અમેરિકી સંસદ દ્વારા રશિયા પરના પ્રતિબંધોના કાયદાકીય પ્રસ્તાવમાં મોટો સુધારો
યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષને રોકવા અને મોસ્કોની આર્થિક કમર તોડવા માટે અમેરિકા લાંબા સમયથી પ્રયાસો કરી રહ્યું છે (US Russia Sanctions Bill). આ કવાયતના ભાગરૂપે અમેરિકી સાંસદો દ્વારા સંસદમાં એક વિશેષ બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. જો કે, વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાની વાસ્તવિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, મંગળવાર ૧૪ જુલાઈના રોજ બંને પક્ષોના સાંસદોએ પત્રકાર પરિષદ યોજીને આ બિલના નવા અને નરમ સંસ્કરણ (New Version) ની જાહેરાત કરી છે (US Congress Tariff Policy).
અગાઉના ખરડામાં પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે જે દેશો રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ કે નેચરલ ગેસની આયાત ચાલુ રાખશે, તેમના પર 500% જેટલો જંગી આયાત ટેરિફ (Tariff) લાદવામાં આવશે. પરંતુ આ આકરા પ્રસ્તાવથી વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવો વધવાની અને મિત્ર દેશો સાથેના સંબંધો બગડવાની ભીતિ હતી. પરિણામે, સુધારેલા બિલમાં આ પ્રસ્તાવિત ટેરિફ દરને 500% થી ધટાડીને મહત્તમ 100% સુધી મર્યાદિત કરી દેવામાં આવ્યો છે.
ભારત અને ચીન જેવા ટોચના ખરીદદારો પર દબાણ લાવવાની રણનીતિ
આ સુધારેલા બિલનો મુખ્ય હેતુ ભારત અને ચીન જેવા રશિયાના અગ્રણી ઉર્જા ખરીદદારો પર વહીવટી દબાણ લાવવાનો છે (India Russia Oil Relations). અમેરિકી સાંસદો માને છે કે જો આ દેશો રશિયા પાસેથી ઉર્જાની ખરીદી ઓછી કરશે, તો જ મોસ્કો પાસે યુદ્ધ માટેના ફંડની તંગી સર્જાશે. આ બિલ કાયદો બન્યા બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને એ સત્તા મળશે કે તેઓ રશિયા પાસેથી ઉર્જા આયાત ચાલુ રાખતા દેશો પર 100% સુધીનો દંડનાત્મક ટેરિફ લાદી શકશે.
આ બિલ સૌપ્રથમ દિવંગત રિપબ્લિકન સીનેટર લિન્ડસે ગ્રાહમ અને ડેમોક્રેટિક સીનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલ દ્વારા સંયુક્ત રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. મંગળવારે પત્રકારોના પ્રશ્નોના જવાબ આપતા સાંસદોએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ટેરિફનો દર એવો રાખવામાં આવશે જે ભારત અને ચીન જેવા દેશો માટે વ્યવસાયિક રીતે નુકસાનકારક સાબિત થાય, જેથી તેઓ રશિયાના બદલે અન્ય વિકલ્પો તરફ વળે (Russia Energy Import Tariff).
રશિયન કુદરતી ગેસ અને તેલના ટોપ ૫ આયાતકાર દેશોનું નવું ગણિત
નવા સંસ્કરણમાં રશિયા પાસેથી ઉર્જા સંસાધનો ખરીદતા તમામ દેશોને એક સમાન લાકડીએ હાંકવાના બદલે વર્ગીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. નવી નીતિ મુજબ, રશિયન કાળા તેલ (Crude Oil) ના ટોચના ૫ ખરીદદારો પર જ આ ૧૦૦ ટકા ટેરિફનો નિયમ સખત રીતે લાગુ થશે (Russia Crude Top Buyers). હાલના વૈશ્વિક ટ્રેડ ડેટા અનુસાર રશિયન ક્રૂડના ટોપ ૫ ખરીદદારોમાં ચીન, ભારત, સ્લોવાકિયા, હંગરી અને અઝરબૈજાનનો સમાવેશ થાય છે.
બીજી તરફ, કુદરતી ગેસ (Natural Gas) ના ક્ષેત્રમાં પણ રશિયાના ટોચના પાંચ આયાતકારો પર નજર રાખવામાં આવશે. હાલમાં ચીન, ફ્રાન્સ, જાપાન, હંગરી અને બેલ્જિયમ રશિયન નેચરલ ગેસના સૌથી મોટા ગ્રાહકો છે. આ દેશો રશિયાની સરકારી ઉર્જા કંપનીઓ સાથે લાંબા ગાળાના કરારો ધરાવે છે, જેના કારણે અમેરિકા માટે તેમના પર એકાએક પ્રતિબંધો લાદવા મુશ્કેલ બની રહ્યા છે.
પશ્ચિમી દેશોને મળનારી વિશેષ મુક્તિ અને રશિયાના 'શેડો ફ્લીટ' પર ત્રાટકવાની યોજના
અમેરિકાના આ નવા બિલમાં એક ચતુર રાજકીય છૂટછાટ પણ આપવામાં આવી છે (Global Energy Market News). જે દેશો રશિયાના કુલ નેચરલ ગેસ નિકાસના ૧૫ ટકા કરતાં ઓછી આયાત કરે છે અને ભવિષ્યમાં આ આયાત ઘટાડવા માટે સક્રિય વહીવટી પગલાં લઈ રહ્યા છે, તેમને આ ટેરિફમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવામાં આવશે. આ જોગવાઈને કારણે જાપાન, ફ્રાન્સ, બેલ્જિયમ અને હંગરી જેવા અમેરિકાના વ્યૂહાત્મક મિત્ર દેશોને સીધી રાહત મળી જશે.
આ ઉપરાંત, બિલમાં રશિયાના 'શેડો ફ્લીટ' (Shadow Fleet) એટલે કે આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોને ઘોળીને પી જતાં અને ગુપ્ત રીતે તેલની હેરફેર કરતા ટેન્કરો પર પણ કડક પ્રતિબંધો લાદવાની જોગવાઈ છે. આ બિલ જો અમેરિકી કોંગ્રેસના બંને ગૃહોમાં પસાર થઈ જશે, તો આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય ચેઈન અને તેલના ભાવો પર તેની ખૂબ જ ગંભીર અસરો જોવા મળી શકે છે.
આ પણ વાંચો : Donald Trump Gold Coin : અમેરિકાએ જાહેર કર્યો ટ્રમ્પની તસવીર વાળો 1 ડોલરનો સોનાનો સિક્કો, ઉઠ્યા વિરોધના સૂર
