Pakistan : પાકિસ્તાનમાં બકરી ઈદ (Bakrid/Eid al-Adha) બાદ ખાસ કરીને કરાચી (Karachi) શહેરમાં સ્વચ્છતા (Sanitation) અને કચરા વ્યવસ્થાપન (Waste Management) ને લઈને ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ છે. તહેવાર દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં કરવામાં આવેલી કુરબાની (Animal Sacrifice) બાદ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પ્રાણીઓના અવશેષો (Animal Remains) અને કચરાના ઢગલા જોવા મળી રહ્યા છે. વધતી ગરમી (Heatwave) અને ભેજ (Humidity) ના કારણે માંસના ટુકડા સડવા લાગ્યા છે, જેના કારણે સમગ્ર શહેરમાં દુર્ગંધ (Foul Smell) ફેલાઈ ગઈ છે. સ્થાનિક લોકો માટે ઘરની બહાર નીકળવું પણ મુશ્કેલ બન્યું હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

1.42 લાખ ટનથી વધુ પ્રાણીઓના અવશેષો એકત્રિત

સિંધ સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ (Sindh Solid Waste Management Board - SSWMB) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ, બકરી ઈદના 3 દિવસ દરમિયાન કુલ 1,42,816 ટનથી વધુ પ્રાણીઓના અવશેષો એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. આમાં અંદાજે 64,122 ટન માત્ર પ્રાણીઓના અંગો અને અન્ય બિનઉપયોગી ભાગોનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા માત્ર સત્તાવાર નોંધાયેલા જથ્થાના છે, જેના કારણે વાસ્તવિક સ્થિતિ વધુ ગંભીર હોવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

કરાચીના અનેક વિસ્તારોમાં ગંદકી અને દુર્ગંધ - Pakistan

કરાચી શહેર પહેલેથી જ સ્વચ્છતા સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. બકરી ઈદ બાદ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ બની ગઈ છે. તહેવાર પૂર્ણ થયા બાદ સફાઈ અભિયાન (Cleanliness Drive) શરૂ કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં અનેક રહેણાંક વિસ્તારોમાં હજુ પણ કચરો અને પ્રાણીઓના અવશેષો પડેલા જોવા મળી રહ્યા છે. પાકિસ્તાની અખબારના અહેવાલ મુજબ, શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં સડતા માંસ અને કચરાના કારણે અસહ્ય દુર્ગંધ ફેલાઈ રહી છે. ઊંચા તાપમાન અને ભેજને કારણે સડવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની ગઈ છે, જેના કારણે સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં આરોગ્ય (Health) અને સ્વચ્છતા અંગે ચિંતા વધી છે.

લોકોમાં ભારે રોષ, વહીવટીતંત્ર પર નિશાન

પરિસ્થિતિને લઈને સામાન્ય નાગરિકોમાં ભારે અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે કુરબાની બાદ સમયસર સફાઈ કરવામાં સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર (Administration) નિષ્ફળ ગયું છે. આ મુદ્દે રાજકીય ચર્ચાઓ પણ તેજ બની છે. જમાત-એ-ઈસ્લામી (Jamaat-e-Islami - JI) ના વડા હાફિઝ નાઝીમ ઉર રહેમાન (Hafiz Naeem ur Rehman) એ પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (Pakistan Peoples Party - PPP) ના નેતૃત્વ હેઠળના પ્રાંતીય વહીવટીતંત્ર પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સ્વચ્છતા વ્યવસ્થામાં ગંભીર બેદરકારી દાખવવામાં આવી છે અને ભ્રષ્ટાચાર (Corruption) ના કારણે લોકોને મૂળભૂત સુવિધાઓ પણ મળી રહી નથી. તેમણે જણાવ્યું કે મ્યુનિસિપલ તંત્ર (Municipal Administration) પાસે 43 અબજ પાકિસ્તાની રૂપિયાનું બજેટ હોવા છતાં નાગરિકોને સફાઈ માટે પોતાના ખર્ચે વ્યવસ્થા કરવી પડી રહી છે. તેમના મતે, સફાઈ અભિયાન જરૂરી સ્તરે ચલાવવામાં આવ્યું નથી.

મેયરે કર્યો બચાવ

વધતી ટીકા વચ્ચે કરાચીના મેયર (Mayor) બેરિસ્ટર મુર્તઝા વહાબ (Barrister Murtaza Wahab) એ સફાઈ અભિયાન અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેમણે શહેરના વિવિધ વિસ્તારોની મુલાકાત લઈને સફાઈ કામગીરીની સમીક્ષા કરી છે અને મ્યુનિસિપલ ટીમોને કામ ઝડપથી પૂર્ણ કરવા સૂચના આપી છે. મેયરે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં સફાઈ કામગીરી સતત ચાલી રહી છે અને પ્રાણીઓના અવશેષો સંપૂર્ણપણે દૂર ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ પોતે પણ ટીમો સાથે મેદાનમાં હાજર રહેશે.

કરાચીની સ્વચ્છતા વ્યવસ્થા પર ઉઠ્યા ગંભીર સવાલ

ઉલ્લેખનીય છે કે, બકરી ઈદ બાદ સર્જાયેલી આ સ્થિતિએ કરાચીની સ્વચ્છતા વ્યવસ્થા અને કચરા સંચાલનની ક્ષમતા અંગે અનેક પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. એક તરફ વહીવટીતંત્ર સફાઈ અભિયાન સફળ હોવાનો દાવો કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં ગંદકી અને દુર્ગંધ લોકો માટે મોટી સમસ્યા બની રહી છે. આવી સ્થિતિમાં આગામી દિવસોમાં સફાઈ કામગીરી કેટલી અસરકારક સાબિત થાય છે, તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.

આ પણ વાંચો : 20 વર્ષ બાદ સાઉદી જેલમાંથી મુક્ત થયો Abdul Rahim, ભારત પરત ફરતા જ આંખોમાં આવી ગયા આંસુ