Studio On Wheels Bhavnagar: ગોહિલવાડની શ્વેત ક્રાંતિના પ્રણેતા, મહેન્દ્રભાઈ પનોતની સંઘર્ષથી સફળતા સુધીની સફર

• Studio On Wheels Bhavnagar: સર્વોત્તમ ડેરીની સફળતાની સિક્રેટ
• જ્યારે ચેરમેને પોતાની જમીન ગીરવે મૂકીને પશુપાલકોનું નસીબ બદલ્યું!
• 1 હજાર કરોડના ટર્નઓવર તરફ સર્વોત્તમ ડેરી
• મહેન્દ્રભાઈ પનોતની આગેવાનીમાં ગોહિલવાડમાં શ્વેત ક્રાંતિ
• બુલેટ પર સફરથી લઈને અબજોનું ટર્નઓવર
• ભાવનગરની સર્વોત્તમ ડેરીની પ્રેરણાદાયી કહાની

Studio On Wheels Bhavnagar: હેવાય છે કે જ્યારે દ્રઢ સંકલ્પ અને જનસેવાની ભાવના મળે છે, ત્યારે ઇતિહાસ રચાય છે. ભાવનગર (Bhavnagar) જિલ્લાના પશુપાલકો માટે આશાનું કિરણ બનીને ઉભરેલી સંસ્થા એટલે 'સર્વોત્તમ ડેરી'. પરંતુ આ સફળતાના શિખર પાછળ એક એવા વ્યક્તિત્વનો સિંહફાળો છે, જેમણે સંસ્થાને બેઠી કરવા માટે પોતાની અંગત મિલકતો દાવ પર લગાવી દીધી હતી.

અમે વાત કરી રહ્યા છીએ, મહેન્દ્રભાઈ પનોત (Mahendrabhai Panot) ની, જેમણે ગોહિલવાડની ધરતી પર માત્ર દૂધની નદીઓ જ નથી વહેવડાવી, પરંતુ હજારો પરિવારોને આત્મનિર્ભરતા (Self-reliance) નો માર્ગ પણ બતાવ્યો છે. એક સમયે બુલેટ પર સવાર થઈને ગામડે-ગામડે મંડળીઓ સ્થાપવા નીકળેલા મહેન્દ્રભાઈએ આજે 1 હજાર કરોડના ટર્નઓવર (Turnover) વાળી સહકારી સંસ્થાનું નિર્માણ કર્યું છે. આ આર્ટિકલમાં આપણે જાણીશું કે કેવી રીતે એક વ્યક્તિના સાહસ અને પારદર્શક વહીવટે (Transparent Governance) ભાવનગર જિલ્લામાં શ્વેત ક્રાંતિ (White Revolution) ની સાથે હરિયાળી ક્રાંતિનું પણ સર્જન કર્યું છે.

ભાવનગર (Bhavnagar) જિલ્લામાં સહકારથી સમૃદ્ધિનો મંત્ર સાચા અર્થમાં સાકાર કરનાર સર્વોત્તમ ડેરી આજે એક વટવૃક્ષ બની ગઈ છે. ગુજરાત ફર્સ્ટ ન્યૂઝ (Gujarat First News)ના 'સ્ટુડિયો ઓન વ્હીલ્સ' (Studio On Wheels) કાર્યક્રમમાં ડેરીના ચેરમેન મહેન્દ્રભાઈ પનોતે (Mahendrabhai Panot) શૂન્યમાંથી સર્જન કરવાની પોતાની આખી ગાથા રજૂ કરી છે.

Studio On Wheels Bhavnagar: સંઘર્ષમય શરૂઆત અને વ્યક્તિગત જોખમ

1996માં જ્યારે સરકારી ડેરી નિગમ બંધ પડ્યું, ત્યારે પશુપાલકો (Cattle breeders) મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. આ સમયે મહેન્દ્રભાઈએ પશુપાલકોના હિત માટે 2001માં 'દૂધ સંઘ' (Milk Union) ની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લીધો.

Studio On Wheels Bhavnagar: મોટું સાહસ

ડેરીના પેકિંગ પ્લાન્ટ માટે 2 કરોડની લોન (Loan) લેવા માટે કોઈ બેંક તૈયાર નહોતી. ત્યારે મહેન્દ્રભાઈએ પોતાની વ્યક્તિગત 35 વીઘા જમીન, પ્લોટ અને દુકાનના દસ્તાવેજ ગીરવે (Collateral) મૂકીને આ સાહસ કર્યું હતું. બુલેટ પર સવાર થઈને મંડળીઓ બનાવી, શરૂઆતના દિવસોમાં માત્ર 9 મંડળીઓ હતી. મહેન્દ્રભાઈ પોતે બુલેટ (Bullet) લઈને ગામડે-ગામડે જઈને પશુપાલકોને સમજાવતા અને મંડળીઓ સ્થાપતા હતા

30 હજાર પરિવારોનો વિશ્વાસ અને ટર્નઓવર (Trust & Turnover)

આજે સર્વોત્તમ ડેરી માત્ર એક સંસ્થા નથી પણ 30 હજાર પરિવારો (Families) ની રોજીરોટીનું સાધન બની છે. આજે ડેરીની આર્થિક પ્રગતિમાં વધારો થયો છે. ગયા વર્ષે ડેરીનું ટર્નઓવર 885 કરોડ રૂપિયા હતું, જે આ વર્ષે 1 હજાર કરોડ (1000 Crores) ને આંબી જવાનો અંદાજ છે. આર્થિક લાભ થતા તેઓ પશુપાલકોને શ્રેષ્ઠ ભાવ આપે છે. હાલમાં પશુપાલકોને પ્રતિ કિલો ફેટ 900 રૂપિયાનો ભાવ આપવામાં આવે છે, જે શિયાળામાં પણ સળંગ જાળવી રાખવામાં આવ્યો છે

આ પણ વાંચો---- Studio On Wheels Bhavnagar: ભાવનગરના ખેડૂતોનો ક્રાંતિકારી અનુભવ, બોટલમાં આવ્યું ખાતર અને આવક થઈ બમણી!

ગુણવત્તા અને પારદર્શક વહીવટ (Quality & Transparency)

મહેન્દ્રભાઈના જણાવ્યા અનુસાર, ડેરી 'અમૂલ પેટર્ન' (Amul Pattern) મુજબ ચાલે છે. દૂધની ગુણવત્તા (Quality Control) ચકાસવા માટે લેબોરેટરીમાં અત્યાધુનિક સાધનોનો ઉપયોગ થાય છે. પારદર્શક વહીવટને કારણે જ પશુપાલકોને દર 10 દિવસે નિયમિત ચૂકવણું કરવામાં આવે છે.

હરિયાળી ક્રાંતિ અને સામાજિક જવાબદારી (Green Revolution & Social Responsibility)

મહેન્દ્રભાઈ માત્ર દૂધ જ નહીં, પણ પર્યાવરણ (Environment) માટે પણ ચિંતિત છે. તેમણે દર વર્ષે સવા લાખ વૃક્ષો (Trees) રોપવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં લાખો વૃક્ષો વાવીને ગોહિલવાડને હરિયાળું બનાવવાનું કામ તેમણે કર્યું છે. સ્ટુડિયો ઓન વ્હીલ્સ સાથે વાત કરતા મહેન્દ્રભાઈએ એક ખાસ વાત જણાવી કે, ડેરીની સ્થાપનાથી આજ દિન સુધી તેમણે ક્યારેય પણ ડેરીમાંથી પોતાનું વ્યક્તિગત ભાડું (TA/DA) કે ખર્ચનું એક પણ વાઉચર મૂક્યું નથી

Studio On Wheels Interview Shri Mahendrabhai Panot Chairman of Sarvottam Dairy Bhavnagar

ગોહિલવાડની ઘરા પર સર્વોત્તમ ડેરી
અનેક લોકોને મળી રહી છે રોજગારી
1 લાખ થી વધુ વૃક્ષોનું પણ કર્યું વાવેતર

ભાવનગરની સર્વોત્તમ ડેરીના ચેરમેન
શ્રી મહેન્દ્રભાઈ પનોત સાથે વિશેષ સંવાદ

જુઓ આજે… pic.twitter.com/hAQZOXKwRu

— Gujarat First (@GujaratFirst) March 13, 2026

ભવિષ્યનું વિઝન (Future Vision)

આવનારા સમયમાં સર્વોત્તમ ડેરી પશુ અને પશુપાલકો માટે ૨ થી ૨.૫ લાખ સુધીનો વીમો (Insurance) લેવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ ઉપરાંત, ઉમરાળા અને વલ્લભીપુર વિસ્તારમાં નવા ચિલિંગ સેન્ટર (Chilling Center) તેમજ મીઠાઈ અને આઈસ્ક્રીમ પ્લાન્ટ નાખવાનું પણ આયોજન છે.

આ પણ વાંચો---- Studio on Wheels Bhavnagar: માનવતા જ અમારો ધર્મ! ભાવનગરની માઇક્રોસાઇન કંપનીની અનોખી ગાથા, 70% કર્મચારીઓ છે દિવ્યાંગ