તાજા અને મોસમી ખોરાકનું કરો સેવન

જો તમે ચોમાસાના દિવસોમાં ઇન્ફેક્શન અને બીમારીઓથી બચવા માંગતા હો, તો હંમેશા તાજો રાંધેલો ઘરેલુ ખોરાક (Fresh food) ખાવાનો આગ્રહ રાખો. ભેજવાળા વાતાવરણમાં રાંધેલા ખોરાકમાં જીવાણુઓ ઝડપથી ઉદ્ભવે છે, તેથી વાસી કે બહારનો ખુલ્લો ખોરાક ખાવાનું ટાળવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, બજારમાં મળતા મોંઘા અને બિન-મોસમી ફળો પાછળ ખર્ચ કરવાને બદલે, સ્થાનિક સ્તરે મળતા સસ્તા અને મોસમી ફળો (Seasonal fruits) તથા શાકભાજીને પ્રાથમિકતા આપો.

આમળા રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદરૂપ

ચોમાસાની શરૂઆત થતાં જ આહારમાં આમળાનો ઉપયોગ વધારી દેવો જોઈએ. તે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવાનો સૌથી સરળ અને સચોટ ઉપાય છે. વિટામિન સી (Vitamin C) થી ભરપૂર આમળા શરીરને ઉર્જા પ્રદાન કરવાની સાથે શારીરિક કાર્યોને સુચારુ બનાવે છે. તેમાં રહેલા બળતરા વિરોધી (Anti-inflammatory) ગુણધર્મો ચેપ સામે રક્ષણ આપે છે. આમળાને જ્યારે કાચા (Raw) ખાવામાં આવે ત્યારે તે સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી વધુ ગુણકારી સાબિત થાય છે.

કાળા મરીથી મળશે ચેપ સામે રક્ષણ

આપણા રસોડામાં મસાલા તરીકે વપરાતા કાળા મરીમાં 'પાઇપેરિન' (Piperine) નામનું સક્રિય સંયોજન જોવા મળે છે. આ તત્વ આપણા ફેફસાં (Lungs) ને સાફ રાખવામાં અને શ્વસનતંત્રને મજબૂત કરવામાં મદદ કરે છે. તે શરીરમાં ટી-કોષો (T-cells) ના નિર્માણમાં મદદરૂપ છે, જે વાયરસ અને બેક્ટેરિયા સામે લડવાનું કામ કરે છે. એન્ટીબેક્ટેરિયલ (Antibacterial) અને એન્ટીઑકિસડન્ટ (Antioxidant) ગુણોથી ભરપૂર હોવાથી વરસાદમાં તેનું સેવન રામબાણ ઈલાજ સમાન છે.

હળદરથી મજબૂત બને છે ઇમ્યુનિટી

હળદર એ માત્ર મસાલો નથી પરંતુ એક ઉત્તમ કુદરતી એન્ટિબાયોટિક છે. તે આપણા લોહી અને લસિકા તંત્ર (Lymphatic system) ને શુદ્ધ કરવાનું અદ્ભુત કાર્ય કરે છે. હળદરમાં મુખ્ય ઘટક તરીકે 'કર્ક્યુમિન' (Curcumin) નામનું સંયોજન હોય છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિને બૂસ્ટ કરે છે અને આંતરિક સોજા ઘટાડે છે. વરસાદની ઋતુમાં વાયરલ તાવ અને ઇન્ફેક્શનથી બચવા માટે દૈનિક ભોજન અથવા હળદરવાળા દૂધનો ઉપયોગ અચૂક કરવો જોઈએ.

આદુ શરદી અને ઉધરસમાં આપે રાહત

ચોમાસા દરમિયાન લોકોની પાચન શક્તિ (Digestion) અવારનવાર નબળી પડી જતી હોય છે. આદુ પાચનક્રિયાને વેગવંતી બનાવે છે અને શરીરમાં જમા થયેલા હાનિકારક ઝેરી તત્વો (Toxins) ને બહાર ફેંકવામાં મદદ કરે છે. તેમાં રહેલા એન્ટિમાઇક્રોબાયલ (Antimicrobial) ગુણો હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવો સામે લડે છે. જે લોકોને વરસાદમાં શરદી, ઉધરસ, અસ્થમા (Asthma) કે છાતીમાં કફ જમા થવાની તકલીફ હોય, તેમણે આદુનો રસ અથવા આદુવાળી ચાનું સેવન કરવું જોઈએ.

તુલસી શ્વસનતંત્રને રાખે સ્વસ્થ

ભારતીય ઘરોમાં પૂજાતો તુલસીનો છોડ અનેક ઔષધીય ગુણોનો ભંડાર છે. તુલસીના પાનમાંથી બનાવેલો ઉકાળો (Decoction / Kadha) પીવાથી માનસિક તણાવ દૂર થાય છે અને શરીરને આરામ મળે છે. તુલસી શ્વસન માર્ગમાં જમા થયેલા કફ (Phlegm / Mucus) ને સરળતાથી સાફ કરે છે. વરસાદમાં થતા ગળાના દુખાવા, શ્વાસનળીનો સોજો (Bronchitis) કે વહેતી શરદીમાં દિવસમાં 2 વાર તુલસીનો તાજો રસ પીવાથી જલ્દી રાહત મળે છે.

મુલેઠી સ્વાસ્થ્ય માટે છે લાભદાયી

આયુર્વેદમાં મુલેઠી (જેને જેઠીમધ પણ કહેવાય છે) ને એક અત્યંત પ્રભાવશાળી જડીબુટ્ટી માનવામાં આવી છે. ચોમાસાની ઋતુમાં તેને તમારી દિનચર્યાનો ભાગ બનાવવાથી ગળાની ખરાશ, ઉધરસ અને શ્વાસની તકલીફો ચપટીમાં ગાયબ થઈ જાય છે. ઇમ્યુનિટી વધારવાની સાથે તે વ્યક્તિની યાદશક્તિ (Memory) અને માનસિક એકાગ્રતા (Mental concentration) માં પણ નોંધપાત્ર સુધારો કરે છે.

મોસમી બીમારીઓથી સરળતાથી બચી શકો છો

ચોમાસાની ઋતુનો આનંદ માણવાની સાથે સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે સજાગ રહેવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આયુર્વેદના આ નિયમો અને ઘરેલું ઉપાયો (Home remedies) ને તમારા આહારમાં સામેલ કરીને તમે ચોમાસામાં થતી મોસમી બીમારીઓથી સરળતાથી બચી શકો છો. સ્વસ્થ આહાર લો, સુરક્ષિત રહો!

આ પણ વાંચો : Health Benefits of Rice Varieties: સફેદ, લાલ અને બ્રાઉન ચોખાનું સત્ય, સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી ગુણકારી વિકલ્પ કયો?