Trump Iran Peace Deal : મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિ માટે ટ્રમ્પની મધ્યસ્થી સફળ, જાણો શું છે આ ઐતિહાસિક સમજૂતી?
- ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સમજૂતીને આખરી ઓપ
- વ્યૂહાત્મક 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' વેપાર માટે ફરી ખુલશે
- પાકિસ્તાન અને કતારની મધ્યસ્થીથી તેહરાનમાં શાંતિની નવી આશા
- અમેરિકા ઈરાન પરથી આર્થિક નાકાબંધી હટાવવા તૈયાર
- 60 દિવસમાં યુદ્ધ વિરામની અંતિમ જાહેરાતની શક્યતા
Trump Iran Peace Deal : મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ચાલી રહેલા વિનાશક યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે એક મોટી અને આશાસ્પદ રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) એ સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી છે કે ઈરાન (Iran) સાથે શાંતિ સમજૂતી (Peace Agreement) કરવા માટેની મંત્રણા હવે તેના અંતિમ તબક્કે પહોંચી ગઈ છે. આ ઘટનાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક ઐતિહાસિક મુત્સદ્દીગીરીની જીત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
Trump Iran Peace Deal : શાંતિ સમજૂતીના મુખ્ય પાસાઓ
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર આ માહિતી શેર કરતા જણાવ્યું હતું કે, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, ઈરાન અને અન્ય પ્રાદેશિક દેશો વચ્ચે એક મોટા શાંતિ કરારને આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે. આ સમજૂતીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસાઓમાં વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત સંવેદનશીલ ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) ને ફરીથી વ્યાપારી જહાજો માટે ખોલી નાખવાનો નિર્ણય સામેલ છે. સમજૂતી મુજબ, ઈરાન આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગને ખુલ્લો કરશે, અને બદલામાં અમેરિકા ઈરાનના બંદરો અને આર્થિક વ્યવહારો પર લાદવામાં આવેલા કડક પ્રતિબંધો (Economic Sanctions) હટાવી લેશે.
પાકિસ્તાન અને કતારની મધ્યસ્થીની ભૂમિકા
આટલા લાંબા અને જટિલ યુદ્ધને શાંતિના ટેબલ સુધી લાવવામાં પાકિસ્તાન (Pakistan) અને કતાર (Qatar) ની ભૂમિકા નિર્ણાયક રહી છે. પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીર (Asim Munir) અને કતારી મધ્યસ્થીઓની ટીમ તેહરાન પહોંચી હતી, જ્યાં તેમણે યુદ્ધવિરામ માટેના ડ્રાફ્ટ પર ઈરાની નેતૃત્વ સાથે વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. આસિમ મુનીરે અમેરિકી ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ જેડી વન્સ (JD Vance) સાથે પણ સતત સંપર્ક જાળવી રાખ્યો હતો, જેણે આ પ્રક્રિયાને વધુ વેગ આપ્યો. ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ (UAE), કતાર અને અન્ય ખાડી દેશોના નેતાઓ સાથે ફોન પર કરેલી ચર્ચા પછી જ આ અંતિમ નિર્ણય પર મહોર લાગી છે.
ભવિષ્યની રૂપરેખા અને ઈરાનનું વલણ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈ (Esmaeil Baghaei) એ આ સમજૂતીને એક ‘ફ્રેમવર્ક એગ્રીમેન્ટ’ ગણાવી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવનારા 30 થી 60 દિવસોમાં આ સમજૂતીની ઝીણવટભરી વિગતો પર કામ કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ એક અંતિમ કરાર કરવામાં આવશે. આ દરમિયાન ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) અંગે પણ વાતચીતનો દોર શરૂ થશે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો (Marco Rubio) એ પણ ભારત પ્રવાસ દરમિયાન આશા વ્યક્ત કરી છે કે ટૂંક સમયમાં જ મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિની નવી સવાર જોવા મળશે. ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ (Benjamin Netanyahu) સાથેની ટ્રમ્પની ટેલિફોનિક વાતચીત બાદ આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા અને ગંભીરતા આવી છે. આ સમજૂતી માત્ર મધ્ય પૂર્વમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના ઉર્જા અને વેપાર બજારો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
આ પણ વાંચો : America : વ્હાઈટ હાઉસ બહાર 25 રાઉન્ડ ફાયરિંગ, સિક્રેટ સર્વિસે એક હુમલાખોરને ગોળી મારતા સારવાર દરમિયાન મોત