બનાસકાંઠાના ખેડૂતો ત્રાહિમામ : કમોસમી વરસાદ અને ઓછા ભાવથી બટાકા વાવેતરમાં મોટું આર્થિક નુકસાન!

• ડીસા બટાકા હબમાં ખેડૂતોની મુશ્કેલી : ઉત્પાદન ઘટ્યું, ભાવ 90-120 રૂપિયા, વાવણી ખર્ચ પણ નીકળતો નથી
• બનાસકાંઠા ખેડૂતોની પીડા : કમોસમી વરસાદ પછી બટાકા ભાવ ક્રેશ, સરકાર પાસે મદદની આશા
• ડીસા તાલુકામાં બટાકા વાવેતરનું સંકટ : ગયા વર્ષે 250+ ભાવ, આ વર્ષે માત્ર 90-120, ખેડૂતોને ડબલ ફટકો
• બનાસકાંઠા બટાકા ખેડૂતોની મુશ્કેલી : કુદરત અને બજારની માર, સરકારી હસ્તક્ષેપની માંગ

બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડીસા તાલુકામાં બટાકાના વાવેતર કરનારા ખેડૂતો આ વર્ષે મોટા આર્થિક સંકટમાં મુકાયા છે. ડીસા, જે ગુજરાતમાં બટાકાનું હબ ગણાય છે, ત્યાં હજારો ખેડૂતો મહેનત અને મોંઘા બીજના ખર્ચે વાવેતર કરે છે. પરંતુ આ વર્ષે કમોસમી વરસાદને કારણે ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થયો છે, અને તેના ઉપર બજારમાં બટાકાના ભાવ પણ અત્યંત ઓછા મળી રહ્યા છે. પરિણામે ખેડૂતોને વાવણીનો આર્થિક ખર્ચ પણ નીકળતો નથી, અને તેઓ દેવું અને નુકસાનના વર્તુળમાં ફસાઈ ગયા છે.

બનાસકાંઠાના ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં

ડીસા તાલુકામાં બટાકાનું વાવેતર સૌથી વધુ થાય છે, જ્યાં ખેડૂતો આ કેશ ક્રોપ પર આધારિત છે. આ વર્ષે શરૂઆતમાં કમોસમી વરસાદને કારણે બટાકાના પાકને મોટું નુકસાન થયું છે. જ્યારે સામાન્ય રીતે ઉત્પાદન વધુ હોય છે, ત્યારે આ વખતે તે અડધું પણ નથી થયું. હાલમાં ખેડૂતો ખેતરોમાંથી બટાકા કાઢીને વેચાણ માટે તૈયાર કરી રહ્યા છે, પરંતુ બજારમાં ભાવ અત્યંત નીચા છે. ગયા વર્ષે બટાકાના ભાવ 250 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલથી વધુ હતા, જ્યારે આ વર્ષે માત્ર 90 થી 120 રૂપિયા સુધીના ભાવ મળી રહ્યો છે. આ ભાવમાં બીજ, ખાતર, મજૂરી અને અન્ય ખર્ચ પણ નીકળતું નથી, જેના કારણે ખેડૂતોને ડબલ ફટકો પડી રહ્યો છે.

કુદરતની માર પછી માર્કેટે સ્થિતિ કરી કફોડી

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે કુદરતે તો તેમને માર માર્યો જ છે, પરંતુ બજારની આ સ્થિતિ તેમને વધુ પીડા આપી રહી છે. "અમે મોંઘા બીજ લાવીને મહેનત કરી, પરંતુ ઉત્પાદન ઘટ્યું અને ભાવ પણ ન મળે તો કેવી રીતે ચાલે? અમે સરકાર પાસે આશા રાખીએ છીએ કે તેઓ ભાવને સ્થિર કરે અને અમને મદદ કરે," એમ એક ખેડૂતે જણાવ્યું. બનાસકાંઠા જેવા વિસ્તારમાં બટાકા કૃષિ આર્થિકતાનું મુખ્ય આધાર છે, અને આ સંકટને કારણે હજારો પરિવારો અસરગ્રસ્ત છે. 2026ના જાન્યુઆરીમાં પોટેટોના ભાવમાં વધુ ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, જે અન્ય રાજ્યો જેમ કે પંજાબ, હરિયાણા અને બાંગ્લાદેશમાં પણ જોવા મળે છે, જ્યાં ઓવરસપ્લાય અને કોલ્ડ સ્ટોરેજના જૂના સ્ટોકને કારણે ભાવ ક્રેશ થયા છે.

ગુજરાત સરકાર અને કૃષિ વિભાગને આ અંગે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ. ખેડૂતોની માંગ છે કે મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઈસ (MSP) અમલી બનાવવી, સબસિડી આપવી અને બજારમાં હસ્તક્ષેપ કરીને ભાવ વધારવા. જો આમ ન કરાય તો ખેડૂતોનું વાવેતર ઘટશે અને કૃષિ ક્ષેત્રને મોટું નુકસાન થશે. આ સમસ્યા માત્ર ડીસાની નથી, પરંતુ આખા ગુજરાતના કૃષિ સેક્ટર માટે ચેતવણી છે.

આ પણ વાંચો-Rajkot-Jetpur સિક્સલેન પ્રોજેક્ટમાં ‘ધાંધિયા’: 1204 કરોડના ધુમાડા છતાં કામ અડધે

અહેવાલ- કમલેશ નાંભાણી, બનાસકાંઠા