Vizhinjam Port: વૈશ્વિક ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ બનવા તરફ પ્રયાણ
કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાયી વિજય (CM Pinarayi Vijayan) ને આ જાહેરાતને આવકારતા જણાવ્યું હતું કે, વિઝિંજામ બંદર માત્ર ભારતનું રાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સશિપમેન્ટ ટર્મિનલ (National Transshipment Terminal) જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વના દેશોને સેવા આપતું એક વિશાળ આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ (International Transshipment Hub) બનશે. આ વિકાસ સાથે વિઝિંજામ વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર નકશા (Global Maritime Trade Map) પર અત્યંત મહત્વનું કેન્દ્ર બનીને ઉભરશે.
Vizhinjam Port: કરણભાઈ અદાણીએ શું કહ્યું?
![kerala_karanbhai_adanI_adaniGroup_gujaratfirst]()
અદાણી પોર્ટ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કરણભાઈ અદાણી (Karanbhai Adani) એ આ પ્રોજેક્ટને 'સહકારી સંઘવાદ' (Cooperative Federalism)નું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું. તેમણે ગૌરવ સાથે જણાવ્યું કે, "માત્ર 15 મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં 10 લાખ TEU (Twenty-foot Equivalent Unit) નું સંચાલન કરનાર વિઝિંજામ ભારતનું સૌથી ઝડપી બંદર બન્યું છે."
અસાધારણ કાર્યકારી સિદ્ધિઓ અને વિક્રમો
વિઝિંજામ બંદરે તેની પ્રાકૃતિક ઊંડાઈ (Natural Depth) અને પૂર્વ-પશ્ચિમ શિપિંગ લેન (East-West Shipping Lane) ની નિકટતાનો શ્રેષ્ઠ લાભ ઉઠાવ્યો છે. ગત એક વર્ષમાં બંદરે નોંધપાત્ર સીમાચિહ્નો હાંસલ કર્યા છે:
વિક્રમી થ્રુપુટ: ડિસેમ્બર 2025માં 1.21 લાખ TEUs નો સર્વોચ્ચ માસિક થ્રુપુટ (Monthly Throughput) નોંધાયો હતો.
જહાજોનું આગમન: પ્રથમ વર્ષમાં કુલ 615 જહાજો અને 1.32 મિલિયન TEUsનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું.
વિશાળ જહાજોનું હેન્ડલિંગ: બંદરે 399 મીટરથી વધુ લંબાઈ ધરાવતા 50 થી વધુ અલ્ટ્રા લાર્જ કન્ટેનર વેસલ્સ (Ultra Large Container Vessels - ULCVs) નું સફળ સંચાલન કર્યું છે, જેમાં વિશ્વના સૌથી મોટા જહાજ 'MSC IRINA' નો પણ સમાવેશ થાય છે.
દક્ષિણ એશિયામાં અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંડો ડ્રાફ્ટ (Deepest Draft) ધરાવતું જહાજ 'MSC વેરોના' (17.1 મીટર) પણ અહીં લાંગર્યું હતું, જે બંદરની અદ્યતન ક્ષમતા દર્શાવે છે.
ટેકનોલોજી અને મહિલા સશક્તિકરણ
વિઝિંજામ બંદર માત્ર માળખાગત સુવિધાઓમાં જ નહીં, પરંતુ ટેકનોલોજી (Technology) ક્ષેત્રે પણ અગ્રેસર છે. તે ભારતનું પ્રથમ અર્ધ-સ્વચાલિત કન્ટેનર ટર્મિનલ (Semi-automated Container Terminal) છે. અહીં દેશમાં પ્રથમ વખત મહિલાઓને સ્વચાલિત ક્રેન ઓપરેટરો (Automated Crane Operators) તરીકે તૈનાત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સુરક્ષિત કામગીરી માટે મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા 'વેસલ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ' (Vessel Traffic Management System - VTMS) નો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ભવિષ્યનું વિસ્તરણ અને રોકાણનું ફલક
આગામી વિસ્તરણ યોજના મુજબ, રુ. 16,000 કરોડના કુલ રોકાણમાંથી રુ. 10,000 કરોડ બીજા તબક્કા (Phase 2) માટે ફાળવવામાં આવશે.
લક્ષ્યાંક 2028-2029: વર્ષ 2028 સુધીમાં કન્ટેનર બર્થની લંબાઈ 800 મીટરથી વધારીને 2,000 મીટર કરવામાં આવશે.
ક્ષમતામાં વધારો: આ વિસ્તરણ બાદ 2029 સુધીમાં બંદરની ક્ષમતા 1 મિલિયન TEUs થી વધીને 5.7 મિલિયન TEUs સુધી પહોંચશે.
આ પ્રોજેક્ટ 'ઇન્વેસ્ટ કેરળ ગ્લોબલ સમિટ 2025' (Invest Kerala Global Summit 2025) માં જાહેર કરાયેલ અદાણી ગ્રુપના રુ. 30,000 કરોડના કુલ રોકાણનો હિસ્સો છે.
આર્થિક પ્રભાવ અને તારણ
કેરળમાં ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા કરવામાં આવેલું આ અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું માળખાગત રોકાણ (Infrastructure Investment) છે. આનાથી માત્ર બંદર આધારિત ઔદ્યોગિકીકરણ (Port-led Industrialization) જ નહીં, પરંતુ મોટા પાયે રોજગાર સર્જન (Employment Generation) પણ થશે. દુબઈ, સિંગાપોર અને કોલંબો જેવા સ્થાપિત પ્રાદેશિક બંદરો સામે વિઝિંજામ હવે એક મજબૂત અને સ્પર્ધાત્મક વિકલ્પ (Competitive Alternative) તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
ટૂંકમાં, વિઝિંજામ ઇન્ટરનેશનલ સીપોર્ટ આગામી વર્ષોમાં ભારતની બ્લુ ઇકોનોમી (Blue Economy) અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં કરોડરજ્જુ સમાન સાબિત થશે.
આ પણ વાંચોઃ Rajkot: કરણભાઈ અદાણીએ કચ્છ માટે 1.5 લાખ કરોડના રોકાણની કરી જાહેરાત, વાંચો વધુ
