આ ઉપરાંત તપાસ દરમિયાન ચોંકાવનારો ખુલાસો એ પણ થયો છે કે કેટલાક ઉત્પાદનો પર મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) એટલે કે ઉત્પાદન તારીખ અને એક્સપાયરી ડેટ (Expiry Date) જેવી અનિવાર્ય વિગતો પણ છાપવામાં આવી નહોતી. આ ગંભીર બેદરકારી સામે આવ્યા બાદ વિભાગ દ્વારા સંબંધિત કંપનીઓ અને વેચાણકર્તાઓ વિરૂદ્ધ કાયદેસરની તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
કયા-કયા ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ અને સવાલો ઊભા થયા છે?
અમેરિકાની FDA દ્વારા કરવામાં આવેલી સત્તાવાર તપાસમાં કેટલીક લોકપ્રિય સ્કિન કેર અને બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ અંગે ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તપાસમાં Goree Beauty Cream, Goree Beauty Whitening Body Lotion, Goree Whitening Soap, Face Fresh Gold Plus અને Golden Star Beauty Cream જેવી પ્રોડક્ટ્સના નામ સામે આવ્યા છે.
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોડક્ટ્સમાં ભારે ધાતુઓ (Heavy Metals) જેવા હાનિકારક તત્ત્વો હોવાની આશંકા છે, જેનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ત્વચાને નુકસાન થવા ઉપરાંત કિડની, નર્વસ સિસ્ટમ અને અન્ય ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ પણ વધી શકે છે. તેથી ગ્રાહકોએ કોઈપણ સ્કિન કેર પ્રોડક્ટ ખરીદતા અથવા તેનો ઉપયોગ કરતા પહેલાં તેની ગુણવત્તા, ઘટકો અને સત્તાવાર સલામતી સંબંધિત માહિતીની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.
આ કેમિકલ્સ શરીરને કેવી રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે? (Fairness Cream)
જાણીતા તબીબ ડો. તુષાર પલવેના જણાવ્યા અનુસાર, આવી ક્રીમમાં પારા (Mercury) નો ગેરકાયદેસર (Illegal) રીતે ઉપયોગ કેમ કરવામાં આવે છે તેની પાછળ એક ચોક્કસ કારણ છે. પારો ત્વચાના કુદરતી મેલાનિન (Melanin) બનવાની પ્રક્રિયાને અટકાવી દે છે. મેલાનિન ઓછું થવાને લીધે માત્ર 10 થી 15 દિવસની અંદર જ વ્યક્તિની ત્વચા પહેલા કરતાં વધુ ગોરી અને ઉજળી દેખાવા લાગે છે. પરંતુ આ હંગામી ચમક પાછળ મોટું સ્વાસ્થ્ય સંકટ છુપાયેલું છે.
આ કેમિકલ યુક્ત ક્રીમનો રોજિંદો ઉપયોગ કિડની (Kidney), મગજ (Brain) અને શરીરના અન્ય મહત્વપૂર્ણ અંગોને કાયમી ધોરણે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો ક્રીમમાં પારાનું પ્રમાણ અતિશય વધારે હોય, તો માત્ર 10 થી 12 દિવસમાં જ કિડની ફેલ્યોરની શરૂઆત થઈ શકે છે. જ્યારે ઓછી માત્રા હોવા છતાં મહિનાઓ સુધી સતત વાપરવાથી શરીરને ધીમું ઝેર મળતું રહે છે.
માત્ર ત્વચા જ નહીં, આ અંગો પણ નકામા થઈ શકે છે
ભારે ધાતુઓ, ખાસ કરીને પારો (Mercury), ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સનો સતત ઉપયોગ શરીર માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પારો ત્વચા મારફતે શરીરમાં પ્રવેશીને લોહીના પ્રવાહ સાથે કિડની અને બોન મેરોમાં જમા થઈ શકે છે, જેના કારણે કિડનીની કાર્યક્ષમતા ધીમે-ધીમે ઘટે છે અને ગંભીર સ્થિતિમાં ડાયાલિસિસની જરૂર પણ પડી શકે છે. તેની અસર માત્ર એટલી જ મર્યાદિત નથી રહેતી, પરંતુ નર્વસ સિસ્ટમ પર પણ નકારાત્મક અસર જોવા મળે છે.
પરિણામે હાથ-પગ ધ્રૂજવા, યાદશક્તિમાં ઘટાડો, ચિંતા, અનિદ્રા, ચિડચિડાપણું અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. કેટલાક ગંભીર કિસ્સાઓમાં જોવાની દ્રષ્ટિ અને સાંભળવાની ક્ષમતા પણ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા રહે છે, તેથી આવી પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરતા પહેલાં તેની સલામતી અંગે ખાતરી કરવી અત્યંત જરૂરી છે.
સ્કીન એક્સપર્ટની સલાહ
FDA ની તપાસમાં પ્રોડક્ટ્સની અંદર સીસું (Lead) પણ નિયત મર્યાદા કરતા વધુ મળ્યું છે. ત્વચારોગ વિજ્ઞાનીઓ (Dermatologists) ના મતે, ત્વચાને ગોરી કરવામાં લેડનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક (Scientific) ઉપયોગ નથી. પ્રોડક્ટ્સમાં તેની હાજરી એ સ્પષ્ટ કરે છે કે ક્રીમ બનાવવા માટે અત્યંત ખરાબ ગુણવત્તાવાળા કાચા માલ (Raw Material) અથવા અસુરક્ષિત ઉત્પાદન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. લેડ શરીરમાં એકઠું થઈને મગજ, રક્તકણો બનાવતા અંગો અને પ્રજનન તંત્ર (Reproductive System) ને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે.
તબીબોના મતે લેડની કોઈ પણ માત્રા શરીર માટે સુરક્ષિત (Safe) નથી. સ્કીન નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે માત્ર ગોરા દેખાવાની ઘેલછામાં આવી જોખમી ક્રીમનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળો. જો ચહેરા પર ડાઘ કે પિગમેન્ટેશન (Pigmentation) ની સમસ્યા હોય, તો કોઈ સારા ડૉક્ટરની સલાહ લઈને જ સારવાર કરાવો.
Disclaimer : આ આર્ટિકલમાં આપવામાં આવેલી તમામ વિગતો સામાન્ય જાગૃતિ અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે વિવિધ વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો તેમજ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મંતવ્યોના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ માહિતીને કોઈ પણ સંજોગોમાં વ્યાવસાયિક તબીબી સલાહ, નિદાન કે સારવારનો વિકલ્પ ન ગણવો. તમારી જીવનશૈલીમાં કોઈ પણ નવો ફેરફાર, હેલ્થ પ્રોડક્ટનો ઉપયોગ, કસરત કે શારીરિક પ્રવૃત્તિ શરૂ કરતાં પહેલાં તમારા ફેમિલી ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાત તબીબની સલાહ લેવી અત્યંત આવશ્યક છે.
આ પણ વાંચો : India Medicine Price Reduction : દવા કંપનીઓની મનમાની બંધ! દેશમાં 39 જરૂરી દવાઓના ભાવ થયા નક્કી
