Scientist Develop AI FrameWork For Personalized Cancer Care : એસ.એન. બોઝ નેશનલ સેન્ટર ફોર બેઝિક સાયન્સના વૈજ્ઞાનિકોએ એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ફ્રેમ વર્ક (AI Framework) વિકસાવ્યું છે, જે કેન્સરને સમજવા અને સારવાર કરવાની રીતને બદલી શકે છે. વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ સંશોધન વ્યક્તિગત કેન્સર ઉપચાર (Personalized Cancer Therapy) તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. Ashoka University ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવેલ, આ AI માળખું કેન્સરને તેના પરમાણુ વ્યક્તિત્વના (Molecular Personality) આધારે સમજે છે, ફક્ત તેના કદ અથવા ફેલાવાના આધારે નહીં.
![]()
સ્વસ્થ કોષો કેવી રીતે જીવલેણ બને
મંત્રાલયનું કહેવું છે કે, "કેન્સર ફક્ત વધતી જતી ગાંઠનો રોગ નથી. કામ પર છુપાયેલા જૈવિક કાર્યક્રમો (Biological Programmers) છે, જેને કેન્સરના હોલમાર્ક્સ (Hallmarks Of Cancer) કહેવામાં આવે છે. આ હોલમાર્ક્સ દર્શાવે છે કે, સ્વસ્થ કોષો કેવી રીતે જીવલેણ બને છે, તેઓ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિથી કેવી રીતે બચી જાય છે અને તેઓ સારવારનો કેવી રીતે પ્રતિકાર કરે છે."
બે દર્દીઓના પરિણામો અલગ અલગ હોઈ શકે
ઘણા વર્ષોથી, ડોકટરો મુખ્યત્વે TNM જેવી સ્ટેજીંગ સિસ્ટમ્સ (Staging Systems) પર આધાર રાખે છે, જે ગાંઠના કદ અને ફેલાવાને માપે છે. જો કે, આ સિસ્ટમો ઘણીવાર સમજાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે કે, શા માટે એક જ તબક્કાના બે દર્દીઓના પરિણામો અલગ અલગ હોઈ શકે છે. નવું AI માળખું ઓન્કોમાર્ક (AI framework OncoMark), આ પરમાણુ વર્તન વાંચી શકે ,છે અને કેન્સરના ભાવિ વર્તનની આગાહી કરી શકે છે.
![]()
3.1 મિલિયન સિંગલ સેલનું વિશ્લેષણ કર્યું
ડૉ. શુભાસીસ હલદાર અને ડૉ. દેબાયન ગુપ્તાના નેતૃત્વ હેઠળ SN Bose Centre ની ટીમે OncoMark નો ઉપયોગ કરીને 14 પ્રકારના કેન્સરમાંથી 3.1 મિલિયન સિંગલ સેલનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું. SN બોઝ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ (DST) ની એક સ્વાયત્ત સંસ્થા છે.
AI ને શીખવામાં મદદ મળી
સંશોધકોએ હોલમાર્ક-સંચાલિત ગાંઠની સ્થિતિઓનું (Hallmark-Driven Tumor state) પ્રતિનિધિત્વ કરતી Synthetic “Pseudo-Biopsies”" પણ બનાવી હતી. આનાથી AI ને શીખવામાં મદદ મળી કે Metastasis, Immune Evasion અને Genomic Instability જેવા Hallmarks ગાંઠના વિકાસ અને સારવાર પ્રતિકારને કેવી રીતે પ્રેરિત કરે છે.
પરિણામોમાં ચોક્સાઇ મળી આવી
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, "OncoMark એ આંતરિક પરીક્ષણમાં 99 ટકાથી વધુ ચોકસાઈ અને પાંચ સ્વતંત્ર જૂથોમાં 96 ટકાથી વધુ ચોકસાઈ દર્શાવી હતી. 20,000 દર્દીના નમૂનાઓ પર તેને વેલિડેટ કરવામાં આવ્યું હતું, જે તેની વ્યાપક ઉપયોગિતા સાબિત કરે છે."
AI આક્રમક કેન્સરને પણ ઓળખી શકે
નેચરના જર્નલ કોમ્યુનિકેશન્સ બાયોલોજીમાં પ્રકાશિત સંશોધન મુજબ, આ માળખું દર્દીના ગાંઠમાં કયા હોલમાર્ક સક્રિય છે, તે જાહેર કરી શકે છે. આ ડોકટરોને તે જૈવિક પ્રક્રિયાઓને લક્ષ્ય બનાવતી દવાઓ નક્કી કરવાની મંજૂરી આપે છે. વધુમાં, આ AI એવા આક્રમક કેન્સરને પણ ઓળખી શકે છે, જે સામાન્ય તબક્કામાં ઓછા ગંભીર દેખાય છે, જેનાથી સમયસર હસ્તક્ષેપ શક્ય બને છે.
આ પણ વાંચો ------ WhatsApp દ્વારા પાકિસ્તાનનો ખતરનાક ખેલ, ભારતીય અધિકારીઓને નિશાન બનાવ્યા
