Artificial Intelligence: મૃત્યુ પછી પણ ‘લાઈવ’ રહેશે તમારો AI અવતાર!, હવે ‘ડિજિટલ જીવન’નું જોખમ?
- Artificial Intelligence: હવે મૃત્યુ પછી પણ નહીં થાય અંત
- AI બનાવશે તમારું ડિજિટલ ‘બીજું જીવન’
- અવાજ-ચહેરો-યાદો બધું AIમાં… પણ ખતરો કેટલો મોટો?
- AI ડિજિટલ અવતાર પરિવાર સાથે વાત કરશે!
- તમારું ડિજિટલ ક્લોન તૈયાર! પરંતુ પ્રાઇવસી, ફ્રોડ અને માનસિક જોખમો ગંભીર
- ડેથબોટ્સનો યુગ શરૂ, ઓળખ બચશે કે જોખમ ઉભું કરશે?
Artificial Intelligence: આધુનિક AI ટેકનોલોજી (Technology) ની મદદથી, હવે એવા "ડિજિટલ જીવન" (Digital life) બનાવવાનું શક્ય બન્યું છે જે મૃત્યુ પછી પણ વ્યક્તિની જેમ બોલી શકે છે. આને "ડેથબોટ્સ" (Deathbots) કહેવામાં આવે છે. આ એક પ્રકારનો કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ(Computer program) છે જે બરાબર તે વ્યક્તિ જેવો જ અવાજ કરી શકે છે, તેના જેવો દેખાઈ શકે છે અને સંદેશાઓનો પોતાની રીતે જવાબ પણ આપી શકે છે. તેમને બનાવવા માટે તે વ્યક્તિના જૂના ફોટા, વિડિઓઝ અને અવાજોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
પરિવારના સભ્યો ઘણીવાર કોઈ પ્રિયજનની યાદમાં આ સુવિધા આપે છે. પરંતુ હવે કંપનીઓ તમને તમારા જીવંત હોવા છતાં તમારા જેવા ડિજિટલ વ્યક્તિને બનાવવાની પણ મંજૂરી આપે છે. જેથી તમારા ગયા પછી તમારો પરિવાર તમારી સાથે વાતચીત કરી શકે.
Artificial Intelligence: આ કેવી રીતે કામ કરે છે?
હવે કોઈ પણ વ્યક્તિનો AI "ડિજિટલ લુકલાઈક" (Digital Lookalike) બનાવવો એકદમ સરળ છે. પહેલા, તમે કોઈ સેવા કંપનીમાં એક એકાઉન્ટ (Account) બનાવો છો, જ્યાં તમને તમારી પસંદ, નાપસંદ અને વિચારો વિશે શ્રેણીબદ્ધ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે. પછી તમે તમારી યાદો અને વાર્તાઓ તમારા પોતાના અવાજમાં રેકોર્ડ કરો છો. અને ફોટા (Photos) અને વિડિઓઝ (Videos) અપલોડ કરો છો. આ બધાનો ઉપયોગ કરીને, AI સોફ્ટવેર (AI software) તમારી એક ચોક્કસ ડિજિટલ પ્રતિકૃતિ બનાવે છે. પછી, તમે ગયા પછી, જ્યારે તમારો પરિવાર કંપનીને જાણ કરે છે, ત્યારે તેઓ તમારા ડિજિટલ સંસ્કરણ સાથે એવી રીતે સંપર્ક કરી શકે છે જાણે કે તે કોઈ વાસ્તવિક વ્યક્તિ હોય. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ કોઈને તેમની સંમતિ વિના પાછા લાવવાનું નથી. તેના બદલે, તમે સ્વેચ્છાએ તમારો ડેટા કંપનીને તમારું આ ડિજિટલ સંસ્કરણ (Digital version) બનાવવા માટે પ્રદાન કરી રહ્યા છો.
આ પણ વાંચો------ Smartphone New Feature: કોઈની તાકાત નથી કે તમારા ફોનમાં ડોકિયું કરે! Samsung લાવી રહ્યું છે 'જાદુઈ' સ્ક્રીન
Artificial Intelligence: કાનૂની ગૂંચવણો અને અધિકારો
જેમ જેમ આ ટેકનોલોજીનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે, તેમ તેમ ઘણી કાયદાકીય ગૂંચવણો (Legal complications) ઊભી થઈ રહી છે જેના કોઈ સ્પષ્ટ જવાબો નથી. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, કાયદો તમારા અવાજ અથવા તમારા વ્યક્તિત્વને તમારી મિલકત માનતો નથી. એટલે કે તમને તમારી ઓળખ પર તેટલો અધિકાર નથી જેટલો જમીન કે ઘર પર છે. વધુમાં, તમે જાતે રેકોર્ડ કરો છો તે કોઈપણ ફોટો અથવા અવાજ પર તમારી પાસે અધિકારો છે, પરંતુ AI દ્વારા બનાવેલા શબ્દો પર કૉપિરાઇટ (Copyright) મેળવવો મુશ્કેલ છે.
ટેકનોલોજી બદલાઈ જાય તો?
કારણ કે, કાયદાની નજરમાં, તે મશીન દ્વારા બનાવવામાં આવેલ છે, માનવ દ્વારા નહીં. બીજો મોટો ભય એ છે કે જો કંપની બંધ થઈ જાય અથવા ભવિષ્ય (Future) માં ટેકનોલોજી બદલાઈ જાય, તો તમારા ડિજિટલ સ્વરૂપનું શું થશે? શું તમારા જેવી દેખાતી ડિજિટલ પ્રતિકૃતિ કાયમ માટે અદૃશ્ય થઈ જશે? જો આવું થાય, તો તમારા પરિવારને ફરી એકવાર એ જ દુઃખ સહન કરવું પડી શકે છે. જે તેઓએ તમારા મૃત્યુ સમયે અનુભવ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: India AI Mission : 500 યુનિ.માં વિદ્યાર્થીઓને મળશે GPU અને AI Tools
Artificial Intelligence: નૈતિક સંકટ અને પડકારો
ડિજિટલ લુકઅલાઈક બનાવવાથી ફક્ત કાનૂની જ નહીં પણ, અનેક સામાજિક (Social) અને માનસિક જોખમો પણ રહે છે. સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે AI સંપૂર્ણપણે કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ પર ચાલે છે. તેથી સમય જતાં, તે એવી રીતે બોલવાનું શરૂ કરી શકે છે જે તમારા સાચા વિચારો અથવા સ્વભાવથી સંપૂર્ણપણે અલગ હોય. વધુમાં, એવો ડર છે કે તમારા પરિવારના સભ્યોને તમારી યાદોને ભૂલી જવાના બદલે, તેઓ AI ના એટલા વ્યસની થઈ શકે છે કે, તેઓ ક્યારેય સામાન્ય જીવનમાં પાછા ફરી શકશે નહીં. વધુમાં જો AI એવું કંઈક કરે છે જે પરિવારને દુઃખ પહોંચાડે છે અથવા વિવાદ ઉભો કરે છે, તો તેના માટે કોણ જવાબદાર (Responsible) હશે? આ પણ હજુ સ્પષ્ટ નથી.
આ પણ વાંચો: NASA's Moon Mission: ઇંધણ લીકથી નાસાનું ચંદ્ર મિશન અટક્યું, લોન્ચિંગ હવે થશે માર્ચમાં