STATCOM Technology Gujarat : ગુજરાતની વધુ એક સિદ્ધિ: ગીર-સોમનાથમાં દેશનો પ્રથમ 'STATCOM' પ્રોજેક્ટ શરૂ!

ઊર્જા ક્ષેત્રે હંમેશા અગ્રેસર રહેલા ગુજરાતે ફરી એકવાર દેશભરમાં ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ગીર-સોમનાથ જિલ્લાના ટીમડી ૨૨૦ કેવી (kV) સબસ્ટેશન ખાતે દેશની સૌપ્રથમ અદ્યતન 'STATCOM' પ્રણાલી સફળતાપૂર્વક શરૂ કરવામાં આવી છે. ગુજરાત એનર્જી ટ્રાન્સમિશન કોર્પોરેશન લિમિટેડ (GETCO) દ્વારા સ્થાપિત આ સ્માર્ટ પાવર ગ્રીડ સિસ્ટમ વીજળીના ઉતાર-ચઢાવને માત્ર મિલીસેકન્ડમાં નિયંત્રિત કરવાની અદ્ભુત ક્ષમતા ધરાવે છે.

STATCOM Technology Gujarat : પ્રોજેક્ટની એક નજરે મહત્વની વિગતો

આ આધુનિક ટેકનોલોજીના કારણે ગ્રામીણ અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં લો-વોલ્ટેજ અને વારંવાર થતા ટ્રીપિંગની સમસ્યા જડમૂળથી નાબૂદ થશે.

કેવી રીતે કામ કરે છે આ સ્માર્ટ સિસ્ટમ?

120 MVAR ક્ષમતા ધરાવતું આ સ્માર્ટ નેટવર્ક પાવર ગ્રીડને અદ્ભુત સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે. તેની કામગીરીની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:

રાત્રિ દરમિયાન: રાત્રે જ્યારે વીજ વપરાશ ઘટી જાય છે, ત્યારે ગ્રીડમાં વોલ્ટેજ વધી જવાની સમસ્યા સર્જાય છે. આ સિસ્ટમ તે વધારાના વોલ્ટેજને આપમેળે શોષી લે છે.

દિવસ દરમિયાન: દિવસના સમયે જ્યારે ઉદ્યોગો અને ખેતીમાં વીજ લોડ વધે છે, ત્યારે ઘટતા વોલ્ટેજને આ ટેકનોલોજી ત્વરિત સંતુલિત કરે છે.

મિલીસેકન્ડમાં કંટ્રોલ: વોલ્ટેજનો ગમે તેવો ઉતાર-ચઢાવ હોય, આ ઓટોમેટિક સિસ્ટમ સેકન્ડના હજારમા ભાગમાં (મિલીસેકન્ડમાં) તેને પકડીને લાઈન સ્ટેબલ કરી દે છે.

ખેડૂતો અને ઉદ્યોગોને થશે કરોડો રૂપિયાનો ફાયદો

અત્યાર સુધી પાવર ગ્રીડ(Power grid)માં લો-વોલ્ટેજ અથવા અચાનક આવતા આંચકા (ટ્રીપિંગ)ના કારણે ખેડૂતોના મોટર-પંપ બળી જતા હતા અને ફેક્ટરીઓમાં મોંઘા મશીનો ખોરવાઈ જતાં ઉદ્યોગપતિઓને મોટું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડતું હતું.

ગીર-સોમનાથના સ્થાનિક ખેડૂત શ્રી દિલીપભાઈ બારડ અને અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ શ્રી લાખણભાઈ કાગઠિયાના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી સિસ્ટમ કાર્યરત થવાથી હવે તેમને અવિરત અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત પાવર સપ્લાય મળી રહ્યો છે, જેનાથી કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન અટકશે.

ભવિષ્યનું આયોજન અને ગ્રીન ગુજરાતનો સંકલ્પ"આશરે1400 કરોડ રૂપિયાના આ દૂરંદેશી પ્રોજેક્ટથી ગ્રામીણ વિસ્તારો, ખાસ કરીને કૃષિ ક્ષેત્રમાં વીજ પુરવઠાની વિશ્વસનીયતા અનેકગણી વધી ગઈ છે."

— અજય પ્રકાશ, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, જેટકો (GETCO)

જેટકોના મેનેજમેન્ટના જણાવ્યા અનુસાર, આ વૈશ્વિક સ્તરની ટેકનોલોજી આગામી સમયમાં માત્ર ગીર-સોમનાથ(Gir-Somnath) પૂરતી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ રાજ્યના અન્ય સાત મહત્વના સ્થળો પર પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. વર્ષ2030 સુધીમાં 100 ગીગાવાટ ગ્રીન એનર્જી (Clean Energy) ઉત્પાદન કરવાના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી રહેલા ગ્રીન અને ડિજિટલ ગુજરાતના સંકલ્પને આ ટેકનોલોજી એક નવી ઊર્જા આપશે.

આ પણ વાંચો : Jay-Veeru Lions: ગીરના પ્રસિદ્ધ જય-વીરુ સિંહ બેલડીને ભાવનાત્મક અંજલિ, સાંસદ દ્વારા અનોખું સ્મૃતિ સન્માન