શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરમાં યોજાયું સફળ પરીક્ષણ
ઈસરો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી અધિકૃત વિગતો અનુસાર, ગગનયાન મિશન (ISRO Gaganyaan Mission Update) માટેનો આ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ટેસ્ટ 3 જુલાઈના રોજ સવારે 10 વાગ્યે આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં આવેલા સતીશ ધવન અવકાશ કેન્દ્ર (SDSC) ખાતે કરવામાં આવ્યો હતો. આ પરીક્ષણ દરમિયાન, 'સૉલ્વ' (SOLVE) ના રોકેટ મોટરે બિલકુલ વૈજ્ઞાનિકોની અપેક્ષા મુજબનું જ શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું (Gaganyaan SOLVE Rocket Test).
આ સફળતાથી ભારતીય અવકાશ વૈજ્ઞાનિકોનો ઉત્સાહ અને આત્મવિશ્વાસ કાફી વધી ગયો છે. આ પરીક્ષણ ગગનયાન મિશનના આગામી તબક્કાઓ માટે એક મજબૂત પાયો પૂરો પાડે છે અને તે દર્શાવે છે કે ભારત આ દિશામાં યોગ્ય અને સુરક્ષિત રીતે આગળ વધી રહ્યું છે.
શું છે આ 'સૉલ્વ' રોકેટ અને ગગનયાન મિશન માટે કેમ છે ખાસ?
ક્રિકેટ અથવા અન્ય રમતગમતના અપડેટની જેમ અવકાશ મિશનમાં પણ સુરક્ષા ટેસ્ટ અત્યંત મહત્વના હોય છે. 'સૉલ્વ' (SOLVE – Sub-Orbital Launch Vehicle for Experiments) કોઈ સામાન્ય રોકેટ નથી, પરંતુ તેને ખાસ કરીને ગગનયાન મિશનના 'ક્રૂ મોડ્યુલ' (તે ભાગ જેમાં અવકાશયાત્રીઓ બેસશે) ની સુરક્ષા ચકાસવા માટે જ ડિઝાઈન કરવામાં આવ્યું છે (ISRO Crew Module Safety).
આ ' રોકેટની મદદથી ક્રૂ મોડ્યુલને આકાશમાં આશરે 10 થી 17 કિલોમીટરની ઊંચાઈ સુધી લઈ જવામાં આવશે. આ નિર્ધારિત ઊંચાઈ પર પહોંચ્યા બાદ, તેને રોકેટથી અલગ કરી દેવામાં આવશે. ત્યારબાદ, ક્રૂ મોડ્યુલની નીચે ઉતરવાની ગતિને ધીમી કરવા માટે એક પછી એક કૂલ 10 પેરાશૂટ ખોલવામાં આવશે. આ પેરાશૂટની મદદથી ક્રૂ મોડ્યુલ અત્યંત સુરક્ષિત રીતે સમુદ્રમાં ઉતરી શકશે, જે અવકાશયાત્રીઓની સુરક્ષા માટે પાયાની જરૂરિયાત છે (Gaganyaan Crew Escape System).
ગગનયાન મિશન અને અવકાશયાત્રીઓની સુરક્ષા માટે ઈસરોની વિશેષ તૈયારી
ગગનયાન મિશન એ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મહત્વકાંક્ષી અવકાશ પ્રોજેક્ટ છે. આ મિશન અંતર્ગત, ભારત બે થી ત્રણ અવકાશયાત્રીઓને પૃથ્વીથી લગભગ 400 કિલોમીટર ઉપર અવકાશની નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં મોકલશે. આ ભારતીય અવકાશયાત્રીઓ ત્યાં ત્રણ દિવસ ગાળશે અને વિવિધ પ્રયોગો કર્યા બાદ તેમને સુરક્ષિત રીતે ભારતીય દરિયાઈ વિસ્તારમાં પાછા ઉતારવામાં આવશે (India Manned Space Mission).
અવકાશયાત્રીઓને કોઈ પણ કટોકટીની સ્થિતિમાં બચાવવા માટે, ઈસરો દ્વારા એક વિશેષ 'ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમ' (Crew Escape System) પર પણ સઘન કામગીરી ચાલી રહી છે. ગગનયાન મિશન માટે મુખ્યત્વે 'હ્યુમન રેટેડ એલવીએમ-3' (Human Rated LVM3 Rocket) રોકેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેને મનુષ્યોની સુરક્ષાના દ્રષ્ટિકોણથી અત્યંત મજબૂત અને ભરોસાપાત્ર બનાવવામાં આવ્યો છે. આ વિશાળ મિશનને દેશના વૈજ્ઞાનિકો, ભારતીય ઉદ્યોગો અને અગ્રણી સંશોધન સંસ્થાઓના સહયોગથી પૂરું કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ તાજેતરનું સફળ પરીક્ષણ ગગનયાનની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટેનું એક મોટું અને ચોક્કસ કદમ છે.
આ પણ વાંચો : Government Notice to Meta: ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અશ્લીલ કન્ટેન્ટ મામલે કેન્દ્ર સરકાર એક્શનમાં, મેટાને ફટકારી નોટિસ
