાતનો વૈશ્વિક ડંકો: NITI આયોગે ગાંધીનગરની GBU યુનિવર્સિટીના ‘ઇન્ટરનેશનલ મોડેલ’ને બિરદાવ્યું
Globalization of Higher Education : શિક્ષણના વૈશ્વિકીકરણ અને ‘વિકસિત ભારત@2047’ના વિઝનને સાકાર કરવામાં ગુજરાત ફરી એકવાર દેશનું માર્ગદર્શક બન્યું છે. તાજેતરમાં NITI આયોગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા અહેવાલમાં ગાંધીનગર સ્થિત ગુજરાત બાયોટેક્નોલોજી યુનિવર્સિટી (GBU) ની અનોખી પહેલની વિશેષ પ્રશંસા કરવામાં આવી છે. GIFT સિટીમાં કાર્યરત આ યુનિવર્સિટી ભારતના બુદ્ધિધનને વિદેશ જતું અટકાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું શિક્ષણ દેશમાં જ પૂરું પાડવાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ બની છે.
Globalization of Higher Education : વિશ્વની પ્રથમ સ્પેશિયલાઇઝ્ડ બાયોટેક યુનિવર્સિટી
ગુજરાત સરકારે પાંચ વર્ષ પહેલાં સ્કોટલેન્ડની વિશ્વપ્રસિદ્ધ યુનિવર્સિટી ઓફ એડીનબરા-University of Edinburgh (UoE) સાથે ભાગીદારી કરીને આ દૂરદૃષ્ટિપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો હતો.
અત્યાધુનિક કેમ્પસ: GIFT City માં ૨૩ એકરમાં ફેલાયેલા આ કેમ્પસમાં રૂ. ૨૦૦ કરોડનું આંતરરાષ્ટ્રીય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રૂ. ૮૦ કરોડના સંશોધન ઉપકરણો ઉપલબ્ધ છે.
Advertisementશિક્ષણ પદ્ધતિ: અહીં એડીનબરા યુનિવર્સિટીના સહયોગથી પ્લાન્ટ, એનિમલ, મેડિકલ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ બાયોટેકનોલોજી જેવા અદ્યતન વિષયો ભણાવવામાં આવે છે.
Globalization of Higher Education: ભારતના બુદ્ધિધનને વિદેશ જતું અટકાવવાનો પ્રયાસ
NITI આયોગના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાંથી દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ વિદેશ જાય છે, જેના કારણે GDPના ૨ ટકા જેટલી રકમ બહાર જાય છે. GBU એ આ પ્રવાહ રોકવા માટે:
નેશનલ ટેલેન્ટ: વર્ષ ૨૦૨૫માં ૧૦૦ બેઠકો પર ભારતના ૧૭ રાજ્યોના તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યો છે.
ગ્લોબલ એક્સપોઝર: દર વર્ષે ૨૫ ટોચના વિદ્યાર્થીઓને સ્કોટલેન્ડ (એડીનબરા) માં ૧૨-૧૪ અઠવાડિયાની રીસર્ચ ઇન્ટરન્શીપ આપવામાં આવે છે.
તજજ્ઞોનું માર્ગદર્શન: એડીનબરા યુનિવર્સિટીની ફેકલ્ટી વર્ષમાં ૯૦ દિવસથી વધુ સમય GBU ના વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
સંશોધન અને સ્ટાર્ટ-અપ ક્ષેત્રે સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિઓ
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ(CM Bhupendra Patel) અને સાયન્સ-ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના નેતૃત્વમાં GBU એ ટૂંકા ગાળામાં અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે:
અલ્ઝાઇમર પર સંશોધન: પ્રો. નિશા સિંહની ટીમે મગજના કોષોના બચાવને ૯૦% સુધી વધારવામાં સફળતા મેળવી છે, જેનું પ્રકાશન પ્રતિષ્ઠિત ‘Small’ જર્નલમાં થયું છે.
ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન ગ્રાન્ટ: ડો. રોહિણી નાયરની ટીમને મહિલા સ્વાસ્થ્ય નિદાન માટે રૂ. ૧.૩ કરોડની ગ્રાન્ટ પ્રાપ્ત થઈ છે.
ફંડિંગ અને રોજગાર: યુનિવર્સિટીએ રૂ. ૪૦ કરોડની ૭૦થી વધુ રીસર્ચ ગ્રાન્ટ્સ મેળવી છે, જેનાથી ૫૦થી વધુ સંશોધકોને રોજગારી મળી છે.
સ્ટાર્ટ-અપ સપોર્ટ: ૩૭ વિદ્યાર્થી ટીમોએ SSIP અંતર્ગત રૂ. ૨ કરોડથી વધુનું ફંડિંગ મેળવ્યું છે.
ગૌરવશાળી નેતૃત્વ અને એવોર્ડ
યુનિવર્સિટીના ડિરેક્ટર જનરલ પ્રો. સુબીર એસ. મજુમદારને તાજેતરમાં લાઇફટાઇમ અચિવમેન્ટ એવોર્ડ એનાયત થયો છે. ઉપરાંત, ANRF અને DBT જેવી સંસ્થાઓ પાસેથી છેલ્લા ૨-૩ મહિનામાં જ રૂ. ૮-૧૦ કરોડનું સંશોધન ફંડિંગ મેળવીને GBU એ પોતાની ક્ષમતા પુરવાર કરી છે.
નિષ્કર્ષ: NITI આયોગે GBU ને એક એવા ‘રિપીટેબલ મોડેલ’ ‘Repeatable model’ તરીકે ઓળખાવ્યું છે જેને અન્ય રાજ્યો પણ અપનાવી શકે છે. એડીનબરા યુનિવર્સિટીના ૪૪૦ વર્ષના વારસા અને ગુજરાતના આધુનિક વિઝનનો આ સંગમ ગુજરાતને શિક્ષણ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક હબ બનાવવાની દિશામાં મક્કમ ડગલું છે.
આ પણ વાંચો : Namotsav: રાજ્યસભા સાંસદે ‘નમોત્સવ’ની કરી પ્રશંસા, પરિમલ નથવાણીએ સોશિયલ મીડિયામાં કરી પોસ્ટ