• Workout during Extreme Heat : અતિશય ગરમીમાં કસરત ન કરો
• સ્વાસ્થ્ય પર પડી શકે છે ખરાબ અસર
• ડિહાઇડ્રેશનથી બચવા રાખો આ બાબતોનું ધ્યાન

Workout during Extreme Heat : ઉનાળાની ઋતુમાં જ્યારે સૂર્યદેવ કોપાયમાન થાય છે, ત્યારે ફિટનેસ જાળવવી એક મોટો પડકાર (Challenge) બની જાય છે. તીવ્ર ગરમી અને હીટવેવના કારણે કસરત કરતી વખતે શરીર ઝડપથી થાકી જાય છે. આવા વાતાવરણમાં જો સાવચેતી ન રાખવામાં આવે તો ડિહાઇડ્રેશન (Dehydration) અને ચક્કર આવીને બેભાન થવાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. ઘણા લોકો ગરમી (Extreme Heat) થી ડરીને કસરત કરવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો વાતાવરણની પરવા કર્યા વગર ભારે વર્કઆઉટ ચાલુ રાખે છે. આ બંને અભિગમ ખોટા છે. યોગ્ય જ્ઞાન અને સાવચેતી સાથે ઉનાળામાં પણ ફિટનેસ દિનચર્યા (Routine) સરળતાથી ચાલુ રાખી શકાય છે. જો તમે પણ આ ગરમીમાં વર્કઆઉટ કરતા હોવ, તો સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે નીચેની 7 બાબતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખો.

વર્કઆઉટનો યોગ્ય સમય પસંદ કરો

ઉનાળા દરમિયાન સમયનું આયોજન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ (Important) બની જાય છે. બપોરના સમયે તાપમાન ૪૬ થી ૪૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી જતું હોવાથી, તે સમયે કસરત કરવાનું ટાળવું જોઈએ. વર્કઆઉટ માટે દિવસનો સૌથી શ્રેષ્ઠ સમય સવારે 5 થી 7 વાગ્યા સુધીનો અથવા સાંજે 6 વાગ્યા પછીનો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વાતાવરણમાં થોડી ઠંડક હોય છે, જે શરીર પર વધારાનું દબાણ આવવા દેતી નથી.

વર્કઆઉટનો સમયગાળો ઓછો રાખો

અતિશય ગરમીના દિવસોમાં કલાકો સુધી પરસેવો પાડવાની ભૂલ ન કરો. ઉનાળામાં શરીરને સક્રિય રાખવા માટે 30 થી 45 મિનિટનું Session પૂરતું છે. લાંબા સમય સુધી તીવ્ર કસરત કરવાથી શરીરમાંથી વધુ પડતો પરસેવો વહી જાય છે, જેનાથી હીટ સ્ટ્રોકનો ખતરો વધી શકે છે.

પૂરતો આરામ સુનિશ્ચિત કરો - Extreme Heat

સ્નાયુઓના વિકાસ અને શારીરિક સુધારણા (Recovery) માટે આરામ એટલો જ જરૂરી છે જેટલી કસરત. અઠવાડિયામાં સતત સાતેય દિવસ વર્કઆઉટ કરવાને બદલે 4 થી 5 દિવસ કસરત કરો અને બાકીના 2 દિવસ શરીરને સંપૂર્ણ આરામ (Rest) આપો. આનાથી વધુ પડતા થાક અને સ્નાયુઓની ઈજાથી બચી શકાશે.

કસરતની વચ્ચે વિરામ લેવો જરૂરી

કોઈપણ વિરામ લીધા વિના સતત તીવ્ર કાર્ડિયો (Cardio) કે સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ (Strength Training) ન કરો. 2 સેટ અથવા અલગ-અલગ કસરતો વચ્ચે 1 થી 2 મિનિટનો ટૂંકો વિરામ લો. આ બ્રેક લેવાથી હૃદયના ધબકારા અને શરીરનું તાપમાન (Body Temperature) સામાન્ય થાય છે.

ટાઈટ કપડાં પહેરવાનું ટાળો

વર્કઆઉટ કરતી વખતે ખાસ કરીને કન્યાઓ અને મહિલાઓએ વધુ પડતા ફિટિંગવાળા કે ચુસ્ત કપડાં ન પહેરવા જોઈએ. ઉનાળામાં હંમેશા હળવા, ઢીલા અને શ્વાસ લઈ શકાય તેવા (Breathable Fabric) કાપડના વસ્ત્રો પહેરવા જોઇએ. જો કસરત દરમિયાન શ્વાસ લેવામાં તકલીફ કે અગવડતા (Discomfort) જણાય, તો તરત જ અટકી જવું હિતાવહ છે.

વર્કઆઉટ પછી તરત જ સ્નાન ન કરવું

કસરત પૂરી થતાં જ સીધા બાથરૂમ તરફ દોડવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરો. વર્કઆઉટ પછી શરીરનું આંતરિક તાપમાન ખૂબ ઊંચું હોય છે. જો તમે તરત જ ઠંડા પાણીથી સ્નાન (Shower) કરશો, તો તાપમાનમાં અચાનક આવતો આ ફેરફાર શરીરને 'તાપમાનનો આંચકો' (Temperature Shock) આપી શકે છે, જે સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે. વ્યાયામ પછી શરીર સામાન્ય તાપમાને આવે તેની થોડી મિનિટો સુધી રાહ જુઓ.

ખાલી પેટે કસરત ક્યારેય ન કરો

ઘણા લોકો વજન ઘટાડવાની લ્હાયમાં ખાલી પેટે (Empty Stomach) ભારે કસરત કરવા લાગે છે, જે ઉનાળામાં જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. વર્કઆઉટ શરૂ કરવાના અડધાથી 1 કલાક પહેલાં થોડો હેલ્ધી અને ઉર્જાથી ભરપૂર ખોરાક (Pre-workout Snack) ચોક્કસ લો. આ પ્રી-વર્કઆઉટ મીલ તમારા શરીરમાં એનર્જી જાળવી રાખશે અને કસરત દરમિયાન ચક્કર આવવાની સમસ્યા નિવારશે.

આ પણ વાંચો : Health Tips : પ્રેગ્નેન્સીમાં માતાનું બ્લડ પ્રેશર ચેક કરવું આ કારણોસર જરૂરી