Dowry system: ગુજરાતમાં દહેજ રૂપી રાક્ષસનો આતંક, 3 વર્ષમાં 178 દીકરીઓએ હોમી દીધી પોતાની આહુતિ!

Dowry system: દહેજ વિરોધી કાયદા છતાં સિતમ યથાવત

મહિલા સશક્તિકરણ (Women Empowerment) અને સમાન અધિકારો વિશેની મોટી વાતો વચ્ચે દહેજ પ્રથા સામેની લડત હજુ પણ અધૂરી દેખાય છે. સરકાર તરફથી દહેજ વિરોધી કાયદા (Anti-dowry Laws) અમલમાં હોવા છતાં તેની અસરકારકતા નહિવત જણાય છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષના સમયગાળામાં રાજ્યભરમાં દહેજ ઉત્પીડનના કુલ 5638 કેસ પોલીસ ચોપડે નોંધાયા છે. આ આંકડો સ્પષ્ટ કરે છે કે આ કુપ્રથા માત્ર અમુક પછાત વિસ્તારો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર રાજ્યમાં એક ચેપી બીમારીની જેમ ફેલાયેલી છે.

Dowry system: મહાનગરોમાં દહેજ સંબંધિત ગુનાખોરીનું ઉંચું પ્રમાણ

રાજ્યના આંકડાકીય વિશ્લેષણ (Statistical Analysis) પર નજર નાખતા માલૂમ પડે છે કે અમદાવાદ અને સુરત જેવા વિકસિત શહેરોમાં દહેજ સંબંધિત આપઘાતના બનાવો સૌથી વધુ છે. એકલા અમદાવાદમાં 1665 ફરિયાદો સાથે 34 મહિલાઓએ આત્મહત્યા કરી છે, જ્યારે સુરત 1166 ફરિયાદો અને 36 મૃત્યુ સાથે મોખરે છે. વડોદરા, કચ્છ અને ગાંધીનગર જેવા જિલ્લાઓમાં પણ શિક્ષિત વર્ગ હોવા છતાં આ સામાજિક બદી (Social Evil) એ અનેક પરિવારોની ખુશીઓ છીનવી લીધી છે.

Dowry system: ગ્રામ્ય અને નાના જિલ્લાઓમાં પણ દહેજનો આતંક

માત્ર મોટા શહેરો જ નહીં, પરંતુ બનાસકાંઠા, મહેસાણા, સાબરકાંઠા અને રાજકોટ જેવા જિલ્લાઓમાં પણ દહેજ ભૂખ્યાં રાક્ષસોનો ત્રાસ ઓછો નથી. આ વિસ્તારોમાં નોંધાયેલા કેસો દર્શાવે છે કે ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી (Semi-urban) વિસ્તારોમાં પણ આ પ્રથા મજબૂત રીતે ઘર કરી ગઈ છે. ભાવનગર, અમરેલી અને વલસાડમાં પણ દહેજની માંગણીને કારણે મહિલાઓના મોતના કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે, જે અત્યંત ચિંતાજનક (Alarming) બાબત ગણી શકાય.

આ પણ વાંચો----- Sayla: કાશીપરામાં જૂથ અથડામણ: મારામારી બાદ તંગદિલી, 7 લોકો લોહીલુહાણ

કાયદાકીય કાર્યવાહી અને સામાજિક જાગૃતિની જરૂરિયાત

સરકારી રિપોર્ટ મુજબ આ તમામ કેસોમાં અત્યાર સુધીમાં 522 આરોપીઓની ધરપકડ (Arrest) કરવામાં આવી છે, જ્યારે અનેક ગુનેગારો હજુ પણ કાયદાની પકડથી બહાર છે. જોકે, માત્ર ધરપકડ કે જેલની સજા આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નથી. દહેજ પ્રથા એક માનસિક બીમારી છે, જેને દૂર કરવા માટે કાયદાની સાથે શિક્ષણ (Education) અને સામાજિક જાગૃતિ અત્યંત અનિવાર્ય છે. દીકરીઓને બોજ ગણવાને બદલે તેમને સમાન અધિકાર આપવાની ભાવના કેળવવી જરૂરી છે.

Dowry system: 3 વર્ષના આંકડા

યુવાપેઢીનો મક્કમ નિર્ધાર જ લાવશે પરિવર્તન

આ કુપ્રથાને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવા માટે યુવાપેઢી (Young Generation) એ સખત વલણ અપનાવવું પડશે. લગ્ન સમયે દહેજ લેવા કે આપવા વિરુદ્ધ સમાજમાં એક મોટું આંદોલન ઊભું થાય તે સમયની માંગ છે. જો યુવાનો પોતે જ દહેજ લેવાનો ઈનકાર કરશે, તો જ આ દૂષણ અટકશે. આખરે, દહેજ પ્રથા એ માત્ર કાયદાકીય ગૂંચ નથી પરંતુ માનવીય સંવેદના અને સામાજિક નૈતિકતાનો (Social Ethics) પ્રશ્ન છે, જેનો ઉકેલ સામૂહિક પ્રયાસોથી જ શક્ય બનશે.

આ પણ વાંચો----- "દીકરો-દીકરી રૂમ બદલીને કે ધીમેથી ફોન પર વાત કરે તો સમજી જજો કંઈક ખોટું છે!" UP ના રાજ્યપાલ Anandiben Patel એ માતા-પિતાને ચેતવ્યા