Onion for Heatstroke : ઉનાળામાં લૂથી બચવું હોય તો ખિસ્સામાં નહીં, આ રીતે કરો ડુંગળીનો ઉપયોગ!
- શું ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવાથી લૂ નથી લાગતી?
- જૂની માન્યતા પાછળનું વિજ્ઞાન આવ્યું સામે
- ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવી તબીબી રીતે બિનઅસરકારક
- પરંતુ કાચી ડુંગળીનું સેવન લૂ સામે આપે છે રક્ષણ
- ડુંગળીમાં રહેલું ક્વેરસેટિન શરીરને રાખશે ઠંડુ
- ઉનાળામાં છાશ અને ડુંગળીનું સેવન છે આશીર્વાદરૂપ
Onion for Heatstroke : ઉનાળાની શરૂઆત થતાની સાથે જ સૂર્યનારાયણ આકરા પાણીએ હોય છે. ગુજરાતમાં જ્યારે ગરમીનો પારો 40 ડિગ્રીને પાર કરે છે, ત્યારે સૌથી મોટો ડર 'લૂ' (Heatstroke) લાગવાનો હોય છે. આ સમયે આપણી જૂની પેઢીના લોકો અને ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં એક નુસખો બહુ પ્રચલિત છે – "ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવી". લોકો માને છે કે જો તમે બહાર નીકળતી વખતે ખિસ્સામાં એક નાની ડુંગળી રાખી લો, તો સૂર્યની તપિશ કે ગરમી તમને સ્પર્શી શકતી નથી. પરંતુ શું ખરેખર એક નાનકડી ડુંગળીમાં એટલી શક્તિ છે કે તે કુદરતના પ્રકોપ સામે રક્ષણ આપી શકે? ચાલો આ માન્યતા પાછળનું વિજ્ઞાન અને હકીકત સમજીએ.
Onion for Heatstroke : ખિસ્સામાં ડુંગળી અને વિજ્ઞાન
મેડિકલ સાયન્સ (Medical Science) ના દૃષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવાથી લૂથી બચી શકાય તે વાતમાં કોઈ વૈજ્ઞાનિક તથ્ય નથી. લૂ ત્યારે લાગે છે જ્યારે આપણા શરીરનું આંતરિક તાપમાન નિયંત્રણ તંત્ર (Thermoregulation System) ખોરવાઈ જાય છે. અતિશય ગરમીમાં જ્યારે શરીર પરસેવો પાડીને પોતાને ઠંડુ રાખી શકતું નથી, ત્યારે લૂ લાગે છે. માત્ર ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવાથી શરીરના આંતરિક તાપમાનમાં કોઈ જ ઘટાડો થતો નથી. ડોક્ટરોના મતે, આ માત્ર એક વર્ષો જૂની લોકવાયકા છે, જેનો કોઈ તબીબી આધાર નથી.
ડુંગળી ખાવાના અસલી ફાયદા
જોકે, ડુંગળી ખિસ્સામાં રાખવાને બદલે તેનું સેવન (Consumption) કરવામાં આવે તો તે લૂ સામે ચોક્કસ રક્ષણ આપે છે. ડુંગળીમાં 'ક્વેરસેટિન' (Quercetin) નામનું શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સિડન્ટ હોય છે. આ તત્વ ગરમીના કારણે શરીરમાં થતી બળતરા અને એલર્જી સામે લડવાની શક્તિ આપે છે.
ઉનાળાના ખોરાકમાં કાચી ડુંગળીનો સમાવેશ કરવો એ વરદાન સમાન છે. ખાસ કરીને બપોરના ભોજનમાં દહીં અથવા છાશ સાથે ડુંગળીનું કચુંબર (Summer Salad) ખાવાથી શરીર અંદરથી ઠંડુ રહે છે. ડુંગળીમાં પાણી અને જરૂરી મિનરલ્સ (Minerals) હોય છે, જે પરસેવા દ્વારા ગુમાવેલા પોષક તત્વોની પૂર્તિ કરે છે અને શરીરને હાઈડ્રેટેડ (Hydrated) રાખવામાં મદદ કરે છે.
લૂથી બચવાના સાચા ઉપાયો
માત્ર અંધશ્રદ્ધા કે જૂની માન્યતાઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયેલા ઉપાયો કરવા જોઈએ:
પુષ્કળ પ્રમાણમાં પાણી અને પ્રવાહી પદાર્થો જેવા કે લીંબુ શરબત, છાશ કે નાળિયેર પાણી પીવું.
બપોરે 12 થી 4 ના ગાળામાં બિનજરૂરી બહાર નીકળવાનું ટાળવું.
સુતરાઉ અને આછા રંગના કપડાં પહેરવા જેથી શરીરનું તાપમાન જળવાઈ રહે.
સારાંશ: ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવી એ કદાચ માનસિક સંતોષ આપી શકે, પરંતુ શારીરિક રક્ષણ માટે તો ડુંગળી ખાવી જ હિતાવહ છે. આ ઉનાળે વિજ્ઞાન અને આયુર્વેદના સમન્વયથી તમારી તબિયતનું ધ્યાન રાખો અને અંધશ્રદ્ધાથી દૂર રહો.
આ પણ વાંચો : Hantavirus Outbreak :આટલાન્ટિક મહાસાગરમાં ક્રૂઝ પર 3 ના મોત બાદ ફફડાટ, જાણો કેવી રીતે ફેલાય છે આ વાયરસ?