પંડિત નેહરુના ઐતિહાસિક રેકોર્ડને PM મોદીએ તોડ્યો

સ્વતંત્ર ભારતના બંધારણના અમલીકરણ બાદ, 13 મે, 1952 ના રોજ દેશની પ્રથમ લોકશાહી સરકારના વડા તરીકે પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ શપથ ગ્રહણ કર્યા હતા. ત્યારપછી તેમણે અવિરત 4,398 દિવસ (12 વર્ષ અને 14 દિવસ) સુધી વડા પ્રધાન તરીકે દેશનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. જોકે, PM મોદીએ વડા પ્રધાન તરીકેના પોતાના 12 વર્ષ અને 15 દિવસ એટલે કે 4,399 દિવસ પૂર્ણ કરીને નેહરુના આ દાયકાઓ જૂના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો છે.

અત્રે નોંધનીય છે કે, 15 ઓગસ્ટ, 1947 ના રોજ દેશ આઝાદ થયો ત્યારથી લઈને 1952 ની પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણી (General Election) સુધી પંડિત નેહરુએ વચગાળાની સરકારનું (Interim Government) નેતૃત્વ કર્યું હતું. જો તેમનો કુલ કાર્યકાળ જોવામાં આવે તો તે 6,130 દિવસનો થાય છે, પરંતુ દેશમાં લોકશાહી પદ્ધતિથી ચૂંટાયેલી સરકારના વડા તરીકેનો તેમનો સળંગ કાર્યકાળ 4,398 દિવસનો હતો, જેને હવે વડા પ્રધાન મોદીએ વટાવીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે.

ભાજપની રાજકીય તાકાત અને 'મોદી બ્રાન્ડ' નો જાદુ

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મજબૂત નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય જનતા પાર્ટીએ (BJP) અભૂતપૂર્વ રાજકીય લોકપ્રિયતા (Political Popularity) મેળવી છે. આજે બંગાળથી લઈને રાજસ્થાન અને આસામથી લઈને ગુજરાત સુધી, દેશના એક ડઝનથી વધુ રાજ્યોમાં ભાજપ શાસન કરી રહ્યું છે. સતત 3 વખત કેન્દ્રમાં સત્તા પર આવવું અને જનતાનો અતૂટ વિશ્વાસ જાળવી રાખવો એ 'મોદી બ્રાન્ડ' (Modi Brand) ની અસાધારણ સૈદ્ધાંતિક તાકાત દર્શાવે છે. પરંતુ આ રેકોર્ડ બનાવ્યા પછી હવે વાસ્તવિક લિટમસ ટેસ્ટ (Litmus Test) નો સમય આવી ગયો છે.

વર્ષ 2026 ભારત માટે "રિફોર્મ એક્સપ્રેસ" (Reform Express) નું વર્ષ સાબિત થઈ રહ્યું છે. મોદી સરકારનો મુખ્ય એજન્ડા આગામી 2 થી 3 વર્ષમાં દેશના કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદનને (GDP) એવા સર્વોચ્ચ સ્તરે લઈ જવાનો છે જ્યાં ભારત જર્મની અને જાપાન જેવા આર્થિક મહાસત્તા દેશોને પછાડીને અમેરિકા અને ચીન પછી વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી આર્થિક શક્તિ (Third Largest Economy) બનીને ઉભરી આવે.

મિશન 'વિકસિત ભારત 2047' : અર્થવ્યવસ્થા અને ડિજિટલ ક્રાંતિ

PM મોદીનું વિઝન અત્યંત દૂરગામી અને મહત્વાકાંક્ષી છે. તેમનો સર્વોચ્ચ પ્રોજેક્ટ ભારતની આઝાદીના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવા પર દેશને 'વિકસિત ભારત 2047' (Viksit Bharat 2047) બનાવવાનો છે. આ ભવ્ય લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે સરકાર નીચે મુજબના મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અત્યંત ઝડપથી કામ કરી રહી છે:

• સેમિકન્ડક્ટર હબ અને ગ્રીન એનર્જી: સેમિકન્ડક્ટર હબ (Semiconductor Hub) અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્રે ભારત આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
• સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ: વર્ષ 2014 માં દેશમાં માત્ર અમુક સ્ટાર્ટઅપ્સ હતા, જેની સંખ્યા વર્ષ 2026 માં વધીને 2.3 લાખથી વધુ (2.3 Lakh Startups) થઈ ગઈ છે.
• અવકાશ અર્થવ્યવસ્થા: ભારતની સ્પેસ ઇકોનોમીને (Space Economy) વર્તમાન $9 બિલિયનથી વધારીને ટૂંક સમયમાં $45 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય છે, જેમાં ખાનગી ક્ષેત્રની (Private Sector) મોટી ભાગીદારી રહેશે.

આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવા તરફ ભારતની દોડ

ભારત સ્વતંત્રતાના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે વર્ષ 2047 સુધીમાં પોતાને માત્ર વિકાસશીલ દેશ નહીં, પરંતુ એક સંપૂર્ણ વિકસિત રાષ્ટ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય લઈને આગળ વધી રહ્યું છે. આ વિઝનને સાકાર કરવા માટે દેશમાં બુલેટ ટ્રેન જેવી હાઈ-સ્પીડ પરિવહન યોજનાઓ, રાષ્ટ્રવ્યાપી એક્સપ્રેસવે નેટવર્ક, આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ રેલ્વે સ્ટેશનો અને અદ્યતન ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થાનો ઝડપથી વિકાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારનો મુખ્ય ભાર દેશના દરેક વિસ્તારને ગુણવત્તાસભર માળખાગત સુવિધાઓ સાથે જોડીને આર્થિક વૃદ્ધિ, કનેક્ટિવિટી અને નાગરિકોની જીવનશૈલીમાં સુધારો લાવવા પર છે. આ પ્રયાસો માત્ર આંતરિક વિકાસ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ સ્પર્ધાત્મક, આત્મનિર્ભર અને પ્રભાવશાળી રાષ્ટ્ર તરીકે ઉભું કરવાની દિશામાં પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. 2047ના વિઝન સાથે દેશ ટેક્નોલોજી, પરિવહન અને આધુનિક સુવિધાઓના ક્ષેત્રમાં નવા માપદંડ સ્થાપિત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે. દેશની 1.46 અબજથી વધુ વસ્તીની અંદર રહેલી યુવા ઊર્જાને (Youth Energy) કુશળ શ્રમિકો અને વૈશ્વિક નેતાઓમાં રૂપાંતરિત કરવી એ આ વિઝનનો મુખ્ય ભાગ છે.

વિદેશ નીતિમાં મોટું પરિવર્તન : 'વિશ્વ ભાઈચારો'

પંડિત નેહરુના સમયમાં ભારતે નોન-અલાઇન્ડ મૂવમેન્ટ (Non-Aligned Movement) ની નીતિ અપનાવી હતી. તેનાથી વિપરીત, PM મોદીના વર્તમાન શાસનકાળમાં ભારતની વિદેશ નીતિ (Foreign Policy) "સક્રિય ભાગીદારી" (Active Engagement) અને "વિશ્વ ભાઈચારો" (Global Brotherhood) ની સૈદ્ધાંતિક નીતિ પર આધારિત છે.

આજે ભારત વૈશ્વિક મંચ પર માત્ર એક મૂક પ્રેક્ષક નથી, પરંતુ એજન્ડા સેટર (Agenda Setter) ની ભૂમિકા ભજવે છે. રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષમાં વૈશ્વિક શાંતિ માટે અપીલ કરવી હોય, 'ગ્લોબલ સાઉથ' (Global South) નો પ્રભાવશાળી અવાજ બનવું હોય કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં (UNSC) કાયમી સભ્યપદ મેળવવાનો દાવો મજબૂત કરવો હોય, ભારતે દરેક સ્તરે પોતાની સાર્વભૌમ શક્તિનો પરિચય આપ્યો છે.

નેહરુના પાયા પર PM મોદીની ભવ્ય ઇમારત

રૂપકાત્મક રીતે જોવામાં આવે તો, પંડિત નેહરુએ જે મુશ્કેલ સમયમાં દેશનો પાયો નાખ્યો હતો, વડા પ્રધાન મોદી તેના પર એક ભવ્ય અને આધુનિક ઇમારતનું (Modern Infrastructure) નિર્માણ કરી રહ્યા છે. વર્ષ 1947 માં આઝાદી સમયે ભારે ગરીબી, વિભાજન અને અક્ષરજ્ઞાનના અભાવ વચ્ચે નેહરુએ શૂન્યમાંથી રાષ્ટ્રનિર્માણ શરૂ કર્યું અને IIT, AIIMS, ઇસરો (ISRO) તથા ભાખરા નાંગલ ડેમ જેવા ભારે ઉદ્યોગો (PSUs) ના રૂપમાં "આધુનિક ભારત" ની સ્થાપના કરી.

વર્ષ 2014 પછી, PM મોદીએ આ સંસ્થાઓની શક્તિને 21મી સદીની આધુનિકતા અને અદભુત ગતિ સાથે જોડી દીધી છે. તેમના કાર્યકાળમાં દેશની અંદર IIT અને AIIMS ની સંખ્યા બમણી થઈ ગઈ છે. જોકે, ગઠબંધન સરકાર (Coalition Government), સ્થાનિક સ્તરે રોજગારની માંગ અને વૈશ્વિક આર્થિક મંદી (Global Economic Slowdown) જેવા અનેક પડકારો વચ્ચે ભારતની આ અવિરત વિકાસ યાત્રાની ગતિ જાળવી રાખવી એ PM મોદી માટે આગામી સમયનો સૌથી મોટો પડકાર રહેશે. ટૂંકમાં, નેહરુએ સંસ્થાકીય રીતે ભારતને એક કર્યું હતું, જ્યારે PM મોદીએ તેને ડિજિટલી સંકલિત (Digitally Integrated) અને "શ્રેષ્ઠ ભારત" બનાવ્યું છે.

આ પણ વાંચો : PM Modi completes 12 years : 12 વર્ષની સૌથી મોટી સિદ્ધિ - સરકાર અને જનતા વચ્ચે ઘટ્યું અંતર