સ્થાનિક લોકો માટે સામાન્ય, વિજ્ઞાન માટે નવી શોધ
આ 'વોકિંગ શાર્ક' (ચાલતી શાર્ક) પાપુઆ ન્યુ ગિનીના મિલ્ને બે (Milne Bay) વિસ્તારમાં જોવા મળી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ત્યાંના સ્થાનિક લોકો માટે આ કોઈ નવી બાબત નથી. તેઓ આ શાર્કને લાંબા સમયથી જોતા આવ્યા છે અને સ્થાનિક ભાષામાં તેને 'કાડેડેકેડેવા' (Kadedekedeva) કહે છે, જેનો અર્થ 'ડોગ શાર્ક' (કૂતરા જેવી શાર્ક) અથવા 'આળસુ શાર્ક' થાય છે. સ્થાનિક લોકો ભલે તેનાથી પરિચિત હોય, પરંતુ વિજ્ઞાનીઓ માટે આ એક મોટી શોધ છે. તેમણે ઔપચારિક રીતે આ શાર્કનો અભ્યાસ કરીને તેને એક સંપૂર્ણપણે નવી પ્રજાતિ તરીકે જાહેર કરી છે. આ શાર્ક 'હેમિસિલિયમ' (Hemiscyllium) જીનસનો એક ભાગ છે, જેને સામાન્ય રીતે વોકિંગ શાર્ક અથવા એપોલેટ શાર્ક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી વિજ્ઞાનીઓના રેકોર્ડમાં આ સમૂહની 9 પ્રજાતિઓ નોંધાયેલી હતી, પરંતુ આ નવી શોધ સાથે હવે આ સંખ્યા વધીને 10 થઈ ગઈ છે.
Papua New Guineaમાં મળી શાર્કની નવી પ્રજાતિ
દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અંગે સંશોધન કરી રહેલા વૈજ્ઞાનિકોને Papua New Guineaના Milne Bay વિસ્તારમાં એક અણધારી અને મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી છે. માર્ચ 2025 દરમિયાન ચાલી રહેલા સર્વેક્ષણ દરમિયાન સંશોધકો મૂળ અન્ય દરિયાઈ પ્રજાતિઓની શોધમાં હતા, પરંતુ માત્ર એક મીટર જેટલા ઊંડા પાણીમાં તેમને એક અનોખી શાર્ક જોવા મળી. આ શાર્કનો રંગ, શરીર પરના વિશિષ્ટ નિશાન અને દેખાવ અન્ય જાણીતી ચાલતી શાર્ક પ્રજાતિઓથી સંપૂર્ણપણે અલગ હતા, જેના કારણે વૈજ્ઞાનિકોમાં ઉત્સુકતા વધી. વધુ તપાસ માટે લેવામાં આવેલા સેમ્પલના DNA વિશ્લેષણે સાબિત કર્યું કે આ શાર્ક અત્યાર સુધી નોંધાયેલી કોઈપણ પ્રજાતિ સાથે મેળ ખાતી નથી અને તે એક નવી પ્રજાતિ છે. આ નવી શાર્કને Hemiscyllium dudgeonae નામ આપવામાં આવ્યું છે, જે પ્રખ્યાત ઓસ્ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિક ક્રિસ્ટીન ડજિયનના સન્માનમાં રાખવામાં આવ્યું છે. આ શોધ દરિયાઈ જૈવવિવિધતા અંગેની વૈજ્ઞાનિક સમજને વધુ સમૃદ્ધ બનાવતી એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે.
'વોકિંગ શાર્ક' ની મુખ્ય વિશેષતાઓ
આ શાર્ક અન્ય સામાન્ય શાર્ક કરતાં ઘણી રીતે અલગ પડે છે. તેની શારીરિક રચના અને રહેણીકરણી તેને ખાસ બનાવે છે.
| વિશેષતા | વિગત |
| ચાલવાની પદ્ધતિ | આ શાર્ક પોતાના પેક્ટોરલ (આગળની) અને પેલ્વિક (પાછળની) પાંખોનો પગની જેમ ઉપયોગ કરીને સમુદ્રના તળિયે ધીમે-ધીમે આગળ વધે છે. |
| રહેઠાણ | તે ખાસ કરીને ઓછા ઊંડા પાણીમાં, કોરલ રીફ પર અને દરિયાઈ ઘાસવાળા વિસ્તારોમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. ઓટ (Low tide) ના સમયે તે સરળતાથી ફરી શકે છે. |
| ખોરાક | આ શાર્ક ખતરનાક શિકારી નથી. તે મુખ્યત્વે સમુદ્રના તળિયે રહેતા નાના જીવો અને અપૃષ્ઠવંશી (Invertebrates) પ્રાણીઓ ખાઈને જીવે છે. |
| ખાસ નિશાન | તેના શરીર પર નાના-નાના ડેશ ( - ) જેવા નિશાન આવેલા છે, જે બ્રેઇલ લિપિ અથવા મોર્સ કોડ જેવા દેખાય છે. આ પેટર્ન જ તેને અન્ય શાર્કથી અલગ તારવે છે. |
અસ્તિત્વ પર ખતરો અને સંરક્ષણની જરૂરિયાત
વિજ્ઞાનીઓનું માનવું છે કે આ નવી પ્રજાતિ કદાચ માત્ર પાપુઆ ન્યુ ગિનીના મિલ્ને બે પૂરતી જ સીમિત છે, એટલે કે તે દુનિયામાં બીજે ક્યાંય જોવા મળતી નથી. જોકે, દરિયાકિનારાના વિસ્તારોમાં થઈ રહેલા માનવીય ફેરફારો, પ્રદૂષણ અને તેના કુદરતી રહેઠાણ (કોરલ રીફ) નાશ પામવાને કારણે આ શાર્કની સંખ્યામાં ઘટાડો થઈ શકે છે. વિજ્ઞાનીઓએ ગંભીર ચેતવણી આપી છે કે જો સમયસર તેના સંરક્ષણ માટે નક્કર પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો આ દુર્લભ પ્રજાતિ હંમેશા માટે લુપ્ત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : Lifespan Prediction : શું વિજ્ઞાન ખરેખર જણાવી શકશે કે માણસનું મૃત્યુ ક્યારે થશે?
