શું છે આ વાયરલ વીડિયોમાં?
વીડિયોમાં એક નવજાત બાળક હોસ્પિટલના બેડ પર સૂતેલું જોવા મળે છે. ડૉક્ટર તેની સામાન્ય તપાસ કરવા માટે સ્ટેથોસ્કોપ આગળ વધારે છે. પરંતુ સ્ટેથોસ્કોપ બાળકના હાથની નજીક આવતા જ તે તરત જ તેને મજબૂત રીતે પકડી લે છે. ડૉક્ટર જ્યારે સ્ટેથોસ્કોપ પાછું ખેંચવાનો પ્રયાસ કરે છે ત્યારે બાળક તેને છોડતું નથી. થોડી ક્ષણો સુધી ચાલતી આ મજેદાર ખેંચતાણમાં બાળકની પકડ એટલી મજબૂત દેખાય છે કે આખરે ડૉક્ટર પણ હસવા લાગે છે. આ નાનકડી ઘટના સોશિયલ મીડિયા પર લાખો લોકોના ચહેરા પર સ્મિત લાવી રહી છે.
લોકો કેમ કહી રહ્યા છે 'નાનો બાહુબલી'?
ભારતીય સિનેમાની લોકપ્રિય ફિલ્મ 'બાહુબલી'માં મુખ્ય પાત્રની અસાધારણ તાકાત દર્શાવવામાં આવી હતી. તેથી જ્યારે લોકોએ આ નવજાત બાળકને જન્મની સાથે જ આટલી મજબૂત પકડ સાથે જોયો ત્યારે મજાકમાં તેને "નાનો બાહુબલી" કહેવાનું શરૂ કર્યું. કોમેન્ટ વિભાગમાં અનેક રમૂજી પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. કોઈ લખે છે કે બાળક જન્મની સાથે જ પોતાની તાકાત બતાવી રહ્યો છે, તો કોઈ કહે છે કે બાળક કદાચ ડૉક્ટરને પૂછતું હશે કે તેને ગર્ભમાંથી બહાર કેમ લાવવામાં આવ્યો. આવી હળવી પ્રતિક્રિયાઓએ વીડિયોની લોકપ્રિયતા વધારી દીધી છે.
શું ખરેખર નવજાત બાળકની પકડ એટલી મજબૂત હોય છે?
ઘણા લોકોને આ વીડિયો જોઈને આશ્ચર્ય થાય છે કે શું જન્મેલા બાળકમાં ખરેખર એટલી તાકાત હોઈ શકે? હકીકતમાં અહીં તાકાત કરતાં વધુ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે બાળકનો ગ્રાસ્પ રિફ્લેક્સ (Grasp Reflex). જ્યારે કોઈ વસ્તુ નવજાત બાળકની હથેળીને સ્પર્શે છે ત્યારે તેનું મગજ આપમેળે હાથ બંધ કરવાનો સંકેત આપે છે. પરિણામે બાળક તે વસ્તુને ખૂબ જ મજબૂત રીતે પકડી લે છે. આ એક કુદરતી ન્યુરોલોજિકલ પ્રતિભાવ છે, જે જન્મ સમયે લગભગ દરેક સ્વસ્થ બાળકમાં જોવા મળે છે.
ગ્રાસ્પ રિફ્લેક્સ શું છે?
ગ્રાસ્પ રિફ્લેક્સ એટલે નવજાત બાળકની જન્મજાત પ્રતિક્રિયા. જ્યારે તેની હથેળીમાં કોઈ વસ્તુ, આંગળી કે અન્ય સાધન મૂકવામાં આવે ત્યારે તે તરત જ તેને પકડી લે છે. આ રિફ્લેક્સ બાળકના મગજ, ચેતાતંત્ર અને સ્નાયુઓ યોગ્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે કે નહીં તે દર્શાવતો મહત્વનો સંકેત માનવામાં આવે છે. ડૉક્ટરો ઘણીવાર જન્મ પછીની પ્રાથમિક તપાસ દરમિયાન બાળકના હાથમાં પોતાની આંગળી અથવા નાની વસ્તુ આપીને આ રિફ્લેક્સ તપાસતા હોય છે. સામાન્ય રીતે આ રિફ્લેક્સ બાળકમાં જન્મથી લઈને લગભગ 4થી 6 મહિનાની ઉંમર સુધી જોવા મળે છે. ત્યારબાદ બાળક ધીમે ધીમે પોતાની ઇચ્છાથી વસ્તુઓ પકડવાનું શીખવા લાગે છે અને આ આપમેળે થતો પ્રતિભાવ ઓછો થઈ જાય છે.
ડૉક્ટરો માટે આ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
નવજાત બાળકનો ગ્રાસ્પ રિફ્લેક્સ માત્ર રસપ્રદ ઘટના નથી, પરંતુ તબીબી દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વનો ભાગ છે. બાળકનો રિફ્લેક્સ યોગ્ય રીતે કામ કરતો હોય તો તે તેના ચેતાતંત્રના સામાન્ય વિકાસનો સારો સંકેત માનવામાં આવે છે. જો આ રિફ્લેક્સ ગેરહાજર હોય અથવા અસામાન્ય લાગે તો ડૉક્ટરો વધુ તપાસ કરવાની સલાહ આપી શકે છે. તેથી આવા પરીક્ષણો નવજાત બાળકના આરોગ્યનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
શું વીડિયો NICU નો હોઈ શકે?
સોશિયલ મીડિયા પર શેર થતી ઘણી ક્લિપ્સ હોસ્પિટલમાં કરવામાં આવતા નિયમિત પરીક્ષણો દરમિયાન રેકોર્ડ કરવામાં આવતી હોય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વીડિયો પણ નિયોનેટલ કેર યુનિટ (NICU) અથવા નવજાત બાળકની નિયમિત તપાસ દરમિયાન બનાવવામાં આવ્યો હોઈ શકે છે. આવા વીડિયોમાં ઘણી વખત ડૉક્ટરો બાળકના રિફ્લેક્સ, પ્રતિભાવ અને શારીરિક સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરતા હોય છે.
સોશિયલ મીડિયા પર મળ્યો જબરદસ્ત પ્રતિસાદ
આ વીડિયો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર @drnewborns હેન્ડલ પરથી શેર કરવામાં આવ્યો હતો. શેર થયા બાદ તે ખૂબ જ ઝડપથી વાયરલ બન્યો. વીડિયોને અત્યાર સુધીમાં 13 મિલિયનથી વધુ વખત જોવામાં આવ્યો છે, જ્યારે 1.1 મિલિયનથી વધુ યુઝર્સે તેને પસંદ કર્યો છે. હજારો લોકોએ પોતાના પ્રતિભાવો આપ્યા છે અને બાળકના આત્મવિશ્વાસ તથા મજબૂત પકડની પ્રશંસા કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર આવા વીડિયો માત્ર મનોરંજન પૂરતા જ નથી રહેતા, પરંતુ લોકોમાં આરોગ્ય અને વિજ્ઞાન પ્રત્યે ઉત્સુકતા પણ વધારતા હોય છે.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતી માહિતી અંગે શું ધ્યાન રાખવું?
આવો વીડિયો જોતા ઘણા લોકો તેને અસાધારણ ઘટના માની લેતા હોય છે. પરંતુ દરેક વાયરલ વીડિયોની પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ સમજવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. કોઈ પણ વીડિયો પરથી તબીબી નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નથી. જો બાળકના આરોગ્ય અંગે કોઈ શંકા હોય તો માત્ર વાયરલ ક્લિપ્સ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે બાળરોગ નિષ્ણાત અથવા તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. વાયરલ વીડિયોમાં દેખાતી દરેક ઘટના અસામાન્ય હોય એવું જરૂરી નથી. ઘણી વખત સામાન્ય શારીરિક પ્રક્રિયાઓ સોશિયલ મીડિયા પર ચોંકાવનારી રીતે રજૂ થતી હોવાથી લોકોમાં ગેરસમજ ઊભી થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : Time Traveller Claims : 2045માંથી પાછા ફરેલા ટાઈમ ટ્રાવેલરે એવું શું કહ્યું કે, તમને લાગી શકે છે ઝટકો?