ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક નવો અને મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરાર (Trade Agreement) આકાર લઈ રહ્યો છે. કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલ જણાવ્યા અનુસાર, (Union Minister Piyush Goyal) આ કરારમાં ભારતીય ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ (Protection of Farmers' Interest) કરવાની સાથે વ્યુહાત્મક ઉર્જા સુરક્ષા (Strategic Energy Purchase) પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ડીલથી બંને દેશો વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધો એક નવી ઊંચાઈ પર પહોંચશે.
India US Trade Deal : ખેડૂતો અને ડેરી ઉદ્યોગ માટે રક્ષણ
ભારત સરકારના કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલે અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટોમાં ડેરી ક્ષેત્ર (Dairy Sector) અને કૃષિ ક્ષેત્રની સુરક્ષિત જોગવાઈઓ સાથે કોઈ બાંધછોડ કરવામાં આવી નથી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) વહીવટીતંત્ર દ્વારા ભારતીય માલ પરના ટેરિફ (Reciprocal Tariff) ને 25% થી ઘટાડીને 18% કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેનાથી ભારતની નિકાસ (Indian Export) માં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલા ઐતિહાસિક વેપાર કરારમાં ભારતીય ખેડૂતો અને ડેરી ઉદ્યોગના હિતોને સર્વોપરી રાખવામાં આવ્યા છે. તેમણે ખાતરી આપી છે કે આ સમજૂતીથી ખેતી અને ડેરી જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને કોઈ નુકસાન થશે નહીં, કારણ કે સરકાર આ ક્ષેત્રોને 'રેડ લાઈન' તરીકે ગણીને ચાલી રહી હતી. ગોયલના મતે, આ કરાર માત્ર વ્યાપારિક આંકડાઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના ગ્રામીણ અર્થતંત્રને સુરક્ષિત રાખીને વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય નિકાસકારો માટે નવી તકો ઊભી કરનારો સાબિત થશે.
આ કરાર અંતર્ગત અમેરિકાએ ભારતીય ઉત્પાદનો પરનો ટેરિફ ૨૫% થી ઘટાડીને 18 % કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે ભારત માટે મોટી જીત સમાન છે. આ સાથે જ રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી પર લાગેલા વધારાના ટેરિફ દંડને પણ હટાવી દેવામાં આવ્યો છે. પિયુષ ગોયલે ભાર મૂક્યો છે કે ભારત પોતાની શરતો પર વેપાર કરવામાં માને છે અને આ ડીલ દેશને 2017 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' બનાવવાના લક્ષ્યમાં મદદરૂપ થશે. ઉર્જા ક્ષેત્રે ભારત હવે પોતાની જરૂરિયાત મુજબ પ્રતિબંધ વગરના દેશો પાસેથી તેલ ખરીદવાની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખશે, જે ભારતની મજબૂત વિદેશી વેપાર નીતિને દર્શાવે છે.
ઉર્જા સુરક્ષા અને રશિયા-વેનેઝુએલા કનેક્શન
આ કરાર અંતર્ગત એક મહત્વનો વળાંક એ છે કે ભારત હવે રશિયન તેલ (Russian Oil) ની ખરીદી ઘટાડી શકે છે. તેના બદલે, ભારત હવે વેનેઝુએલા (Venezuela) જેવા દેશો પાસેથી તેલની ખરીદી કરવાનું આયોજન કરી રહ્યું છે. ભારતની વ્યૂહરચના એવા દેશો પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાની છે જ્યાં કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો નથી.
$500 બિલિયનના વેપારનું લક્ષ્ય
નિષ્ણાતોના મતે જો આ કરાર યોગ્ય રીતે અમલમાં આવશે, તો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર (Bilateral Trade) આગામી સમયમાં $500 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. યુએસ એગ્રિકલ્ચર સેક્રેટરી (US Agriculture Secretary) બ્રુક રોલિન્સે (Brooke Rollins) જણાવ્યું કે આ કરાર અમેરિકા માટે 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' (America First) ની જીત છે, કારણ કે ભારતનું વિશાળ બજાર હવે અમેરિકી કૃષિ ઉત્પાદનો માટે વધુ સુલભ બનશે.
વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ભારતની મજબૂત સ્થિતિ
આ જાહેરાત બાદ ભારત હવે અમેરિકા સાથે સૌથી ઓછા ટેરિફ ધરાવતા દેશોની યાદીમાં સામેલ થયું છે. ભારત પરનો 18% ટેરિફ એ પાકિસ્તાન (Pakistan - 19%), વિયેતનામ (Vietnam - 20%) અને ચીન (China - 34%) કરતા ઘણો ઓછો છે.
આ પણ વાંચો : India-US Trade Deal: શું સદાબહાર મિત્ર રશિયાનો છૂટશે સાથ? ભારતીય કંપનીઓએ રશિયન OIL ખરીદી બંધ કરવા સમય માંગ્યો
