મધ્ય પૂર્વમાં મહાયુદ્ધની ભારત પર માઠી અસર, મુંદ્રા અને JNPT બંદરો પર હજારો કન્ટેનર ફસાયા
- મુંદ્રા અને JNPT બંદરો પર 23,000 થી વધુ નિકાસ કન્ટેનર ફસાયા (India Trade Supply Chain Crisis)
- હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તણાવને કારણે LPG અને LNG ના શિપમેન્ટ ડાયવર્ટ
- વાશી માર્કેટમાં ખેતી પાકોના ભાવમાં કડાકો, કેળા ₹15 પ્રતિ કિલો થયા
- શિપિંગ રૂટ બદલાતા નિકાસકારો પર વધારાના ભાડાનો મોટો બોજ
India Trade Supply Chain Crisis : મધ્ય પૂર્વમાં (Middle East) સતત વધી રહેલા સંઘર્ષની આંચ હવે ભારતના દરિયાકાંઠાના વેપાર સુધી પહોંચી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) અને પર્સિયન ગલ્ફમાં (Persian Gulf) સર્જાયેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. આ ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતાની સીધી અસર ભારતના પશ્ચિમી બંદરો જેવા કે JNPT (નવી મુંબઈ) અને મુંદ્રા બંદર [Mundra Port] (ગુજરાત) પર જોવા મળી રહી છે, જ્યાં લોજિસ્ટિક્સની ભીડ ગંભીર સ્તરે પહોંચી છે.
India Trade Supply Chain Crisis નિકાસ અટકી: હજારો ટન કૃષિ ઉત્પાદનો જોખમમાં
યુદ્ધને કારણે મોટી શિપિંગ કંપનીઓએ બુકિંગ સ્થગિત કરી દીધું છે. જહાજો હવે 'કેપ ઓફ ગુડ હોપ' (Cape of Good Hope) ના લાંબા રૂટ પર ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. પરિણામે, મધ્ય પૂર્વ તરફ જતા અંદાજે 23,000 કન્ટેનર વિવિધ ભારતીય બંદરો પર અટવાઈ પડ્યા છે. ખાસ કરીને બાસમતી ચોખા (4 લાખ ટન), તાજી દ્રાક્ષ (300+ કન્ટેનર), અને નાસિકની ડુંગળીના 200 જેટલા કન્ટેનર રસ્તામાં કે બંદરો પર ફસાયેલા છે.
વાશી APMC માં ભાવો તળિયે
નિકાસ માટે તૈયાર માલ બજારમાં પરત આવી રહ્યો છે, જેને કારણે 'રિવર્સ-ફ્લો કટોકટી' સર્જાઈ છે. વાશી એપીએમસી (Vashi APMC) માર્કેટમાં કેળાના ભાવ ₹25 થી ઘટીને ₹15 પ્રતિ કિલો થઈ ગયા છે. નિકાસકારોને JNPT ખાતે પ્રતિ કન્ટેનર ₹8,500 નો વધારાનો સ્ટોરેજ અને પ્લગ-ઇન ચાર્જ ચૂકવવો પડી રહ્યો છે.
ઉર્જા સુરક્ષા પર જોખમ
ભારત તેની જરૂરિયાતનો 85% LPG અને 55% LNG હોર્મુઝ રૂટ દ્વારા આયાત કરે છે. હાલમાં LPG ના 5 મોટા જહાજો ડાયવર્ટ કે મુલતવી રાખવામાં આવ્યા છે. જો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે તો ભારતમાં રાંધણ ગેસ અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધની સીધી અસર
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધની સીધી અસર ભારતની કૃષિ નિકાસ પર પડી છે, જેમાં અબજો રૂપિયાનો માલ અત્યારે દરિયામાં અથવા બંદરો પર અટવાયો છે. આંકડાકીય માહિતી મુજબ, આશરે 4 લાખ ટન બાસમતી ચોખા [Basmati Rice] (જેમાંથી 2 લાખ ટન બંદરો પર અને 2 લાખ ટન ટ્રાન્ઝિટમાં છે), નાસિકની 5,400 ટન ડુંગળી [Onions], અને અંદાજે 6,000 ટન તાજી દ્રાક્ષ ધરાવતા 300 થી વધુ કન્ટેનર અધ્ધરતાલ છે. આ ઉપરાંત, કેળા, દાડમ અને ફ્રોઝન મીટના સેંકડો રીફર કન્ટેનર [Reefer Containers] પણ પશ્ચિમી બંદરો પર ફસાયેલા છે. કુલ મળીને મધ્ય પૂર્વ તરફ જનારા 23,000 જેટલા કન્ટેનર યુનિટ્સ લોજિસ્ટિક્સ જામનો સામનો કરી રહ્યા છે, જે નિકાસકારો અને ખેડૂતો માટે પાયમાલી સમાન છે.
આયાતમાં અવરોધ અને ઉર્જા સુરક્ષા પર ખતરો
માત્ર નિકાસ જ નહીં, પરંતુ ભારતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની આયાત પણ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન માટે જરૂરી એવા 3 લાખ ટન સલ્ફર અને જીપ્સમ [Sulphur and Gypsum] ના શિપમેન્ટમાં મોટો વિલંબ થયો છે, જ્યારે ડ્રાયફ્રૂટ્સ અને ખજૂરના 700 જેટલા કન્ટેનર ઈરાનના બંદર અબ્બાસ [Bandar Abbas] જેવા હબ પર અટકી પડ્યા છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા [Energy Security] છે, કારણ કે ભારતનો 85% LPG અને 55% LNG પુરવઠો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ [Hormuz Strait] રૂટ પર નિર્ભર છે. હાલમાં 5 મોટા ગેસ કેરિયર જહાજો ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા છે, જેની સીધી અસર આગામી દિવસોમાં સ્થાનિક ગેસના ભાવો અને ઔદ્યોગિક ખર્ચમાં વધારા રૂપે જોવા મળી શકે છે.