NFHS 6 Report : દેશમાં ઘરેલું હિંસા ઘટી અને સુવિધાઓ વધી, પણ મહિલાઓની હેલ્થ પર કેમ મંડરાયું મોટું સંકટ?
NFHS 6 Report : કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મોસ્ટ અવેટેડ નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે (National Family Health Survey) ની લેટેસ્ટ રિપોર્ટ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવી રિપોર્ટ (NFHS-6 Report) મુજબ, દેશમાં મહિલાઓના સશક્તિકરણ અને બાળ લગ્નો અટકાવવામાં મોટી સફળતા મળી છે, પરંતુ બીજી તરફ સ્વાસ્થ્ય મોરચે કેટલીક ગંભીર ચિંતાઓ પણ સામે આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય મહિલાઓમાં ઇન્ટરનેટનો વપરાશ બમણો થયો છે અને પ્રોપર્ટીમાં માલિકી હક પણ વધ્યો છે, પરંતુ સાથોસાથ મહિલાઓમાં મોટાપો (Obesity in Women) અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સિઝેરિયન ડિલિવરીનું પ્રમાણ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે.
સકારાત્મક બદલાવ: ઘરેલું હિંસા અને બાળ લગ્નોમાં મોટો ઘટાડો
દેશમાં સામાજિક સુધારાના મોરચે આ સર્વે રિપોર્ટ (National Health Statistics) માં કેટલાક ઉત્સાહજનક આંકડા સામે આવ્યા છે:
બાળ લગ્ન (Child Marriage): દેશમાં બાળ લગ્નનો કુલ આંકડો 23.3% થી ઘટીને હવે 20.1% પર આવી ગયો છે. કેરળ આ મામલે 2.9% સાથે સૌથી સુરક્ષિત છે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં સૌથી વધુ 36.4% કેસ છે.
Advertisementઘરેલું હિંસા (Domestic Violence): ભારતમાં ઘરેલું હિંસાનો દર 29.2% થી ઘટીને 22.3% થયો છે. જો કે, બિહારમાં સ્થિતિ સૌથી ખરાબ છે જ્યાં 36.1% મહિલાઓ આ હિંસાનો ભોગ બને છે.
મહિલા સશક્તિકરણ: કામકાજી મહિલાઓ (Working Women) નો ગ્રાફ 25.4% થી વધીને 30.8% થયો છે, જ્યારે 18.8% પરિવારોમાં મહિલાઓ પાસે મકાન કે જમીનનો માલિકી હક છે.
ચિંતાજનક આંકડા: ડિલિવરી અને પોષણમાં મોટો ઘટાડો
એક તરફ ડિજિટલ ઈન્ડિયા અને કમાણી વધી છે, તો બીજી તરફ સ્વાસ્થ્યના આંકડા ચિંતા ઉપજાવે તેવા છે:
સિઝેરિયન ડિલિવરી (C-Section Delivery): ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સિઝેરિયન ઓપરેશન દ્વારા ડિલિવરીનો આંકડો 54.1% ની રેકોર્ડ સપાટીએ પહોંચ્યો છે.
બ્રેસ્ટફીડિંગમાં ઘટાડો: નવજાત શિશુઓને શરૂઆતના 6 મહિના સુધી 'માત્ર સ્તનપાન' (Breastfeeding Rate) કરાવવાનો દર 63.7% થી ઘટીને 55.8% થઈ ગયો છે.
બાળકોનું પોષણ: કુપોષિત બાળકોમાં નાટાપણું ભલે ઘટીને 29.3% થયું હોય, પરંતુ 6 મહિનાથી 2 વર્ષના માત્ર 15.3% બાળકોને જ યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર (Child Nutrition) મળી રહ્યો છે, એટલે કે 85% બાળકો હજુ પણ જરૂરી પોષણથી વંચિત છે.
રાજ્યવાર આંકડા: ક્યાં કેવો છે ટ્રેન્ડ?
| માપદંડ (Criteria) | સૌથી સુરક્ષિત/ઓછા કેસ | સૌથી ખરાબ સ્થિતિ/વધુ કેસ |
| બાળ લગ્ન (Child Marriage) | કેરળ (2.9%) | પશ્ચિમ બંગાળ (36.4%) |
| ઘરેલું હિંસા (Domestic Violence) | હિમાચલ પ્રદેશ (4.3%) | બિહાર (36.1%) |
| મહિલાઓમાં મોટાપો (Obesity) | મેઘાલય (13.8%) | આંધ્ર પ્રદેશ અને સિક્કિમ (48.0%) |
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ના અહેવાલને ટાંકીને આ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, ભારતમાં હજુ પણ આશરે 30% મહિલાઓએ ક્યારેક ને ક્યારેક પાર્ટનર દ્વારા શારીરિક, માનસિક કે જાતીય હિંસા (Intimate Partner Violence) નો સામનો કરવો પડ્યો છે, જે સામાજિક સ્તરે હજુ વધુ જાગૃતિ લાવવાની જરૂરિયાત તરફ ઈશારો કરે છે.
આ પણ વાંચો : PM Narendra Modi ના 12 વર્ષ પૂર્ણ! જાણીતા એસ્ટ્રોલોજર જય મદને ખોલ્યું વડાપ્રધાનના શાસનનું મોટું રહસ્ય!