Gandhi Jayanti 2026 : શાંઘાઈમાં ઉજવાઈ બાપુની 157મી જન્મજયંતિ, ચીની સત્યાગ્રહીના પરિવારે કર્યા નમન

આ પ્રસંગે ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને ભારત રત્ન (Bharat Ratna) લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી (Lal Bahadur Shastri)ને પણ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવામાં આવી. તેમના સાદગીપૂર્ણ જીવન, પ્રામાણિકતા (Integrity) અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની નિષ્ઠાપૂર્વકની સેવા (Dedicated Service)ને યાદ કરવામાં આવી.

Gandhi Jayanti માત્ર ભારતનો દિવસ નથી : Pratik Mathur

કાર્યક્રમને સંબોધતાં શાંઘાઈમાં ભારતના કોન્સુલ જનરલ પ્રતિક માથુર (Pratik Mathur)એ જણાવ્યું કે ગાંધી જયંતિ માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં સ્મરણનો દિવસ બની ગઈ છે. 2 ઓક્ટોબરને વૈશ્વિક સ્તરે આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ (International Day of Non-Violence) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

તેમણે જણાવ્યું કે મહાત્મા ગાંધી મૂળ ભારત સાથે જોડાયેલા હતા, પરંતુ તેમની વિચારધારા ભારતની સરહદોથી ઘણું આગળ પહોંચી છે. ખાસ કરીને ચીન (China)માં પણ ગાંધીજીના વિચારોને વિશેષ પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. ગાંધીજીને ચીન પ્રત્યે ઊંડી સહાનુભૂતિ હતી અને તેઓ ભારત તથા ચીન વચ્ચે મિત્રતા (Friendship) અને પરસ્પર સન્માન (Mutual Respect)ના આધાર પર સંબંધો વિકસે તેવી કલ્પના કરતા હતા.

India-China Relationsમાં પણ ગાંધીજીના વિચાર પ્રાસંગિક

પ્રતિક માથુરે આજના ભારત-ચીન સંબંધો (India-China Relations)ના સંદર્ભમાં પણ ગાંધીજીના સંદેશની પ્રાસંગિકતા પર ભાર મૂક્યો. તેમણે 12 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (Narendra Modi) અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ (Xi Jinping) વચ્ચે થયેલી બેઠકનો ઉલ્લેખ કર્યો.

તેમના જણાવ્યા મુજબ, બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધો (Bilateral Relations)ને વ્યૂહાત્મક અને લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી જોવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી હતી અને મતભેદો (Differences)ને વિવાદ (Disputes)માં ફેરવવા નહીં દેવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

પ્રતિક માથુરે એ પણ યાદ અપાવ્યું કે ગાંધીજીનો વારસા (Legacy) ભારત-ચીન સંબંધોની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણોમાં જોવા મળે છે. 2014માં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે અમદાવાદના સાબરમતી આશ્રમ (Sabarmati Ashram)ની મુલાકાત લીધી હતી, જે બંને દેશોના સંબંધોમાં એક પ્રતીકાત્મક ક્ષણ બની હતી.

Shanti Tsengનો પરિવાર બન્યો કાર્યક્રમનું વિશેષ આકર્ષણ

આ કાર્યક્રમની સૌથી વિશેષ બાબતોમાં શાંતિ ત્સેંગ (Shanti Tseng), મૂળ નામ ત્સેંગ શેંગતી (Tseng Shengti),ના પરિવારની હાજરી હતી. શાંતિ ત્સેંગ એક ચીની વિદ્યાર્થી હતા, જેઓ વર્ષ 1925માં ભારત આવ્યા હતા. અહીં તેમની મુલાકાત મહાત્મા ગાંધી સાથે થઈ અને તેમણે એક વર્ષથી વધુ સમય સાબરમતી આશ્રમમાં વિતાવ્યો.

આ દરમિયાન તેઓ ગાંધીજીના પ્રથમ ચીની શિષ્ય (First Chinese Disciple) તરીકે ઓળખાયા. મહાત્મા ગાંધીએ તેમને ‘શાંતિ’ નામ આપ્યું હતું. બાદમાં ત્સેંગે ગાંધીજી સાથેના પોતાના અનુભવોનું દસ્તાવેજીકરણ કર્યું અને ચીની ભાષાના વાચકો સુધી ગાંધીવાદી વિચારધારા (Gandhian Thought) પહોંચાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી.

2/2 上海举办活动纪念圣雄甘地诞辰 157 周年暨国际非暴力日🙏🏼

总领事普拉提克・马图尔，同金砖国家各国总领事、华东地区印度侨社领袖以及中国友人，其中包括中国首批坚持非暴力运动参与者后裔曾圣提先生一道，向圣雄甘地雕像献花致敬。… pic.twitter.com/5mhBIuOaEa

— India In Shanghai (@IndiaInShanghai) October 2, 2026

તેમણે પોતાના અનુભવોને ‘Zai Gandi Xiansheng Zuoyou’ નામની પુસ્તકમાં રજૂ કર્યા હતા. આ પુસ્તકનું અંગ્રેજી અર્થઘટન ‘By the Side of Bapu’ થાય છે અને તેનું પ્રકાશન 1982માં થયું હતું.

Shanti Tsengના પૌત્રનું સન્માન

કાર્યક્રમ દરમિયાન કોન્સુલ જનરલ પ્રતિક માથુરે શાંતિ ત્સેંગના પૌત્રનું સન્માન કર્યું. આ સન્માન પરિવારના ગાંધીજી સાથેના લાંબા જોડાણ અને ભારત-ચીન વચ્ચેના લોકોથી લોકોના સંબંધો (People-to-People Exchanges)ના એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાયને જીવંત રાખવા બદલ આપવામાં આવ્યું.

પ્રતિક માથુરે જણાવ્યું કે શાંતિ ત્સેંગનું જીવન ભારત અને ચીન વચ્ચેના એક એવા ઓછા જાણીતા પરંતુ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પુલ (Bridge)નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેમાં એક વ્યક્તિ સરહદો પાર કરે છે, અન્ય સંસ્કૃતિ અને વિચારોમાંથી શીખે છે અને પછી તે અનુભવોને પોતાના દેશમાં લઈને જાય છે. આવી વ્યક્તિઓ લાંબા ગાળે લોકો અને સમાજો વચ્ચે સમજણ (Understanding) અને મિત્રતા વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.

‘Raghupati Raghav’ અને ‘Vaishnava Jana To’ની ગુંજ

ગાંધી જયંતિના આ કાર્યક્રમમાં મહાત્મા ગાંધીને અત્યંત પ્રિય એવા બે ભજનોની પણ સંગીતમય રજૂઆત કરવામાં આવી. ‘રઘુપતિ રાઘવ રાજારામ’ (Raghupati Raghav Rajaram) અને ‘વૈષ્ણવ જન તો’ (Vaishnava Jana To) લાઇવ મ્યુઝિક (Live Music) સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યા. આ ભજનો દ્વારા ગાંધીજીના કરુણા (Compassion), સુમેળ (Harmony), વિનમ્રતા (Humility) અને દરેક વ્યક્તિ પ્રત્યે સન્માન (Respect for All)ના સંદેશને સંગીતના માધ્યમથી વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો.

Hindi Diwasના વિજેતાઓનું પણ સન્માન

કાર્યક્રમમાં હિન્દી ભાષા (Hindi Language)ને મળી રહેલી વૈશ્વિક ઓળખનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો. કોન્સ્યુલેટ દ્વારા અગાઉ આયોજિત હિન્દી દિવસ (Hindi Diwas)ની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓમાં વિજેતા બનેલા પ્રતિભાગીઓને કોન્સુલ જનરલ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. ગાંધી જયંતિનો આ કાર્યક્રમ શાંઘાઈ સ્થિત ભારતીય કોન્સ્યુલેટ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં હાથ ધરાયેલી વિશાળ સાંસ્કૃતિક અને જનસંપર્ક પ્રવૃત્તિઓ (Outreach and Cultural Activities)ની શ્રેણીનો પણ એક ભાગ હતો.

Seva Pakhwadaથી Ayurveda સુધી અનેક કાર્યક્રમો

છેલ્લા અઠવાડિયાઓમાં CGI Shanghai દ્વારા સેવા પખવાડા (Seva Pakhwada), ‘એક પેડ મા કે નામ’ (Ek Ped Maa Ke Naam) વૃક્ષારોપણ અભિયાન, આયુર્વેદ (Ayurveda)ના પ્રચાર સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ અને હિન્દી દિવસની ઉજવણી જેવા અનેક કાર્યક્રમો આયોજિત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ તમામ પ્રવૃત્તિઓ મહાત્મા ગાંધીના સંદેશના જુદા જુદા પાસાઓને પ્રતિબિંબિત કરતી હતી. તેમાં સમાજસેવા (Service to Society), પર્યાવરણની કાળજી (Care for Environment), સર્વાંગી સુખાકારી (Holistic Well-being), માનવજીવનનું ગૌરવ (Dignity of Human Life) અને ભાષા તથા સંસ્કૃતિ દ્વારા લોકો વચ્ચે પુલ બાંધવાની શક્તિ (Cultural Connectivity)નો સમાવેશ થાય છે.

Peace, Dialogue અને Friendshipના મૂલ્યોને આગળ વધારવાનો સંકલ્પ

શાંઘાઈ સ્થિત ભારતીય કોન્સ્યુલેટ જનરલે ગાંધી જયંતિના પ્રસંગે તમામ ભાગ લેનાર મહાનુભાવો અને ભારતના મિત્રોને શુભેચ્છા પાઠવી. સાથે જ કોન્સ્યુલેટે મહાત્મા ગાંધીની શાશ્વત વારસા સાથે જોડાયેલા શાંતિ (Peace), સંવાદ (Dialogue), સાંસ્કૃતિક સમજણ (Cultural Understanding) અને મિત્રતા (Friendship)ના મૂલ્યોને આગળ વધારવાની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા ફરી વ્યક્ત કરી. આ સમગ્ર કાર્યક્રમ માત્ર ગાંધીજીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનો પ્રસંગ નહોતો, પરંતુ ભારત-ચીન વચ્ચેના ઐતિહાસિક લોકસંપર્ક, સાંસ્કૃતિક જોડાણ અને શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વના સંદેશને ફરી મજબૂત બનાવવાનો અવસર પણ બન્યો.

આ પણ વાંચો : Gandhi Jayanti 2026 : માત્ર નોટો અને સ્મારકોમાં નહીં, જીવનમાં ગાંધીજી કેમ જરૂરી? જાણો તેમના વિચારો વિશે