2012માં SPO તરીકે થઈ હતી નિમણૂક
યાચિકાકર્તાની વર્ષ 2012માં વિશેષ પોલીસ અધિકારી (SPO) તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વર્ષ 2015માં તે મેડિકલ લીવ (Medical Leave) પર હતા ત્યારે તેમના વિસ્તારમાં તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. આ દરમિયાન તેમને આતંકવાદીઓ તરફથી જાનથી મારી નાખવાની ધમકીઓ મળી હતી. ધમકીઓના ભયને કારણે તેઓ પોતાની ફરજ પર પાછા ફર્યા નહોતા. બાદમાં જ્યારે તેમણે પોતાની પોસ્ટિંગ (Posting)ના સ્થળે ફરીથી જોડાવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે તેમને મંજૂરી આપવામાં આવી નહોતી.
આ મામલે પૂર્વ SPOએ હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો. વર્ષ 2025માં કોર્ટે જમ્મુ-કાશ્મીરના પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP)ને તેની અરજી પર વિચાર કરીને નિર્ણય લેવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. જોકે, DGPએ અરજી ફગાવી દેતા પૂર્વ SPOએ ફરીથી હાઈકોર્ટમાં પડકાર આપ્યો હતો.
પૂર્વ SPOએ શું દલીલો કરી?
યાચિકાકર્તાએ પોતાની બરતરફી (Dismissal)ને પડકારતા કહ્યું હતું કે તેને સેવામાંથી દૂર કરતા પહેલાં કોઈ ઔપચારિક આરોપ (Formal Charges) નક્કી કરવામાં આવ્યા નહોતા. ઉપરાંત, કોઈ વિભાગીય તપાસ (Departmental Inquiry) હાથ ધરાઈ નહોતી અને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક પણ આપવામાં આવી નહોતી. તેમણે ભારતીય બંધારણ (Constitution)ની કલમ 16, કલમ 21 અને કલમ 311ના ઉલ્લંઘનનો પણ દાવો કર્યો હતો. સાથે જ જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ નિયમ 359નું પાલન ન થયું હોવાની દલીલ કરી હતી. કલમ 16 સરકારી નોકરીમાં સમાન તક, કલમ 21 જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાના અધિકાર સાથે સંબંધિત છે, જ્યારે કલમ 311 સરકારી કર્મચારીઓને બરતરફ અથવા દૂર કરવાની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલી છે.
હાઈકોર્ટે શું કહ્યું?
હાઈકોર્ટે પૂર્વ SPOની તમામ દલીલો ફગાવી દીધી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, પોલીસ અધિનિયમની કલમ 19 હેઠળ SPOને સામાન્ય પોલીસ અધિકારીઓ જેવી કેટલીક સત્તાઓ મળતી હોવા છતાં તેનો અર્થ એવો નથી કે તેઓ તમામ કાયદાકીય નિયમોથી સંચાલિત સિવિલ પોસ્ટ (Civil Post) પર છે. કોર્ટે કહ્યું કે, SPOની નિમણૂકના સ્વરૂપને જોતા તેમને ઔપચારિક વિભાગીય તપાસ અથવા સુનાવણીનો વૈધાનિક અધિકાર (Statutory Right) મળતો નથી.
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું કે, જો એવું માની પણ લેવામાં આવે કે યાચિકાકર્તાને સુનાવણીનો અધિકાર હતો, તો પણ આતંકવાદીઓની ધમકીના ડરથી પોતે જ ડ્યૂટી પર હાજર ન રહેવાની તેની સ્વીકૃતિ (Admission) તેને સેવામાંથી દૂર કરવા માટે પૂરતી હતી. આવી સ્થિતિમાં કારણદર્શક નોટિસ (Show Cause Notice) આપવી અથવા સુનાવણીની તક આપવી માત્ર ઔપચારિકતા બની રહેત.
હાઈકોર્ટે કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું કે જ્યારે દેશની સુરક્ષા (National Security)ની જવાબદારી સંભાળનારા જ લોકો આતંકવાદીઓની ધમકીઓ સામે ઝૂકી જશે, ત્યારે કાયદો અને વ્યવસ્થા (Law and Order) જાળવવી મુશ્કેલ બની જશે. આ તમામ કારણોને ધ્યાનમાં રાખીને જસ્ટિસ સંજય ધરની પીઠે પૂર્વ SPOની અરજી સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધી હતી.
આ પણ વાંચો : Kulgam Terror Attack : કુલગામમાં આતંકી હુમલો, એક બિન-સ્થાનિક મજૂરનું મોત! સુરક્ષા દળોનું સર્ચ ઓપરેશન તેજ