આજના સમયમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence)નો ઉપયોગ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઇમેઇલ લખવાથી લઈને શાળાના હોમવર્ક (Homework) અને ઓફિસના કામ સુધી, લોકો હવે AI ટૂલ્સ પર મોટો આધાર રાખી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ChatGPT જેવી જનરેટિવ AI ટૂલ્સ (Generative AI Tools) દૈનિક જીવનનો ભાગ બની ગઈ છે. પરંતુ તાજેતરમાં એક ચોંકાવનારો સંશોધન (Research Study) સામે આવ્યો છે, જેમાં AIના પર્યાવરણીય પ્રભાવ (Environmental Impact) વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી છે.
ChatGPT ને 100 શબ્દો લખવા માટે પાણીની જરૂર
યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, રિવરસાઇડ (University of California, Riverside)ના સંશોધન મુજબ, જો ChatGPTને માત્ર 100 શબ્દો લખવા માટે પૂછવામાં આવે તો તેને આશરે 519 મિલીલીટર પાણી (Water Consumption)ની જરૂર પડે છે, જે લગભગ એક સામાન્ય પાણીની બોટલ જેટલું છે. આ પાણી સીધું AI ઉપયોગમાં નથી લાગતું, પરંતુ તે ડેટા સેન્ટર્સ (Data Centers)ને ઠંડા રાખવા માટે વપરાય છે.
ડેટા સેન્ટર અને કૂલિંગ સિસ્ટમનું મહત્વ
ChatGPT અને અન્ય મોટા AI મોડેલ્સ (AI Models) માટે વિશ્વભરમાં વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ કાર્યરત છે. આ સેન્ટર્સમાં હજારો સર્વર્સ (Servers) સતત ડેટા પ્રોસેસ કરે છે, જેના કારણે ભારે ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે. આ ગરમી ઘટાડવા માટે પાણી આધારિત કૂલિંગ સિસ્ટમ્સ (Cooling Systems)નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેથી AIનો ઉપયોગ વધતા પાણીની માંગ પણ વધી રહી છે.
મોટી ટેક કંપનીઓ પર વધતો દબાણ (AI Water Consumption)
માઈક્રોસોફ્ટ (Microsoft), મેટા (Meta) જેવી મોટી ટેક કંપનીઓના ડેટા સેન્ટર્સ અબજો ગેલન પાણીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. કેટલીક કંપનીઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે AIના વધતા ઉપયોગને કારણે પાણી વપરાશ (Water Usage)માં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આ સ્થિતિ પર્યાવરણ (Environment) માટે ચિંતાજનક બની રહી છે.
પાણીની અછતવાળા વિસ્તારોમાં અસર
રિપોર્ટ મુજબ AI માટે જરૂરી પાણી એવા વિસ્તારોમાંથી લેવામાં આવી રહ્યું છે જ્યાં પહેલાથી જ પાણીની અછત (Water Scarcity) છે. મેક્સિકો (Mexico), ચિલી (Chile) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (United States)ના કેટલાક વિસ્તારોમાં સ્થાનિક લોકો ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સ સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
2027 સુધીમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનશે
સંશોધન સૂચવે છે કે જો AI ટેક્નોલોજી (AI Technology) આ જ ઝડપે આગળ વધતી રહી તો 2027 સુધીમાં વૈશ્વિક સ્તરે પાણી સંકટ (Global Water Crisis) વધુ ગંભીર બની શકે છે. અંદાજ મુજબ AIની વાર્ષિક પાણી જરૂરિયાત (Annual Water Requirement) બ્રિટનના કુલ ભૂગર્ભજળ વપરાશના લગભગ અડધા જેટલી થઈ શકે છે, જે ગંભીર ચેતવણી સમાન છે.
આ પણ વાંચો : ChatGPT Lockdown Mode : OpenAI લાવ્યું નવું સુરક્ષા કવચ, હવે AI સાથે વધુ સુરક્ષિત રીતે કરી શકશો કામ