અલ-નીનોની ગંભીર અસરો અને વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા જારી કરાયેલ આર્થિક ચેતવણી
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના ક્લાયમેટ રિસર્ચર્સના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી સમયમાં કુદરતી વાતાવરણમાં થનારા ફેરફારો માત્ર મોસમ પૂરતા સીમિત નહીં રહે . એક અહેવાલ મુજબ, આ મોસમી ઘટના ભારતમાં દર વર્ષે આવતા ચોમાસાની સિસ્ટમને નબળી પાડી શકે છે અને દેશભરમાં તીવ્ર ગરમીનું પ્રમાણ વધારી શકે છે. આ ભૌગોલિક ફેરફારને કારણે દેશના કૃષિ ક્ષેત્ર, ગ્રામીણ રોજગાર, ઉર્જા (એનર્જી) વપરાશ અને સમગ્ર મેક્રો-ઇકોનોમિક માળખા પર તેની ખૂબ જ નકારાત્મક અસરો જોવા મળશે.
ચોમાસુ નબળુ પડશે તો આ સમસ્યા સર્જાઈ શકે છે
જ્યારે ચોમાસું નબળું પડે છે ત્યારે દેશમાં પાકનું ઉત્પાદન સીધું ઘટી જાય છે, જેના લીધે બજારમાં અનાજ અને શાકભાજીની તંગી સર્જાય છે. આ અછતને કારણે દેશમાં મોંઘવારીનો ગ્રાફ ઝડપથી ઊંચો જવાની આશંકા છે. તે જ સમયે, સિંચાઈ માટે પાણીની જરૂરિયાત વધતા પાવર સેક્ટર પર લોડ વધશે અને વીજળીની કટોકટી પણ ઉભી થઈ શકે છે, જે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનને અવરોધશે.
1 ટ્રિલિયન ડૉલરના નુકસાન પાછળના મુખ્ય કારણો
વૈજ્ઞાનિકોના મતે અલ-નીનોની વિશેષતા એ છે કે તેની નકારાત્મક અસરો જે તે વર્ષ પૂરતી જ મર્યાદિત રહેતી નથી. પર્યાવરણમાં થતી આ ઉથલપાથલ લાંબા ગાળા સુધી દેશના આર્થિક વિકાસ દર (GDP Growth) ની રફતારને ધીમી પાડી દે છે . આ જ કારણ છે કે રિસર્ચર્સ ભારત માટે વર્ષ 2032 સુધીના લાંબા ગાળાના આર્થિક નુકસાનનું અનુમાન લગાવી રહ્યા છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રને મોટો આંચકો આપી શકે છે .
ભારતીય ખેતી પર થનારી અસરો
ખેતી પર નિર્ભર ભારત જેવા દેશમાં અડધાથી વધુ વસ્તી પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે કૃષિ સાથે જોડાયેલી છે. પાક નિષ્ફળ જવાથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખરીદશક્તિ (Purchasing Power) ઘટે છે, જેની સીધી અસર કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ, ઓટોમોબાઈલ અને અન્ય મોટા વેપાર ઉદ્યોગો પર પડે છે. લાંબા ગાળાની આ આર્થિક મંદી દેશના નાણાકીય માળખાને અંદરથી નબળું પાડે છે, જેમાંથી બહાર આવતા વર્ષોનો સમય લાગી શકે છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર થનારી નકારાત્મક અસરો
વૈશ્વિક સ્તરની વાત કરીએ તો, આગામી અલ-નીનોના કારણે સમગ્ર વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાને 10 ટ્રિલિયન ડૉલર કરતાં પણ વધુ રકમનું મોટું નુકસાન થવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે . આ આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટને ટાળવા માટે પર્યાવરણીય નિષ્ણાતોએ તમામ દેશોની સરકારોને અત્યારથી જ યુદ્ધના ધોરણે આગોતરી તૈયારીઓ અને પ્લાનિંગ શરૂ કરવા માટે ભારપૂર્વક ભલામણ કરી છે.
સંકટ સામે લડવા માટેના જરૂરી વ્યૂહાત્મક પગલાં
આ સંકટ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સરકારે અત્યાધુનિક વેધર ફોરકાસ્ટિંગ (હવામાનની સચોટ આગાહી) સિસ્ટમ અને સમયસર ચેતવણી આપતા અર્લી વોર્નિંગ પ્રોટોકોલ્સ મજબૂત કરવા પડશે. કૃષિ ક્ષેત્રમાં બદલાતા વાતાવરણ સામે ટકી શકે તેવા અને ઓછી ભીનાશ કે વધુ ગરમી સહન કરી શકે તેવા હાઇબ્રિડ પાકોના બિયારણનો વિકાસ કરવો અનિવાર્ય બનશે. આ ઉપરાંત સિંચાઈ વ્યવસ્થાને આધુનિક બનાવવી અને પરંપરાગત ઉર્જાના સ્થાને ગ્રીન તેમજ રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં રોકાણ ઝડપથી વધારવું પડશે, જેથી ભવિષ્યના આ ભયાનક નુકસાનની તીવ્રતાને ઘણી ઓછી કરી શકાય.
આ પણ વાંચો : Assam Arunachal Pradesh Flood : પૂર્વોત્તરમાં કુદરતનો પ્રકોપ! પૂરમાં વહી ગયો 300 મીટર લાંબો લોખંડનો પુલ, જૂઓ વીડિયો
