Karuna Abhiyan 2026 : રાજ્ય સરકારનું જીવદયાનું એક સામૂહિક જન-આંદોલન
Karuna Abhiyan 2026 : "જીવદયા અને કરુણા એ ગુજરાતની સંસ્કૃતિના પાયાના મૂલ્યો છે. જ્યારે આખું રાજ્ય આકાશમાં રંગબેરંગી પતંગો સાથે ઉત્તરાયણના ઉત્સાહમાં મગ્ન હોય છે, ત્યારે પતંગની અદ્રશ્ય અને ઘાતક દોરી આભમાં ઉડતા અબોલ પક્ષીઓ માટે કાળ સમાન સાબિત થાય છે. આ પર્વ કોઈનો માતમ ન બને અને ઘાયલ પક્ષીઓને સમયસર નવજીવન મળે તે હેતુથી ગુજરાત સરકાર દ્વારા ‘કરૂણા અભિયાન’ એક સંવેદનશીલ મિશન તરીકે ચલાવવામાં આવે છે. આ અભિયાન માત્ર વહીવટી તંત્રનું કાર્ય નથી, પરંતુ માનવતાની રક્ષા માટેનું એક સામૂહિક જન-આંદોલન છે."
ઉત્તરાયણ Uttarayan ના પર્વ દરમિયાન આકાશમાં ઉડતા પક્ષીઓ પતંગની ઘાતક દોરીથી ઘાયલ ન થાય અને જો ઘાયલ થાય તો તેમને ત્વરિત સારવાર મળી રહે તે માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૧૦ થી ૨૦ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ દરમિયાન રાજ્યવ્યાપી ‘કરૂણા અભિયાન’ Karuna Abhiyanનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ આ અભિયાનની વિગતો આપતા પક્ષીઓના જીવ બચાવવા માટે જનતાને સહયોગ આપવા અપીલ કરી છે.
Karuna Abhiyan 2026 : અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય અને પૃષ્ઠભૂમિ
મકરસંક્રાંતિના તહેવારમાં પતંગની દોરી (ખાસ કરીને ચાઇનીઝ માંજો) પક્ષીઓ માટે જીવલેણ સાબિત થાય છે. આ ઉપરાંત, ઉત્તરાયણ પર ગાયોને વધુ પડતો ઘાસચારો કે રજકો ખવડાવવાથી થતા 'આફરા' કે 'પોઇઝનીંગ' જેવી સમસ્યાઓના નિવારણ માટે વર્ષ ૨૦૧૫થી આ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આ વર્ષે પણ આ માનવીય કાર્યને વેગ આપવામાં આવ્યો છે.
કરૂણા અભિયાન ૨૦૨૬: એક નજરે (મુખ્ય આંકડાકીય વિગતો)
રાજ્ય સરકાર દ્વારા પક્ષીઓની સારવાર માટે નીચે મુજબનું વિશાળ માળખું કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે:
| વિગત | સંખ્યા / આંકડો |
| કલેક્શન સેન્ટર | ૪૫૦ જેટલા |
| કંટ્રોલરૂમ | ૮૫ જેટલા |
| સારવાર કેન્દ્રો | ૪૮૦ થી વધુ |
| વેટરનરી ડોકટરો | ૭૪૦ થી વધુ |
| સ્વયંસેવકો/કર્મચારીઓ | ૮,૫૦૦ થી વધુ |
| અગાઉના ૯ વર્ષનું રેસ્ક્યુ | ૧.૧૨ લાખથી વધુ પશુ-પક્ષીઓ |
Karuna Abhiyan 2026-મહત્વના હેલ્પલાઇન નંબરો
ઘાયલ પક્ષીઓની મદદ માટે સરકારે તાત્કાલિક સંપર્ક સૂત્રો જાહેર કર્યા છે:
કરૂણા હેલ્પલાઇન: ૧૯૬૨ (ઘાયલ પક્ષીઓની સારવાર માટે)
વાઈલ્ડ લાઈફ હેલ્પલાઇન: ૮૩૨૦૦ ૦૨૦૦૦ (વોટ્સએપ પર “Hi” લખવાથી નજીકના સારવાર કેન્દ્રની માહિતી મળશે)
મંત્રીશ્રીની નાગરિકોને ખાસ અપીલ
વન મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયા(Arjun Modhwadia) અને રાજ્ય મંત્રી પ્રવિણ માળી(Pravin Mali)એ પ્રજાજોગ કેટલીક મહત્વની સૂચનાઓ આપી છે:
સમયનું ધ્યાન: સવારે અને સાંજે પક્ષીઓ ખોરાક માટે આકાશમાં વિચરતા હોય છે, તેથી આ સમયે પતંગ ચગાવવાનું ટાળવું જોઈએ.
પ્રતિબંધિત દોરી: ગેરકાયદેસર અને ઘાતક એવી ચાઇનીઝ દોરી કે માંજાનો ઉપયોગ ક્યારેય ન કરવો.
સમયગાળો: દરેક તાલુકામાં સવારે ૭ થી સાંજે ૬ વાગ્યા સુધી કંટ્રોલરૂમ કાર્યરત રહેશે.
૫. વહીવટી સજ્જતા
વન વિભાગ દ્વારા જિલ્લાવાર નોડલ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ અભિયાનમાં માત્ર સરકારી તંત્રો જ નહીં, પરંતુ મહાનગરપાલિકાઓ, નગરપાલિકાઓ, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ (NGOs) અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પણ સાંકળવામાં આવી છે. જરૂર પડે ત્યાં 'કરૂણા એમ્બ્યુલન્સ' સ્થળ પર જઈને રેસ્ક્યુ કામગીરી કરશે.
ઉત્તરાયણનો આનંદ ત્યારે જ સાર્થક ગણાય જ્યારે આપણી ખુશીમાં કોઈ અબોલ જીવનો ભોગ ન લેવાય. ‘કરૂણા અભિયાન’ એ રાજ્ય સરકારની પશુ-પક્ષીઓ પ્રત્યેની સંવેદનાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
૧૯૬૨ જેવી હેલ્પલાઇન અને હજારો સ્વયંસેવકોના સહયોગથી આપણે દર વર્ષે હજારો પક્ષીઓને બચાવી રહ્યા છીએ.
જોકે, સાચી સફળતા ત્યારે જ મળશે જ્યારે દરેક નાગરિક જાગૃત બની સવાર-સાંજ પતંગ ન ચગાવવાનો અને ચાઈનીઝ દોરીનો ત્યાગ કરવાનો સંકલ્પ લેશે. ચાલો, આ ઉત્તરાયણને સાચા અર્થમાં ‘કરુણામય’ બનાવીએ અને આકાશને પક્ષીઓ માટે સુરક્ષિત રાખીએ."
આ પણ વાંચો : GujaratPolice :ગુજરાત પોલીસની કાર્યક્ષમતા વધારવા DGPની નવી પહેલ