Googleના સૌથી અનુભવી કર્મચારીઓમાં હતા જેફ ડીન
આ 4 લોકોમાં સૌથી મોટી ચર્ચા જેફ ડીન (Jeff Dean) ના રાજીનામાને લઈને થઈ રહી છે. કારણ કે તેઓ Googleના શરૂઆતના કર્મચારીઓમાં સામેલ હતા અને કંપનીના માત્ર 30મા કર્મચારી તરીકે વર્ષ 1999માં જોડાયા હતા. તેમણે લગભગ 27 વર્ષ સુધી Googleમાં સેવા આપી અને કંપનીને વિશ્વની સૌથી મોટી ટેક્નોલોજી કંપનીઓમાં સ્થાન અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. Google Searchને વૈશ્વિક સ્તરે ઝડપી અને વિશ્વસનીય બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી અનેક મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજીના વિકાસમાં તેમનું યોગદાન રહ્યું છે. બાદમાં તેમણે Google Brainની સ્થાપનામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી, જેના કારણે કંપનીના AI સંશોધન (AI Research)ને નવી દિશા મળી.
Gemini સહિતના AI મોડલ પાછળ પણ રહ્યો મહત્વનો ફાળો
જેફ ડીને Googleના ટેન્સર પ્રોસેસિંગ યુનિટ (TPU) પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં પણ અગત્યની ભૂમિકા ભજવી હતી. આજના સમયમાં Googleના Gemini સહિતના મોટા AI મોડલને ટ્રેન (Train) કરવા અને ચલાવવા માટે TPUનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. જેફ ડીનને માત્ર એક સિનિયર એન્જિનિયર તરીકે નહીં પરંતુ Googleના સૌથી પ્રભાવશાળી ટેક્નિકલ લીડર (Technical Leader) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કંપનીની અંદર તેઓ એવા નિષ્ણાત તરીકે જાણીતા હતા, જે અત્યંત મુશ્કેલ ટેક્નિકલ સમસ્યાઓનો ઉકેલ શોધવામાં સક્ષમ હતા. Google Search, Google Cloud, Machine Learning અને Gemini જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટમાં તેમનું વિશેષ યોગદાન રહ્યું છે.
સંજય ઘેમાવતે Googleની મજબૂત ટેક્નિકલ પાયાની રચના કરી
જેફ ડીન સાથે કંપની છોડનારા સંજય ઘેમાવત (Sanjay Ghemawat) પણ Googleના શરૂઆતના કર્મચારીઓમાં સામેલ હતા. તેમણે Google File System, MapReduce અને Bigtable જેવી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજીના વિકાસમાં કેન્દ્રસ્થાનની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ટેક્નોલોજી આજે વિશ્વભરના અનેક ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ (Cloud Computing) અને AI સિસ્ટમ્સ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. Google Searchને ઝડપી, સ્થિર અને વિશ્વસનીય બનાવવા માટે પણ તેમના યોગદાનને ખૂબ મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવે છે.
![Google AI, Jeff Dean, Discovery Loop, Gujarat First]()
AI સંશોધનના 2 મોટા નામ પણ થયા અલગ
બીજી તરફ ઓરિયોલ વિનાલ્સ (Oriol Vinyals) અને ક્વોક લી (Quoc Le) છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી Googleના AI સંશોધન વિભાગના મહત્વપૂર્ણ સભ્યો રહ્યા છે. ઓરિયોલ વિનાલ્સે ખાસ કરીને લાર્જ લેંગ્વેજ મોડલ (LLM) અને Gemini સંબંધિત સંશોધન પર કામ કર્યું હતું. જ્યારે ક્વોક લીને ડીપ લર્નિંગ (Deep Learning) અને મોટા AI મોડલ વિકસાવનારા વિશ્વના અગ્રણી વૈજ્ઞાનિકોમાં સ્થાન આપવામાં આવે છે. AI ક્ષેત્રમાં બંનેના અનેક સંશોધન પેપર્સ (Research Papers) આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખૂબ લોકપ્રિય રહ્યા છે.
Discovery Loop શું કરશે?
Google છોડ્યા બાદ આ ચારેય નિષ્ણાતો મળીને Discovery Loop નામની નવી AI કંપની શરૂ કરી રહ્યા છે. આ કંપનીનો ઉદ્દેશ માત્ર ChatGPT જેવી ચેટબોટ (Chatbot) બનાવવાનો નથી, પરંતુ AIની મદદથી વૈજ્ઞાનિક (Scientific) અને એન્જિનિયરિંગ (Engineering) સંશોધનને વધુ ઝડપી અને કાર્યક્ષમ બનાવવાનો છે. કંપની એવા આધુનિક AI સિસ્ટમ્સ વિકસાવવા માંગે છે, જે બહુ-સ્તરીય (Multi-step) સંશોધન અને જટિલ એન્જિનિયરિંગ પ્રક્રિયાઓને મોટા ભાગે સ્વચાલિત (Automated) બનાવી શકે. તેનો ઉપયોગ નવી દવાઓ (Medicines) શોધવામાં, નવી સામગ્રી (Materials) વિકસાવવામાં, હાર્ડવેર ડિઝાઇન (Hardware Design) તૈયાર કરવામાં અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં થઈ શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે Discovery Loopને Public Benefit Corporation તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવી રહી છે અને તેમાં Google પણ રોકાણકાર (Investor) તરીકે ભાગીદારી કરશે.
AI ટેલેન્ટ જાળવી રાખવાનો Google સામે મોટો પડકાર
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે Google પહેલાથી જ પોતાના AI ટેલેન્ટ (AI Talent)ને જાળવી રાખવાની મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નોઆમ શઝીર (Noam Shazeer), જોન જમ્પર (John Jumper) સહિતના ઘણા જાણીતા AI સંશોધકોએ Google છોડી દીધી છે અથવા અન્ય ટેક્નોલોજી કંપનીઓમાં જોડાયા છે. બીજી તરફ OpenAI, Anthropic અને Meta જેવી કંપનીઓ અનુભવી AI નિષ્ણાતોને આકર્ષવા માટે ઊંચા પગાર (High Salary), આકર્ષક ઇક્વિટી (Equity) અને અન્ય લાભો ઓફર કરી રહી છે. જેના કારણે સમગ્ર AI ઉદ્યોગમાં ટેલેન્ટ માટેની સ્પર્ધા (Talent War) વધુ તીવ્ર બની ગઈ છે.
Googleએ AI લીડરશિપમાં પણ કર્યા મોટા ફેરફાર
આ રાજીનામા બાદ Googleએ પોતાની AI લીડરશિપ (AI Leadership)માં પણ મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર જાહેર કર્યા છે. Google DeepMindના CEO ડેમિસ હસાબિસ (Demis Hassabis) હવે Alphabetના Chief Scientist ઉપરાંત DeepMindના Chairman તરીકે પણ જવાબદારી સંભાળશે. જ્યારે Google DeepMindના Chief Technology Officer (CTO) કોરે કાવુકચુઓગ્લુ (Koray Kavukcuoglu) હવે રોજિંદા AI ઓપરેશન (AI Operations)ની જવાબદારી સંભાળશે. સાથે જ Gemini જેવા મોટા AI પ્રોજેક્ટ્સનું નેતૃત્વ પણ તેમની પાસે રહેશે. Googleનું કહેવું છે કે, આ ફેરફારોનો મુખ્ય હેતુ AI સંશોધન અને પ્રોડક્ટ ડેવલપમેન્ટ (Product Development)ની ગતિને વધુ ઝડપી બનાવવાનો છે. જોકે, કંપનીના 4 દિગ્ગજ વૈજ્ઞાનિકોના વિદાયથી AI ક્ષેત્રમાં Google માટે નવી સ્પર્ધા અને પડકારો ઊભા થયા હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો : Mark Zuckerberg એ Meta પ્લેટફોર્મ પર CSAM, ડીપફેક અને અલ્ગોરિધમની ભૂલો માટે માંગી માફી
