Aadhaar: ભારત સરકારની મોટી કાર્યવાહી, 2.5 કરોડથી વધુ આધાર કાર્ડ કર્યા નિષ્ક્રિય, જાણો કારણ?

• ભારત સરકારે  (Indian government) 25 મિલિયનથી વધુ મૃત વ્યક્તિઓના આધાર નંબરો (Aadhaar card) કરી દીધા નિષ્ક્રિય 
• આધાર સિસ્ટમને સુરક્ષિત અને સચોટ રાખવા માટે એક મોટું પગલું
• ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી રાજ્યમંત્રી જિતિન પ્રસાદએ આપ્યું નિવેદન 
• દુરુપયોગ અટકાવવા માટે લેવામાં આવ્યું પગલું

Aadhaar: ભારત સરકારે (Indian government) અત્યાર સુધીમાં 25 મિલિયનથી વધુ મૃતકોના આધાર કાર્ડ (Aadhaar card) નિષ્ક્રિય (deactivated)  કર્યા છે, જે આધાર સિસ્ટમને સુરક્ષિત અને સચોટ રાખવા માટે એક મોટું પગલું છે. આઇટી મંત્રી જિતિન પ્રસાદના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં આશરે 1.34 અબજ આધાર ધારકો છે, અને સચોટ રેકોર્ડ જાળવવા માટે તેમને નિષ્ક્રિય કરવા જરૂરી હતા.

2.5 કરોડથી વધુ આધાર કાર્ડ (Aadhaar card) કર્યા નિષ્ક્રિય

સરકારે જણાવ્યું છે કે તેણે મૃત વ્યક્તિઓના 25 મિલિયનથી વધુ આધાર કાર્ડ (Aadhar card) નિષ્ક્રિય કર્યા છે. વ્યક્તિઓનું આયુષ્ય હોવાથી, સરકાર તેમના મૃત્યુ પછી આવા દસ્તાવેજોને નિષ્ક્રિય કરે છે. સરકાર બધા ઓળખ દસ્તાવેજોના રેકોર્ડ જાળવે છે, જે નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા અપડેટ કરવામાં આવે છે. સરકાર મુખ્યત્વે નાગરિક નોંધણી પ્રણાલી દ્વારા વ્યક્તિના મૃત્યુ વિશે માહિતી મેળવે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે છે અને પરિવાર મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર મેળવે છે, ત્યારે ડેટા સરકારી ડેટાબેઝમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.

ઓળખ કાર્ડ આ રીતે નિષ્ક્રિય કરી શકાય છે

આધાર કાર્ડ: UIDAI એ "MyAadhaar" પોર્ટલ પર "રિપોર્ટ ડેથ ઓફ અ ફેમિલી મેમ્બર" નામની સુવિધા શરૂ કરી છે. પરિવારના સભ્યો મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર અને આધાર નંબર આપીને આધાર કાર્ડને નિષ્ક્રિય કરી શકે છે. આજ સુધીમાં, સરકારે આશરે 25 મિલિયન મૃત વ્યક્તિઓના આધાર કાર્ડને નિષ્ક્રિય કર્યા છે.

મતદાર ઓળખપત્ર: ચૂંટણી પંચ હવે મૃત્યુ નોંધણી ડેટાનો સીધો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. વધુમાં, પરિવારના સભ્યો ફોર્મ નંબર 7 ભરીને અને ચૂંટણી કાર્યાલયમાં મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરીને મૃત્યુ રદ કરવાની વિનંતી કરી શકે છે.

પાન કાર્ડ: પરિવારના સભ્યોએ આવકવેરા વિભાગની મુલાકાત લઈને મેન્યુઅલી આ કાર્ડ જમા કરાવવું પડશે, ખાસ કરીને જ્યારે મૃતકનું કર સંબંધિત કામ પૂર્ણ થઈ ગયું હોય.

પાસપોર્ટ: પાસપોર્ટ તેની માન્યતા સમાપ્ત થાય ત્યાં સુધી અમાન્ય ગણવામાં આવે છે, પરંતુ તેને મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર સાથે નજીકના પાસપોર્ટ ઓફિસમાં સરેન્ડર કરવા માટે અરજી કરી શકાય છે.

આ કેમ કરવામાં આવ્યું?

પ્રાથમિક હેતુ છેતરપિંડી અટકાવવાનો અને મૃત વ્યક્તિના નામ અથવા આધારનો દુરુપયોગ અટકાવવાનો છે. સરકાર ઇચ્છે છે કે આધાર ડેટા સંપૂર્ણપણે સચોટ અને સુરક્ષિત હોય.અત્યાર સુધીમાં 2.5 કરોડથી વધુ આધાર બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે.

આઇટી મંત્રી જિતિન પ્રસાદએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં આશરે 1.34 અબજ લોકો પાસે આધાર કાર્ડ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકાર સચોટ આધાર રેકોર્ડ સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી સફાઈ અભિયાન ચલાવી રહી છે. આ પ્રયાસના ભાગ રૂપે, અત્યાર સુધીમાં મૃતક વ્યક્તિઓના ૨૫ મિલિયનથી વધુ આધાર નંબરો નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા છે.

દુરુપયોગ અટકાવવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં

મંત્રીએ સ્પષ્ટતા કરી કે ઓળખ ચોરી જેવા ગુનાઓને રોકવા અને સરકારી યોજનાઓના અનુચિત લાભો મેળવવા માટે મૃતક વ્યક્તિના આધારનો દુરુપયોગ ન થાય તે માટે વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેના આધાર કાર્ડને નિષ્ક્રિય કરવું ફરજિયાત છે.

સુરક્ષા માટે આધુનિક ટેકનોલોજી

સરકારે છેતરપિંડી અટકાવવા અને સરકારી યોજનાઓના લાભો યોગ્ય લોકો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઘણી નવી સુવિધાઓ રજૂ કરી છે. આધાર કાર્ડ ધારકો હવે તેમના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અને આઇરિસ (બાયોમેટ્રિક્સ) ને લોક કરી શકે છે, જે કોઈપણને તેમની સંમતિ વિના તેમના આધારનો ઉપયોગ કરવાથી અટકાવે છે. વધુમાં, ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ટેકનોલોજી ઉમેરવામાં આવી છે, જે વ્યવહાર દરમિયાન હાજર વ્યક્તિની ઓળખ સુનિશ્ચિત કરે છે. વધુમાં, ઇન્ટરનેટ વિના પણ ઓળખ ચકાસવા માટે સુરક્ષિત QR કોડ અને ઇ-આધાર જેવી અનુકૂળ પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: Solar Flare : સૂર્યના 'ગુસ્સા' ને લઇને ISRO ની મોટી ચેતવણી, જાણો શું કહ્યું