અગ્નિપથ યોજના હેઠળ કાયમી સૈનિકોનો આંકડો વધારવાની ભલામણ
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષ 2022 માં લોન્ચ કરવામાં આવેલી વિવાદાસ્પદ અગ્નિપથ યોજનામાં હવે સૈન્ય દળોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને મોટા સુધારા કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે (Agniveer Permanent Quota Increase). વર્તમાન નિયમો મુજબ, 4 વર્ષની સેવા અવધિ પૂરી કર્યા બાદ માત્ર 25 ટકા અગ્નિવીરોને જ મેરિટના આધારે સૈન્યમાં નિયમિત અથવા કાયમી પદ પર રાખવામાં આવે છે, જ્યારે બાકીના 75 ટકા જવાનોને સેવામુક્ત કરી દેવામાં આવે છે (Agnipath Scheme Bharti Change).
પરંતુ હવે સેનાના ત્રણેય અંગોના વડાઓ તરફથી મોકલવામાં આવેલા સંયુક્ત પ્રસ્તાવમાં આ મર્યાદા વધારવાની માંગ કરવામાં આવી છે. જો કેન્દ્ર સરકાર આ પ્રસ્તાવ પર પોતાની આખરી મહોર લગાવી દેશે, તો થલસેના અને વાયુસેનામાં 50 ટકા અને ભારતીય નૌસેનામાં રેકોર્ડ 75 ટકા અગ્નિવીરોને કાયમી ધોરણે દેશસેવા કરવાનો સુવર્ણ અવસર મળી શકે તેમ છે. આ પ્રસ્તાવ હજુ વહીવટી મંજૂરીના તબક્કામાં છે.
સેનાના અલગ-અલગ અંગોની માંગ: નૌસેનાએ સૌથી મોટો 75% નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો
સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, ભારતીય નૌસેનાએ (Indian Navy) પોતાની વ્યાપારી અને ટેકનિકલ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સૌથી વધુ એટલે કે 25 ટકાના બદલે સીધા 75 ટકા અગ્નિવીરોને કાયમી રાખવાની દરખાસ્ત મૂકી છે (Permanent Job Indian Navy). નૌસેનાનું માનવું છે કે સમુદ્રી સરહદો પર હાઇ-ટેક શિપ્સ અને સબમરીનના સંચાલન માટે જવાનોને લાંબી ટ્રેનિંગની જરૂર હોય છે, તેથી વધુ સમય માટે અનુભવી જવાનોને સેવામાં રાખવા દેશના હિતમાં છે.
બીજી તરફ, થલસેના અને વાયુસેનાએ પણ પોતાનો વર્તમાન ક્વોટો 25 ટકાથી વધારીને 50 ટકા કરવાની ભલામણ કરી છે. જો સરકાર આ દરખાસ્ત મંજૂર કરશે, તો વર્ષ 2023 માં ભરતી થયેલા અગ્નિવીરોના સૌપ્રથમ બેચને આ વર્ષે તેમની ટ્રેનિંગ પૂર્ણ થયા બાદ સીધો આર્થિક અને વ્યાવસાયિક લાભ મળી શકે છે (Agniveer First Batch Training).
DMA ની આંતરિક સમીક્ષા અને નવી ફોર્મ્યુલા
જોકે, સંરક્ષણ મંત્રાલયના ઉચ્ચ સૂત્રોનું કહેવું છે કે કેન્દ્ર સરકાર અત્યારે સેનાના ત્રણેય અંગોની આ માંગને સંપૂર્ણપણે સ્વીકારવાના મૂડમાં નથી, કારણ કે તેનાથી રક્ષણાત્મક બજેટ અને પેન્શનના ભારણ પર લાંબાગાળે અસર પડી શકે છે. પરંતુ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી અફેર્સ (DMA) ની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોમાં એક નવી વડગામી ફોર્મ્યુલા પર સઘન ચર્ચા ચાલી રહી છે (Department of Military Affairs).
આ નવી ચર્ચા મુજબ, ભલે ઓવરઓલ 25 ટકાનો કાયમી ક્વોટા આખા દેશ સ્તરે ન વધારવામાં આવે, પરંતુ સેનાની કેટલીક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ, સંવેદનશીલ અથવા લડાયક (કોમ્બેટ) યુનિટ્સમાં વર્તમાન સેવામાં રહેલા સૈનિકોમાંથી 25 ટકાથી વધુ જવાનોને નિયમિત નિયુક્તિ આપવાની છૂટ પ્રશાસન તરફથી આપવામાં આવી શકે છે. આનાથી ટેકનિકલ શાખાઓમાં કુશળ જવાનોની કમી વર્તાશે નહીં.
1.8 લાખ જવાનોની અછત નિવારવા આગામી વર્ષે ભરતીનો નવો ટાર્ગેટ
ભારતીય સશસ્ત્ર દળોમાં હાલના સમયમાં આશરે 1.8 લાખ સૈનિકોની મોટી ખોટ ચાલી રહી છે, જેને ઝડપથી પૂરી કરવા માટે સંરક્ષણ મંત્રાલયે કમર કસી છે. પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, ગત વર્ષ 2025 માં ત્રણેય સેનાઓમાં આશરે 70,000 અગ્નિવીરોની ભરતી કરવામાં આવી હતી (Indian Army Agniveer Vacancy). પરંતુ સેનાની ક્ષમતા વધારવા માટે આગામી વર્ષે આ ભરતી પ્રક્રિયાનો વ્યાપ વધારીને કુલ વેકેન્સી 90,000 સુધી લઈ જવાની સૈન્ય વહીવટી તંત્રની ગંભીર તૈયારી છે.
આ યોજના હેઠળ સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઓનલાઈન અરજી દ્વારા જ પારદર્શક રીતે શારીરિક અને લેખિત પરીક્ષાઓ યોજવામાં આવે છે. સેનામાં કાયમી નોકરીની ટકાવારી વધવાના અહેવાલોથી દેશભરના ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા અને દેશરક્ષા માટે દિવસ-રાત દોડ લગાવતા કરોડો યુવાનોમાં ફરી એકવાર નવો ઉત્સાહ અને દેશદાઝની ભાવના જોવા મળી રહી છે.
આ પણ વાંચો : Pahalgam Terror Attack NIA Chargesheet: પહલગામ હુમલાનો માસ્ટરમાઇન્ડ હાફિઝ સઈદ, NIA ની ચાર્જશીટમાં ખુલાસો