IRGCએ શું ચેતવણી આપી?

અર્ધ-સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી તસ્નીમ (Tasnim News Agency)ના અહેવાલ અનુસાર, IRGCએ જણાવ્યું છે કે અમેરિકાને સહયોગ આપતા દેશોએ પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ. તેમાં સંભવિત લશ્કરી મથકોની આસપાસથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા, નાગરિક સંરક્ષણ વ્યવસ્થાને સક્રિય કરવા અને કોઈપણ પ્રકારની કટોકટીનો સામનો કરવા માટે તૈયારી રાખવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. આ નિવેદન દર્શાવે છે કે ઈરાન હવે માત્ર અમેરિકાને જ નહીં, પરંતુ અમેરિકી સૈન્યને સહયોગ આપતા દેશોને પણ સંઘર્ષનો ભાગ માની રહ્યું છે.

કુવૈતમાં અમેરિકી બેઝ પર હુમલાનો ઈરાનનો દાવો

IRGCએ દાવો કર્યો છે કે ચેતવણીના અમલરૂપે તેણે કુવૈત (Kuwait)ના કેમ્પ આરિફજાન (Camp Arifjan) સ્થિત અમેરિકી લશ્કરી લોજિસ્ટિક્સ સેન્ટર પર ડ્રોન અને મિસાઈલ વડે હુમલો કર્યો હતો. સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ આ હુમલામાં કેટલાક અમેરિકી સૈનિકો ઘાયલ થયા હતા. આ ઉપરાંત, ઈરાને કુવૈતના અલી અલ સાલેમ એર બેઝ (Ali Al Salem Air Base)ને પણ નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો છે. IRGC અનુસાર હુમલામાં રડાર સિસ્ટમને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું તેમજ શસ્ત્રો સંગ્રહ હેંગર અને ડ્રોન સુવિધાઓને પણ નુકસાન થયું હતું. જોકે, અત્યાર સુધી આ દાવાઓની કોઈ સ્વતંત્ર અથવા સત્તાવાર આંતરરાષ્ટ્રીય પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી આ દાવાઓને સાવચેતીપૂર્વક જોવાની જરૂર છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કેમ છે સમગ્ર વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ?

આ સમગ્ર સંઘર્ષનું સૌથી ગંભીર પાસું હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) છે. આ દુનિયાના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) અને પ્રાકૃતિક ગેસ (Natural Gas)ની નિકાસ આ જ માર્ગ મારફતે થાય છે. જો આ વિસ્તારમાં તણાવ વધે અથવા જહાજોની અવરજવર પ્રભાવિત થાય, તો તેની સીધી અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પડે છે. હાલના અહેવાલો અનુસાર શિપિંગ ટ્રાફિકમાં ઘટાડો નોંધાયો છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની કિંમત પ્રતિ બેરલ 86 ડોલરથી ઉપર પહોંચી ગઈ છે. આવી સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો માત્ર મધ્ય પૂર્વ નહીં, પરંતુ એશિયા, યુરોપ અને અમેરિકા સહિત અનેક દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર તેની અસર જોવા મળી શકે છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હુમલા-પ્રતિહુમલાનો સિલસિલો

શનિવારે બંને દેશો વચ્ચે ફરીથી લશ્કરી કાર્યવાહી તેજ બની હતી. અમેરિકાએ ઈરાનના સંરક્ષણ સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ મથકોને નિશાન બનાવ્યા હતા. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)ના જણાવ્યા અનુસાર સતત સાતમી રાત્રે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાં સર્વેલન્સ સેન્ટરો, લશ્કરી લોજિસ્ટિક્સ માળખાં, ભૂગર્ભ શસ્ત્ર ભંડારો અને દરિયાઈ સૈન્ય ક્ષમતાઓને ટાર્ગેટ બનાવવામાં આવ્યા હતા. બીજી તરફ, ઈરાને પણ ગલ્ફ વિસ્તારમાં મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ કરીને જવાબ આપ્યો હોવાનું જણાવ્યું છે.

કુવૈત અને બહેરીન પણ એલર્ટ મોડમાં

કુવૈતે દાવો કર્યો છે કે તેણે ઈરાન તરફથી છોડવામાં આવેલી અનેક મિસાઈલો અને ડ્રોનને સફળતાપૂર્વક તોડી પાડ્યા હતા. બીજી તરફ બહેરીન (Bahrain)માં પણ સંભવિત હુમલાની આશંકાને પગલે એર રેડ એલર્ટ સાયરન વગાડવામાં આવ્યા હતા. આ દર્શાવે છે કે હવે સંઘર્ષ માત્ર અમેરિકા અને ઈરાન પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ સમગ્ર ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા ચિંતાઓ વધી રહી છે.

વિશ્વ માટે શું હોઈ શકે અસર?

જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ વધે તો તેની અસર અનેક ક્ષેત્રોમાં જોવા મળી શકે છે. સૌથી પહેલા વૈશ્વિક કાચા તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે, જેના કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર અસર પડશે. આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ખર્ચ વધી શકે છે અને સપ્લાય ચેઇન પર પણ દબાણ ઊભું થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત મધ્ય પૂર્વમાં કાર્યરત લાખો વિદેશી નાગરિકો અને વેપાર હિતો પર પણ જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. રાજકીય રીતે પણ આ સંઘર્ષ અનેક દેશોને નવી વ્યૂહરચના અપનાવવા મજબૂર કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો : Middle East Conflict : ઈરાન માટે વધ્યું સૌથી મોટું સંકટ! એક પછી એક સાથી દેશો કેમ છોડી રહ્યા છે સાથ?