Red vs White Rice : ભારતીય ભોજનમાં ચોખાનું મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. દાળ-ભાતથી લઈને પુલાવ અને બિરયાની સુધી અનેક વાનગીઓમાં ચોખાનો ઉપયોગ થાય છે. સામાન્ય રીતે લોકો સફેદ ચોખા (White Rice) ખાવાનું પસંદ કરે છે, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત લોકોમાં લાલ ચોખા (Red Rice) પણ લોકપ્રિય બની રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ (Diabetes) ધરાવતા લોકો માટે કયા ચોખા વધુ ફાયદાકારક છે તે જાણવું જરૂરી છે.
લાલ અને સફેદ ચોખામાં શું તફાવત?
લાલ ચોખાનો કુદરતી રંગ તેના બહારના આવરણમાં રહેલા એન્થોસાયનિન જેવા રંગદ્રવ્યોને કારણે હોય છે. ઓછા પોલિશ કરેલા લાલ ચોખામાં ફાઇબર, આયર્ન, મેગ્નેશિયમ અને એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ જેવા પોષક તત્ત્વો જોવા મળે છે. બીજી તરફ, સફેદ ચોખાને પોલિશ કરવાની પ્રક્રિયામાં તેનું બહારનું આવરણ દૂર કરવામાં આવે છે. આ કારણે તેમાં ફાઇબર અને કેટલાક પોષક તત્ત્વોની માત્રા ઘટી જાય છે.
બ્લડ શુગર કંટ્રોલ માટે કયા ચોખા સારા?
ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ચોખાનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (Glycemic Index) મહત્વપૂર્ણ છે. સફેદ ચોખાની કેટલીક જાતો ખાધા પછી બ્લડ શુગર ઝડપથી વધારી શકે છે. જ્યારે લાલ ચોખાની કેટલીક જાતોમાં ફાઇબર વધુ હોવાથી ગ્લુકોઝનું શોષણ પ્રમાણમાં ધીમું થઈ શકે છે. જોકે તમામ લાલ ચોખાનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછો હોય એવું જરૂરી નથી. ચોખાની જાત, રાંધવાની રીત અને ખાવાની માત્રા પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
વજન ઘટાડવામાં લાલ ચોખા ફાયદાકારક?
લાલ ચોખામાં રહેલું ફાઇબર લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું હોવાનો અનુભવ કરાવી શકે છે. તેનાથી વારંવાર ભૂખ લાગવાની સમસ્યા ઓછી થઈ શકે છે. જોકે લાલ અને સફેદ બંને ચોખામાં કાર્બોહાઇડ્રેટ અને કેલરી હોય છે. તેથી માત્ર લાલ ચોખા ખાવાથી વજન ઘટે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે લાલ ચોખા
લાલ ચોખામાં રહેલા એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ શરીરના કોષોને ઓક્સિડેટિવ સ્ટ્રેસથી બચાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. સાથે જ ફાઇબરયુક્ત અનાજ સંતુલિત આહારનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની શકે છે. જોકે લાલ ચોખા ખાવાથી હૃદયરોગ અટકે છે એવો ચોક્કસ પુરાવો નથી.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ શું ધ્યાન રાખવું?
ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે લાલ ચોખા ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે. પરંતુ ચોખાની માત્રા નિયંત્રિત રાખવી જરૂરી છે. ભાત સાથે દાળ, લીલાં શાકભાજી અને પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક લેવો જોઈએ. વ્યક્તિગત બ્લડ શુગર અને પોષણની જરૂરિયાત પ્રમાણે ડૉક્ટર અથવા ડાયેટિશિયનની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
આ પણ વાંચો : Dry Fruits Buying Tips: દિવાળીમાં નકલી કે ખરાબ ડ્રાયફ્રૂટ્સથી કેવી રીતે બચશો? જાણો ખાસ ટિપ્સ